Từ trước đến nay, những doanh nghiệp thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường luôn phải chịu thiệt thòi. Bởi vì để làm tốt thì chi phí đầu tư sản xuất và xử lý chất thải phát sinh cao, làm “đội” giá thành sản phẩm, khó cạnh tranh với sản phẩm của các doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, cho đến nay thì những ấm ức, thiệt thòi trên của doanh nghiệp xanh đã có thể được cởi bỏ.
Bởi lẽ, bắt đầu từ năm 2010, những doanh nghiệp đầu tư bảo vệ môi trường như dự án đầu tư mở rộng quy mô để nâng cao công suất, năng lực kinh doanh; đổi mới công nghệ trong việc thực hiện hoạt động bảo vệ môi trường; dự án đầu tư nghiên cứu khoa học, chuyển giao và ứng dụng công nghệ xử lý, tái chế chất thải, công nghệ thân thiện với môi trường và cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng phải di dời; sản phẩm thân thiện môi trường,… sẽ có cơ hội tiếp nhận được nhiều hỗ trợ từ phía nhà nước.
Các đơn vị này không đơn thuần chỉ nhận được hỗ trợ trong việc giảm miễn thuế thu nhập doanh nghiệp mà còn được miễn giảm chi phí thuê đất; được hỗ trợ vốn đầu tư và cơ sở hạ tầng xung quanh dự án. Những doanh nghiệp và cơ sở sản xuất gây ô nhiễm phải di dời hoặc đầu tư mới dự án xử lý chất thải sẽ được nhà nước, địa phương hỗ trợ điểm đến. Trong trường hợp nhà nước chưa bố trí được điểm đến thì dự án sẽ được hỗ trợ chi phí thuê đất. Đặc biệt, đối với sản phẩm của dự án đầu tư hoạt động bảo vệ môi trường còn có cơ hội được trợ giá và tiêu thụ sản phẩm. Cụ thể Quỹ Bảo vệ môi trường sẽ hỗ trợ 50% chi phí vận chuyển chất thải từ nguồn phát thải đến cơ sở xử lý chất thải; hỗ trợ 50% giá điện phục vụ trực tiếp sản xuất; được đảm bảo thu đủ bù chi cộng lãi suất hợp lý…
Có thể nói, cách làm này đã và đang được nhiều nước trên thế giới thực hiện và phù hợp xu thế phát triển bền vững mà các quốc gia trên thế giới đều hướng tới. Doanh nghiệp xanh trên thế giới không chỉ nhận được hỗ trợ về đầu tư mà sản phẩm của họ khi ra thị trường cũng nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ phía người tiêu dùng. Để làm được điều này, nhiều nước đã không ngần ngại bỏ ra những khoảng chi phí khổng lồ để tuyên truyền, kêu gọi người dân tích cực sử dụng sản phẩm xanh vì chính sức khỏe, cuộc sống của mình và cộng đồng.
Mặt khác, để tạo điều kiện cho người dân nhận biết sản phẩm xanh, chính phủ các nước đã ban hành nhãn xanh (nhãn sinh thái) để các doanh nghiệp in trên sản phẩm của mình. Lâu dần, cách làm này đã tạo ra được một chuẩn mực trong hoạt động kinh doanh, sản xuất đối với doanh nghiệp. Đó là quy ước “đạo đức trong kinh doanh”, tức doanh nghiệp vẫn có thể phát triển kinh tế, thu lợi nhuận nhưng không gây tổn hại đến sức khỏe cộng đồng.
Chính sách ưu đãi cho các hoạt động bảo vệ môi trường mới được ban hành ở nước ta còn khá mới mẻ và chậm so với nhiều nước phát triển trên thế giới. Tuy nhiên, đây cũng thể hiện động thái tích cực từ phía nhà nước trong việc khuyến khích các doanh nghiệp đi vào con đường phát triển xanh, thân thiện môi trường, góp phần tạo ra GDP xanh. Hơn lúc nào hết, giờ đây sản phẩm thân thiện môi trường hoặc sản phẩm của doanh nghiệp xanh - vốn từ trước đến nay vẫn bị xem như Lọ Lem bỗng hóa thành công chúa. Những sản phẩm xanh đã có thể hiên ngang bước ra thị trường, đủ sức cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại của các doanh nghiệp đen.
Vấn đề còn lại là chính quyền địa phương tạo điều kiện như thế nào để các doanh nghiệp xanh dễ dàng tiếp cận với điền kiện, chính sách hỗ trợ; đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền để người dân nhận biết, tiếp cận, hưởng ứng việc tiêu dùng xanh. Mặt khác, cơ quan chức năng cần siết chặt biện pháp xử phạt đối với doanh nghiệp đen, sản xuất gây hại môi trường.
MINH XUÂN
