* Nhiều trạm xá xã chỉ được cấp 3-5 triệu đồng/năm
Xã hội hóa công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân (CSSK) là nội dung báo cáo được Bộ trưởng Y tế Nguyễn Quốc Triệu trình bày tại phiên họp UBTVQH sáng nay, 18-4. Về nguồn ngân sách chi cho công tác này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) bày tỏ quan tâm đến tỷ lệ ngân sách Nhà nước dành cho y tế trong những năm gần đây.
Tỷ lệ chi tuy có tăng nhưng tăng chậm, thậm chí có năm giảm. Việt Nam hiện vẫn là nước được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) “báo động” về mất công bằng trong CSSK vì người dân đang phải chi trả tới 73% chi phí khám chữa bệnh, trong khi WHO khuyến cáo, tỷ lệ này cần được khống chế dưới 50%.
Đặc biệt, hiện chưa có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể về tỷ lệ chi cho CSSK nhân dân, do đó Chính phủ chưa đưa ra được lộ trình tăng chi cho công tác này để đảm bảo nhiệm vụ chính trị được giao. Đối với cấp tỉnh, thành phố, việc phân bổ ngân sách cho CSSK nhân dân tùy thuộc hoàn toàn vào quyết định của địa phương, các bộ ngành không can thiệp được, do đó mức chi rất khác nhau. Có nhiều tỉnh chỉ đầu tư được cho mỗi trạm xá xã từ 3-5 triệu đồng/năm (dù Bộ Tài chính quy định ít nhất 10 triệu đồng/trạm/năm).
Tương tự, đối với ngân sách chi cho hoạt động y tế dự phòng, chính sách hiện nay mới chỉ “tăng cường quan tâm, đầu tư” chứ chưa có tỷ lệ cụ thể hay lộ trình cụ thể. Khá nhiều địa phương chỉ đảm bảo được khoảng một nửa tỷ lệ chi cần thiết; chủ yếu đến khi xảy ra dịch mới chi cấp bách để “chữa cháy”!
Một thực trạng rất đáng lo ngại khác được UBTVQH chỉ rõ là tình trạng lạm dụng bia, rượu, thuốc lá vẫn còn phổ biến. Đáng ngạc nhiên là theo nghiên cứu mới nhất của Bộ Y tế, cán bộ, công chức chính là đối tượng lạm dụng rượu bia nhiều nhất! UBTVQH cho rằng cần sớm có kế hoạch xây dựng Luật Phòng chống lạm dụng rượu bia và Luật Chăm sóc sức khỏe tâm thần cũng như đẩy nhanh tiến độ xây dựng dự án Luật Phòng chống tác hại thuốc lá (đang được soạn thảo).
Bên cạnh đó, nếp sống của người dân ở nhiều nơi không hợp vệ sinh (gia cầm chết dịch vứt ra nơi công cộng; tỷ lệ nhà vệ sinh hợp chuẩn rất thấp, qua điều tra thực tế có địa phương chỉ đạt 20%-30%...).
Công tác tuyên truyền về sức khỏe, khuyến khích lối sống lành mạnh tuy đã đạt được nhiều thành quả quan trọng, song thường phụ thuộc vào từng dự án cụ thể, chưa được xây dựng thành chuẩn mực. UBTVQH mong muốn các cơ quan thông tin đại chúng hỗ trợ thiết thực hơn nữa cho công tác này.
ANH PHƯƠNG
