Lối thoát nào cho Afghanistan?

Sau khi tuyên bố cuộc bầu cử tổng thống sẽ diễn ra vào ngày 20-8-2009 - trái ngược với sắc lệnh của chính mình trước đó (yêu cầu Ủy ban bầu cử độc lập Afghanistan - IEC, đẩy thời điểm bầu cử lên ngày 20-4), Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai đề xuất ông sẽ tiếp tục lãnh đạo đất nước trong 3 tháng sau khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào ngày 21-5.

Hiến pháp Afghanistan quy định cuộc bầu cử phải được tiến hành trong vòng từ 30 đến 60 ngày trước thời điểm chấm dứt nhiệm kỳ tổng thống, nhưng IEC lại hoãn thời điểm bầu cử tổng thống đến tháng 8.

Rất dễ nhận thấy ông Karzai đã phải nhượng bộ trước nhiều sức ép. LHQ, Mỹ và các đồng minh khác của Afghanistan ủng hộ IEC trong quyết định tiến hành bầu cử tổng thống vào tháng 8. IEC cho rằng tiến hành bầu cử vào tháng 4 là không thể do thiếu tiền, an ninh vẫn bất ổn và bạo lực vẫn tiếp diễn.

Vấn đề ở chỗ đề xuất của ông Karzai có thể gây ra một cuộc xung đột mới trên chính trường. Ông Mohammad Nahim Farahi, thủ lĩnh Mặt trận quốc gia đối lập, tuyên bố Quốc hội sẽ không công nhận ông Karzai là tổng thống sau ngày 21-5 và cảnh báo việc kéo dài nhiệm kỳ của ông Karzai có thể sẽ châm ngòi các cuộc biểu tình trên toàn quốc.

Trước đó, đầu năm nay, Hạ viện đã thông qua một nghị quyết không công nhận tư cách tổng thống của ông Karzai sau ngày 21-5. Ông Farahi cho rằng ngoại trưởng hoặc thủ lĩnh một trong hai viện của Quốc hội có thể làm tổng thống tạm quyền trong thời gian chuyển tiếp song ông Karzai đã bác bỏ khả năng này.

Phe đối lập ở Afghanistan đã kêu gọi thành lập một chính phủ lâm thời trong khoảng thời gian “trống” từ cuối tháng 5 đến cuối tháng 8-2009, song một số nhà phân tích cho rằng ban bố tình trạng khẩn cấp sẽ là một giải pháp thích hợp hơn.

Trong quá khứ của Afghanistan, nhiều sự việc đã được giải quyết theo cách bạo lực, nhưng lần này khác khi đó là cuộc đấu tranh giữa Tổng thống và đối thủ - những người có hiến pháp làm vũ khí. Các nhà lập pháp ở nước này chưa lường tới các tình huống tương tự. Chính phủ Afghanistan sẽ rơi vào tình trạng “rỗng” về luật pháp - chính trị và lâm vào cuộc khủng hoảng hiến pháp trầm trọng.

Hơn 5 triệu cử tri Afghanistan, trong đó 32% là phụ nữ, đã đăng ký đi bỏ phiếu bầu tổng thống.

Trong cuộc bầu cử cuối năm 2004, ông Karzai đã giành được 55% số phiếu bầu. Nhưng hiện nay uy tín của Tổng thống Karzai bị giảm sút nghiêm trọng do Chính phủ của ông thất bại trong việc kiểm soát, ngăn chặn bạo lực, tham nhũng.

Lúc này, mọi con mắt đều đổ dồn về Washington. Tuy nhiên, quan hệ giữa Washington và Kabul gần đây đã xấu đi, do ông Karzai phản đối các vụ xung đột gây nhiều thương vong cho dân thường trong khi Mỹ lại phàn nàn ông không tích cực chống tham nhũng.

Thêm một khó khăn nữa là các tay súng Taliban đang gây áp lực lên dân chúng buộc họ tẩy chay bầu cử. Có lẽ Tổng thống Karzai đã đúng khi quyết định tại vị đến khi diễn ra bầu cử. Nhưng đó có phải quyết định khôn ngoan tránh khủng hoảng hay không, còn phải phụ thuộc vào thái độ của quốc hội Afghanistan.

LÊ VÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Indonesia trở thành quốc gia có số ca mắc theo ngày cao nhất thế giới. Ảnh: TTXVN

Nguy cơ xuất hiện biến chủng virus nguy hiểm hơn cả Delta

Những ngày gần đây, Indonesia đang trở thành tâm dịch Covid-19 ở châu Á và nhiều chuyên gia cảnh báo rằng tình hình này đang tạo ra những điều kiện cho sự xuất hiện của một biến chủng virus SARS-CoV-2 còn nguy hiểm hơn Delta.

Hồ sơ - tư liệu

EU và cuộc chiến khí đốt

Liên minh châu Âu (EU) là một thị trường khí đốt béo bở khi 75% lượng khí đốt cho khối được nhập khẩu. Do vậy, nhiều “mặt trận” tranh giành quyền cung cấp và trung chuyển khí đốt đang diễn ra gay gắt, dẫn đến quan hệ giữa các bên liên quan trở nên căng thẳng.

Chính trường thế giới

Thụy Điển: Thủ tướng đầu tiên bị phế truất

Ngày 21-6, kênh CNN đưa tin Quốc hội Thụy Điển đã tiến hành cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với Thủ tướng Stefan Löfven, lãnh đạo của đảng Dân chủ xã hội. Với 181 phiếu thuận/349 phiếu, ông Löfven là thủ tướng đầu tiên của Thụy Điển rời khỏi chức vụ theo hình thức này. 

Chuyện đó đây

Iraq hỗ trợ Lebanon giải quyết tình trạng thiếu điện

Chính phủ Iraq vừa ký thỏa thuận cho phép Chính phủ Lebanon thanh toán 1 triệu tấn dầu nhiên liệu nặng trong vòng 1 năm bằng hàng hóa và dịch vụ, giúp Lebanon phần nào giảm bớt tình trạng thiếu điện nghiêm trọng.