(SGGP-12G).- Thống đốc bang California, Arnold Schwarzenegger vừa đưa ra hàng loạt quyết định nhằm cắt giảm chi tiêu công, với mục tiêu giảm con số thâm thủng khổng lồ 15 tỷ USD hiện nay. Từ ngày mai, 3-8, quyết định sẽ có hiệu lực với hơn 10.000 người làm việc bán thời gian và các nhân viên thời vụ...
Theo quyết định trên, lương tối thiểu trả cho 200.000 công chức của bang bị cắt giảm còn 6,55 USD/giờ, thấp hơn mức lương tối thiểu trung bình của bang này. Tại cuộc họp báo sau khi ký quyết định, Thống đốc Schwarzenegger phát biểu: “Tôi có trách nhiệm đảm bảo rằng bang của chúng ta có đủ tiền để trang trải các chi phí. Đây là tình thế thật khủng khiếp. Tôi không nghĩ rằng bất cứ một thống đốc nào cũng muốn làm điều này... Nhưng đây thực sự là lối ra duy nhất tại thời điểm này”.
Có nhiều tiếng nói phản đối Thống đốc Schwarzenegger, cho rằng ông đã vượt quá thẩm quyền pháp lý của mình. Ông John Chiang, một quan chức bang California nói rằng, những người bị sa thải là “nạn nhân của các cuộc đấu đá chính trị” và rằng “lãnh đạo của bang California không thể đặt công chức bang vào tình thế khó khăn”. Ông cho biết sẽ không chấp hành mệnh lệnh này. Chiang hiện là người phụ trách tài chính của bang. Nhiều liên đoàn lao động cho biết họ sẽ đưa vấn đề ra tòa án.
California, bang lớn nhất của Mỹ, một trong những nền kinh tế có hạng trên thế giới, đã không thống nhất được ngân sách năm từ ngày 1-7 đến nay. Năm nay, California còn bị hỏa hoạn nhiều chưa từng thấy, khiến chi phí cho việc chữa cháy khẩn cấp càng gia tăng gánh nặng ngân sách cho bang.
Lãnh đạo bang này cho biết, với quyết định sa thải hàng loạt của thống đốc, California sẽ tiết kiệm được 100 triệu USD/tháng và quyết định hạ mức lương tối thiểu sẽ giúp tiết kiệm 1,2 tỷ USD/tháng. Con số 22.000 nhân viên của bang mất việc làm bao gồm những người về hưu đang làm việc theo dạng hợp đồng, bán thời gian, các nhân viên làm việc theo mùa và giới sinh viên.
Các nhà lập pháp Dân chủ và Cộng hòa của bang California đang tranh luận về giải pháp nào thanh toán mức thâm thủng 15,2 tỷ USD của ngân sách bang. Phía Dân chủ đề nghị tăng thuế tới 8,2 tỷ USD, đánh vào các công ty và các cư dân giàu nhất nhưng phía Cộng hòa lại không đồng ý mà hô hào cắt giảm chi tiêu.
Kinh tế đất Mỹ xuống dốc cũng khiến nhiều bang khác lâm vào cơn khủng hoảng ngân sách tồi tệ nhất từ thập niên 1970 đến nay. Nhiều bang phải vật lộn vất vả với các giải pháp như tăng thuế, cắt giảm ngân sách và cắt việc làm, sử dụng tiền của quỹ dự trữ, mượn tiền và cho thế chấp các tài sản của bang.
Có hơn 30 bang đang bị khủng hoảng ngân sách lên tới 40 tỷ USD. Bang New York chiếm hạng nhì sau bang California với mức thâm thủng 5,2 tỷ USD. Xét theo tỷ lệ ngân sách, bang Nevada bị nặng nhất với con số thâm thủng chiếm 21% toàn bộ ngân sách bang, Arizona 19% và California 15%. Tiếp sau lần lượt là Alabama (14%), Maryland (13%), Rhode Islands (12%)...
QUỐC MINH (tổng hợp)
