Muôn màu nhạc Giáng sinh

SGGP
Âm nhạc không thể thiếu vào mỗi mùa Giáng sinh. Nhà nghiên cứu về lịch sử âm nhạc Steven Jezo Vannier vừa cho ra mắt cuốn Jingle Bells, l’improbable histoire des chansons de Noel (tạm dịch Chuông ngân vang, chuyện khó tin về những ca khúc Noel), mang đến cho độc giả điều thú vị xung quanh thể loại nhạc này.

 Jingle Bells, một bản nhạc Giáng sinh kinh điển

Jingle Bells, một bản nhạc Giáng sinh kinh điển

Trong lời mở đầu, tác giả viết: Những ca khúc Giáng sinh là đề tài muôn thuở, chiếm vị trí riêng biệt và là chủ đề gây tranh cãi bất tận. Có những người say mê đến điên dại nhưng cũng có những người ghét cay ghét đắng thể loại ấy. Nhưng dù bênh vực hay phản đối, có một sự thật không thể chối cãi là nét đa dạng của những bài hát Giáng sinh, từ nhạc Noel theo điệu funk, reggae, bossa-nova, đến rap, heavy metal…

Ở thời đại nào, các ban nhạc, ca sĩ nổi tiếng đều đua nhau tặng cho người hâm mộ những album nhạc Giáng sinh độc đáo nhất. Kinh điển hơn cả vẫn là bản Jingle Bells được sáng tác năm 1857. Hiếm có tác phẩm nào được từ nhạc sĩ, nhạc công nổi tiếng người Mỹ Duke Ellington đến ban nhạc Anh The Beatles; từ ông vua nhạc opera Pavarotti đến Frank Sinatra cùng nâng niu như ca khúc này.

Đặc điểm tiếp theo của nhạc Giáng sinh là dễ đưa các nghệ sĩ lên đỉnh cao danh vọng. Năm 2011, ca sĩ Justin Bieber thống lĩnh thị trường âm nhạc thế giới với đĩa hát Under the Mistletoe chỉ trong vỏn vẹn 1 tuần lễ.

Nhạc giáng sinh cũng là phương tiện rất hiệu quả để những ca sĩ hay ban nhạc vang bóng một thời trở lại dưới ánh đèn màu sân khấu. Ngoài những nghệ sĩ chưa thành danh, ngay cả những cây đại thụ trong làng nhạc quốc tế như Bob Dylan hay Nat King Cole đều đã hơn một lần trong sự nghiệp đem giọng hát của mình làm quà tặng ông già áo đỏ.

Ở Mỹ, nhạc Giáng sinh, nhạc Noel tràn ngập đài phát thanh, truyền hình. Đĩa hát về Giáng sinh chiếm nhiều chỗ tại các cửa hàng. Đối với các nghệ sĩ, nhạc giáng sinh là gà đẻ trứng vàng. Nhưng vì sao ai cũng thích nghe nhạc Giáng sinh? Vì sao một tác phẩm như White Christmas được Bing Crosby thu âm và cho phát hành năm 1942 đến nay vẫn ăn khách nhất mọi thời đại?

Steven Jezo Vannier cho hay, để thành công, một ca khúc giáng sinh cần 3 yếu tố: nhịp điệu luyến láy, kỷ niệm tuổi thơ, một chút phép nhiệm màu thoảng chút buồn man mác. Và White Christmas hội tụ đủ cả, nhất là ca khúc ấy lại được phát hành vào mùa đông năm 1942, thời điểm Mỹ vừa tham chiến bên cạnh đồng minh châu Âu trong Thế chiến 2. White Christmas là bài hát của người lính xa nhà, mơ về một mùa Noel xưa, có tuyết trắng, lung linh đầu ngọn cây.

Còn trong văn hóa Pháp, những năm tháng chiến tranh hay sau Thế chiến 2, ca khúc Petit Papa Noel của Tino Rossi năm 1946 cũng đưa thính giả vào thế giới kỳ diệu của mộng mơ. Nhưng đó là một ngoại lệ. Phần lớn những ca khúc Giáng sinh của các nhạc sĩ Pháp ở nửa cuối thế kỷ 20 thường hát về những đứa trẻ không nhà, những đứa bé mồ côi, hay để nói về những mùa Giáng sinh giá lạnh trong lòng người góa phụ...

