Lực hấp dẫn của ASEAN với các đối tác chiến lược

Với vị trí địa chính trị quan trọng, có nền kinh tế mở và đang phát triển, có dân số đông và một thị trường khá lớn, ASEAN đang ngày càng hấp dẫn các nước lớn trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Chính vì vậy, ý tưởng về một cộng đồng Đông Á lớn hơn mô hình ASEAN+3 đang dần dần trở thành hiện thực.

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN+3, với các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Tham vấn không chính thức giữa bộ trưởng ngoại giao các nước tham gia cấp cao Đông Á (EAS) đã diễn ra tại Hà Nội dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Gia Khiêm.

Tại các hội nghị này, các bên đối tác tiếp tục khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong các tiến trình hợp tác và quá trình định hình cấu trúc khu vực; khẳng định cùng ASEAN tiếp tục đẩy mạnh các chương trình hợp tác ưu tiên trong ASEAN+3 và EAS; trong đó có đóng góp của hai tiến trình này nhằm hướng tới mục tiêu lâu dài, xây dựng cộng đồng Đông Á. ASEAN và các đối tác cũng nhất trí thúc đẩy kết nối ASEAN ở khu vực, trong đó có triển khai kế hoạch tổng thể về kết nối ASEAN, hướng tới kết nối ở Đông Á.

Các nước Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã gia tăng sự hợp tác với ASEAN trên nhiều lĩnh vực. Tiến trình ASEAN+3 đã có những thành tựu quan trọng như sử dụng hiệu quả Quỹ hợp tác ASEAN+3; tăng cường hợp tác hướng tới tăng trưởng kinh tế bền vững ở khu vực.

Cụ thể, triển khai hiệu quả Thỏa thuận đa phương hóa sáng kiến Chiang Mai (CMIM) về tài chính-tiền tệ, thúc đẩy Sáng kiến thị trường trái phiếu châu Á, tăng cường điều phối và trao đổi về các chính sách kinh tế-tài chính vĩ mô... thực hiện nghiêm túc các thỏa thuận Khu vực mậu dịch tự do (FTA) giữa ASEAN với các đối tác Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cùng với xúc tiến nghiên cứu khả thi về Khu vực mậu dịch tự do Đông Á (EAFTA).

Về các vấn đề khu vực, quốc tế, hai bên nhất trí tăng cường phối hợp trong các nỗ lực toàn cầu ứng phó với biến đổi khí hậu, nhất là trong quá trình chuẩn bị cho Hội nghị COP-16 tại Mexico; ủng hộ Chủ tịch ASEAN tham dự cơ chế G-20 thường xuyên; trao đổi về tình hình bán đảo Triều Tiên…

Có một vấn đề mới dư luận quan tâm chính là sự tham gia của các nước đối tác chiến lược của ASEAN trong cơ cấu hợp tác Đông Á. EAS được khẳng định cần tiếp tục duy trì như một diễn đàn mở của các nhà lãnh đạo đối thoại về các vấn đề chiến lược ở khu vực. Không chỉ có sự hợp tác về an ninh trong Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), nhu cầu hợp tác Đông Á với ASEAN làm nòng cốt đã được hai cường quốc Mỹ và Nga rất quan tâm.

Có tin Mỹ quyết định tham gia kết nối mới ở Đông Á vào năm tới khi Tổng thống Mỹ Barack Obama dự hội nghị thượng đỉnh EAS khi Indonesia đóng vai trò chủ nhà. Còn Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã có kế hoạch thăm Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga lần thứ hai trong thời gian Việt Nam tổ chức Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 17 vào tháng 10 tới.

ASEAN hoan nghênh việc Nga và Mỹ mong muốn trở thành thành viên EAS và vấn đề này sẽ được các nhà lãnh đạo ASEAN quyết định chính thức tại Hội nghị cấp cao ASEAN 17. 

NGUYỄN KHẮC ĐỨC

Các tin, bài viết khác