Tờ Daily Telegraph ngày 26-7 đưa tin, hơn 90.000 tài liệu quân sự, tình báo liên quan tới cuộc chiến của Mỹ tại Afghanistan giai đoạn 2004-2009 đã xuất hiện trên trang mạng, trở thành một trong những vụ rò rỉ thông tin mật tồi tệ nhất trong lịch sử quân đội Mỹ.
Tài liệu quân sự này cho biết Mỹ đang tìm chứng cứ về việc Iran và Pakistan hậu thuẫn Taliban tại Afghanistan. Tài liệu tiết lộ một bí mật kinh hoàng là quân đội Mỹ đã che giấu rất nhiều vụ giết hại dân thường Afghanistan. Rất nhiều người trong số họ bị bắn chết khi đang lái xe hơi, điều khiển xe máy, xe đạp, do bị quân đội Mỹ nghi ngờ mang bom. Và số khác bị thiệt mạng bởi những trận pháo kích của không quân Mỹ.
Nhiều trẻ em Afghanistan là nạn nhân trong các vụ không kích của Mỹ và NATO.
Ngoài ra, còn có cả các thông tin tình báo, các báo cáo chi tiết về những cuộc gặp gỡ với quan chức Afghanistan. Trước đây, Wikileaks từng đăng tải một loạt các tài liệu tình báo mật của Mỹ, bao gồm những thông tin chi tiết về trang thiết bị quân sự, số lượng binh sĩ, về các mệnh lệnh chiến đấu của lực lượng Mỹ tại Iraq và Afghanistan. Những tài liệu này cũng được đăng tải trên những tờ báo lớn như The New York Times, The Guardian và nhật báo Der Spiegel.
Phản ứng đầu tiên sau khi hơn 90.000 tài liệu mật bị tung lên mạng, Cố vấn An ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ, ông James Jones, khẳng định vụ việc này sẽ không ảnh hưởng tới những cam kết của Washington siết chặt quan hệ đối tác với Afghanistan và Pakistan.
Theo ông Jones, các tài liệu bị rò rỉ thuộc giai đoạn từ 2004 - 2009, trước khi Tổng thống Obama “công bố chiến lược mới nhằm tăng quân tại Afghanistan”. Dư luận cho rằng, các tài liệu có thể làm sống lại những lo ngại mới về chiến lược tại Afghanistan của Mỹ khi đã có hơn 1.000 binh sĩ Mỹ và 300 binh sĩ Anh đã thiệt mạng trên chiến trường này.
Các quan chức Pakistan cho rằng những tài liệu này không thuộc dạng tối mật và nay không còn giá trị, và có một số thế lực muốn chia rẽ Pakistan và Mỹ cũng như làm mất uy tín chính quyền ông Obama trước mùa bầu cử.
Tài liệu này được công bố vào thời điểm Mỹ đang lo lắng về chiến trường Afghanistan khi có nhiều đồng minh trong NATO như Anh, Pháp… tuyên bố rút quân trong vài năm tới. Dư luận trong nước phản đối vì cuộc chiến kéo dài, không thu được hiệu quả rõ rệt và tiền đóng thuế của người dân phải chi cho khoản phí quân sự khổng lồ lên tới hàng trăm tỷ USD.
Mỹ được cho đang sa lầy tại chiến trường Afghanistan khi thực tế chỉ một bộ phận nhỏ al-Qaeda là ở Afghanistan, còn lại đóng sào huyệt tại Pakistan, Yemen, Somalia và nhiều nơi khác, vì thế mạng lưới khủng bố vẫn tiếp tục phát triển. NATO buộc phải tính đến phương án tổ chức đàm phán với Taliban, một phương án chưa từng có trong kế hoạch tại chiến trường Afghanistan trước đó.
P.NAM
