LHQ và WB phát động chiến dịch: Thu hồi tài sản tham nhũng

Sáng nay, Liên Hợp Quốc và Ngân hàng Thế giới phát động chiến dịch “thu hồi tài sản bị đánh cắp”,  nhằm thu hồi hàng tỷ USD do các quan chức tại các nước đang phát triển tham nhũng.

40 tỷ USD tham nhũng chảy ra nước ngoài

Tình trạng nghèo đói, hậu quả lớn do tham nhũng gây ra

Các quan chức LHQ ước tính tham nhũng mỗi năm “nuốt mất” 25% GDP của các nước châu Phi, tương đương 148 tỷ USD, và mỗi năm tiền tham nhũng tại các nước đang phát triển đưa ra nước ngoài lên tới 40 tỷ USD.

“Thu hồi tài sản bị đánh cắp” (Stolen Asset Recovery Initiative- StAR) với mục đích đẩy mạnh Hiệp ước chống tham nhũng của LHQ đã có hiệu lực từ tháng 12-2005. Một báo cáo của Văn phòng LHQ về tội phạm và ma túy (UNODC) cho biết tài sản tham nhũng lớn đến ngạc nhiên. Bản báo cáo này cho rằng cựu Tổng thống Indonesia Suharto đã biển thủ từ 15-35 tỷ USD trong giai đoạn từ 1967-1998, cựu Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos biển thủ từ 5-10 tỷ USD giai đoạn 1972-1986 và cựu độc tài Congo Mobutu Sese Seko cuỗm 5 tỷ USD giai đoạn 1965-1997, cựu Tổng thống Nam Tư Slobodan Milosevic từ năm 1989-2000 cuỗm 1 tỷ USD.

Phát biểu tại buổi lễ phát động chiến dịch này tại trụ sở LHQ, Chủ tịch WB Robert Zoellick nói: “Nhiều nước đang phát triển đang chảy máu tiền vốn đang rất cần để chống đói nghèo”. Ông khẳng định: “Không nên có thiên đàng cho những kẻ ăn cắp của người nghèo, họ không thể trốn tránh pháp luật”. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Moon nói: “Cái giá phải trả cho tham nhũng còn vượt xa số tài sản tham nhũng vì tại các nước đang phát triển, người nghèo là nạn nhân của hệ thống y tế xuống cấp, điều kiện giao thông, nước sạch, vệ sinh kém.

Theo ông Zoellick, phải mất 18 năm mới thu hồi 620 triệu USD tiền tham nhũng của cựu Tổng thống Marcos nhưng phải mất thêm nhiều thập niên nữa mới khắc phục được những hậu quả do ông này gây ra. Phó Chủ tịch WB Daniel Leipziger nói: “Mỗi 100 triệu USD lấy lại từ tham nhũng có thể tiêm ngừa cho 4 triệu trẻ em, cung cấp nước sạch cho 250.000 hộ hoặc điều trị cho 600.000 người nhiễm HIV/AIDS trong 1 năm

Lành mạnh hóa tài sản công

Với  StAR, WB sẽ cùng hợp tác với UNODC giúp các nước đang phát triển thành lập các cơ quan nhằm phát hiện và ngăn chặn các dòng vốn tham nhũng. Ngoài ra, WB sẽ tạo áp lực với các trung tâm tài chính tại các nước phát triển nhằm bảo đảm tiêu chuẩn cao nhất về các hành vi chống rửa tiền. Hiện nhiều ý kiến kêu gọi G8 và Tổ chức Hợp tác và phát triển (OECD) sớm phê chuẩn Hiệp ước chống tham nhũng. Trong số các nước G8, có một nửa chưa phê chuẩn gồm Canada, Đức, Italia và Nhật Bản. Các nước thuộc OECD chưa phê chuẩn gồm Ireland, Nhật Bản, Luxembourg và Thụy Sĩ.

Theo ông Antonio Maria Costa, trưởng văn phòng UNODC, sáng kiến mới chống tham nhũng của LHQ tại những nước bị tham nhũng hoành hành sẽ tập trung vào việc lành mạnh hóa các tài sản công, bằng cách tạo ra các cơ quan chống tham nhũng độc lập. Bên cạnh đó phải đảm bảo tiêu chuẩn cao về sự liêm chính và minh bạch tài chính của các công chức.  Ông Costa cho rằng tại những nước giàu, những đồng tiền tham nhũng thường được “đầu tư” do đó, các định chế tài chính cần ý thức rằng bí mật về tài khoản ngân hàng không thể là rào cản đối với các cuộc điều tra chống rửa tiền. Theo ông, các luật sư, kế toán và nhân viên bất động sản nên cảnh giác vì họ rất dễ trở thành đồng lõa với các tài sản tham nhũng.

Ông Costa thúc giục các chính phủ hành động nhanh để sớm thu hồi các tài sản bị đánh cắp. Vì kinh nghiệm cho thấy sau 10% đến 15 năm phát hiện tham nhũng, chỉ có 10%-15% tài sản được phục hồi. Ông thừa nhận rằng không thể xóa bỏ  tham nhũng trong cuộc sống hiện nay, nhưng sáng kiến mới của LHQ có thể hạn chế những tác hại của tham nhũng, buộc các quan chức suy nghĩ kỹ trước khi lấy của công và khi đã lỡ rồi thì mau trả lại.

Huy Quốc (theo AP, AFP)

Các tin, bài viết khác