Ca khúc rất nổi tiếng như Noel de la Rue của Edith Piaf cũng vậy. Nhiều thập niên sau, trong Noel Interdit, Johnny Hallyday đưa ra hình ảnh tương tự như của Edith Piaf khi ông nói về một mùa Giáng sinh của “những đứa trẻ chưa bao giờ tin vào phép lạ, gió đã cuốn đi bao tuổi ngây thơ của những cậu bé mới lớn”. 

Steven Jezo Vannier kết luận: Trong buổi họp mặt gia đình đầm ấm, có mấy ai thiết tha với những tiếng thở dài não nuột? Nhạc Giáng sinh của Pháp không bán chạy như ở Mỹ là điều rất dễ hiểu.

NHẬT HOA

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhà thơ trẻ Nam Thi (giữa) trong một chương trình giao lưu thơ  với bạn đọc Hà Nội vào tháng 4-2021

Thơ Việt thế hệ Y, Z: Đa thanh, nhiều lối thể hiện mới

Thơ Việt thế hệ mới là chương trình giao lưu trực tuyến vừa được tổ chức bởi Văn+, nhóm sinh hoạt chuyên đề do nhà văn Vinh Huỳnh, Chủ nhiệm CLB Văn học trẻ Hà Nội (Hội Nhà văn Hà Nội) đồng sáng lập. Nhiều ý kiến, nhận định đã được trao đổi cởi mở, mang đến một hình dung về đời sống thơ trẻ đương đại của Việt Nam. 

Phim

Doanh nghiệp sản xuất phim, truyền hình kiến nghị được phục hồi sản xuất

20 doanh nghiệp sản xuất phim và chương trình truyền hình trong nước vừa có kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ và UBND TPHCM “xem xét cho phép các công ty sản xuất phim và chương trình truyền hình thuộc nhóm đối tượng phục hồi sản xuất, kinh doanh an toàn trong bối cảnh chống dịch mới”.

Âm nhạc

Sân khấu

Cải lương hài Chú Cuội và cây đa thần

Vào lúc 15 giờ ngày 21-9, Đài Truyền hình TPHCM - Kênh HTVC Thuần Việt phát sóng vở cải lương hài Chú Cuội và cây đa thần (tác giả và đạo diễn: Hoàng Duẩn, chuyển thể: Tô Thiên Kiều, biên tập: Cẩm Linh). Vở có sự tham gia biểu diễn của các nghệ sĩ: NSƯT Lê Thiện, NSƯT Tú Sương, nghệ sĩ Bạch Long, Dũng Nhí, Linh Trung… 

Sách và cuộc sống

Tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được dịch và xuất bản tại Hàn Quốc

Thông tin từ NXB Trẻ, đơn vị đại diện bản quyền tác phẩm Tôi là Bêtô của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cho biết, sau một thời gian trao đổi, tác phẩm này vừa được NXB 59mins mua bản quyền để dịch và xuất bản tại Hàn Quốc. Tác phẩm sẽ do dịch giả Jeong Yekang dịch sang tiếng Hàn, dự kiến xuất bản tại Hàn Quốc vào đầu năm 2022.

Sáng tác

Sớm mai mưa về…

Một sớm mùa thu, cơn mưa ngang qua khi đất trời còn mù sương bảng lảng, đánh thức giấc chiêm bao bằng cái lạnh mơ hồ. Tôi đã thức dậy giữa những chùng chình nhẹ bẫng trong lòng, khó gọi thành tên, dường như là dư âm của cơn mơ dịu dàng…

Mỹ thuật

Tiện ích từ nghệ thuật số

Dưới sự tác động của nền kinh tế số, trong dòng chảy nghệ thuật đương đại, nghệ thuật số không ngừng phát triển và phân nhánh liên tục: tranh số, thực tế tăng cường, thực tế ảo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo... Nhờ vậy, tác phẩm nghệ thuật không chỉ đẹp mà còn ứng dụng, tương tác với người xem nhiều hơn.