Năm 2010 tiếp tục thực hiện các giải pháp kích thích kinh tế một cách phù hợp

(SGGPO). –Từ 8h sáng nay, 19-11, tại kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XII, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã báo cáo giải trình rõ thêm một số vấn đề thuộc trách nhiệm quản lý, điều hành của Chính phủ và trả lời chất vấn của đại biểu. Thủ tướng cho rằng, những tín hiệu tốt của nền kinh tế trong những tháng gần đây cho thấy chúng ta có khả năng hoàn thành nhiệm vụ kinh tế- xã hội 2009, cũng như triển vọng phát triển kinh tế xã hội năm 2010.

1. Những giải pháp nhằm phục hồi tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, không để lạm phát quay trở lại.

Thủ tướng nhấn mạnh, các ĐBQH đã phân tích sâu sắc các giải pháp này, Chính phủ xin tiếp thu và sẽ có những điều chỉnh cần thiết để nâng cao hiệu quả điều hành. Trong đó có các quyết định về hỗ trợ lãi suất, cho vay chính sách, bảo lãnh doanh nghiệp.

Thủ tướng cho biết, năm 2010 sẽ tiếp tục có nhiều khó khăn lớn vì năm 2009 tuy GDP ước đạt 5,2% nhưng mức độ phục hồi chậm, chưa vững chắc. Biện pháp tiền tệ thời gian qua tuy được đánh giá cao nhưng  khả năng  tiếp cận của DN vừa và nhỏ vẫn thấp, bởi thế năm 2010 cần phải tiếp tục thực hiện các giải pháp kích thích kinh tế một cách phù hợp để tiếp sức cho các doanh nghiệp, cho cả nền kinh tế. Trên cơ sở ý kiến của ĐBQH, Chính phủ sẽ xem xét toàn diện và tháng 12 sẽ ban hành các chính sách kích thích kinh tế của năm 2010.

Thủ tướng nhấn mạnh, chủ trương nhất quán của Chính phủ là không phát hành tiền cho chi tiêu ngân sách. Toàn bộ số vay bù đắp bội chi ngân sách được dành cho đầu tư phát triển. Việc điều hành chính sách tiền tệ phải theo nguyên tắc thị trường và chủ yếu thông qua các công cụ thị trường mở. Chủ động giữ ổn định và từng bước hạ mặt bằng lãi suất cho phù hợp với yêu cầu khôi phục tăng trưởng, nhất là sau khi Nhà nước giảm dần và kết thúc các giải pháp hỗ trợ kích thích kinh tế.

Cũng trong nhóm vấn đề thứ nhất, một số vị đại biểu Quốc hội băn khoăn về tiến độ giải ngân, về chất lượng và hiệu quả của các dự án đầu tư, về việc không thực hiện hết kế hoạch vốn trái phiếu chính phủ năm 2009 trong khi chúng ta lại vẫn tiếp tục tăng đầu tư trong kế hoạch năm 2010. Thủ tướng cho rằng, đây cũng là một  trọng tâm mà Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo trong thời gian tới. 

Về việc hệ số ICOR khá cao và đang có xu hướng tăng lên, Thủ tướng lý giải, hạ tầng kinh tế - xã hội của nước ta còn lạc hậu cũng là một điểm nghẽn của sự phát triển. "Đầu tư cho hạ tầng kinh tế - xã hội là cần thiết, cấp bách trong khi yêu cầu vốn rất lớn, lại chưa tạo ra ngay được nhiều sản phẩm. Tuy nhiên, nếu không đầu tư sẽ không sẽ không cải thiện được cuộc sống người dân và bảo đảm quốc phòng, an ninh", Thủ tướng nói.

Theo Thủ tướng, hệ số ICOR cao là do hiệu quả đầu tư công và đầu tư của doanh nghiệp nhà nước còn thấp, thất thoát, lãng phí còn lớn và thủ tục đầu tư phức tạp, phiền hà cũng gây tốn kém nhiều thời gian và tiền bạc của các nhà đầu tư. Tới đây, Chính phủ sẽ tăng cường quản lý đầu tư công, đồng thời, khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế ngoài nhà nước đầu tư vào kinh doanh cơ sở hạ tầng.

Thủ tướng cũng đề cập đến  yêu cầu phải đẩy mạnh tái cấu trúc nền kinh tế ngay trong năm 2010: "Chính phủ đang khẩn trương xây dựng đề án và thực hiện một bước tái cấu trúc nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Đây phải là một quá trình vận động chuyển đổi liên tục, tích cực từ thấp đến cao. Mặt khác, do điểm xuất phát của nền kinh tế nước ta còn thấp, tỷ lệ lao động qua đào tạo và nhất là lao động có chất lượng cao chưa nhiều, thị trường công nghệ chưa phát triển, nên chưa thể ngay lập tức từ bỏ việc phát triển theo “chiều rộng” để chuyển hẳn sang phát triển theo “chiều sâu”, mà phải kết hợp hài hoà và có bước chuyển dịch khẩn trương, thích hợp".

2. Rà soát lại quy hoạch thuỷ điện

Nhóm vấn đề thứ 2 mà Thủ tướng giải trình sáng nay là các bức xúc về xã hội.  Thủ tướng thừa nhận, các lĩnh vực văn hoá, xã hội còn những mặt hạn chế, yếu kém như vệ sinh an toàn thực phẩm, chất lượng giáo dục, ô nhiễm môi trường, quy hoạch thuỷ điện, vấn đề lao động việc làm... 

Ông nói: "Đây là những vấn đề xác đáng. Chính phủ sẽ nỗ lực để cùng cả hệ thống chính trị chung sức phấn đấu khẩn trương giải quyết có kết quả những vấn đề bức xúc đặt ra. Tuy nhiên, đây là những vấn đề lớn và cũng không ít khó khăn, cần phải dành nhiều công sức, nguồn lực và thời gian để giải quyết".

Để giải quyết các bức xúc xã hội, năm 2010, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo thực hiện có kết quả các chính sách và chương trình, dự án về giảm nghèo nhanh và bền vững. Đẩy mạnh đào tạo nghề, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động. Tập trung chỉ đạo bảo đảm chất lượng giáo dục đại học. Tạo bước chuyển biến trong công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân, trong đó tập trung triển khai thực hiện các giải pháp để sớm khắc phục tình trạng quá tải ở các bệnh viện. Tăng cường quản lý nhà nước để bảo vệ lợi ích chính đáng của người tiêu dùng. Tăng cường công tác bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai...

Trong số các vấn đề xã hội nổi lên, Thủ tướng dành thời gian nhấn mạnh đến chất lượng giáo dục đại học. Thủ tướng thừa nhận, sau 23 năm giáo dục đại học nước ta vẫn còn nhiều yếu kém, bất cập. Trong đó nổi bật  là sự quản lý nhà nước về giáo dục đại học chưa tốt, nhất là trong việc thành lập, nâng cấp trường, mở ngành đào tạo và tuyển sinh, quản lý chất lượng đào tạo, dẫn đến chất lượng giáo dục đại học ở nhiều trường và chuyên ngành đào tạo còn thấp, chậm được cải thiện, không ít sinh viên ra trường còn khó khăn về tìm việc làm...

Để khắc phục các yếu kém này, Thủ tướng đã báo cáo hàng loạt các giải pháp, trong đó tập trung đổi mới quản lý hệ thống giáo dục; phân cấp và đề cao trách nhiệm của UBND các tỉnh thành đối với các trường trên địa bàn; tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm, thực hiện 3 công khai (về chất lượng, nguồn lực và thu chi tài chính) đối với tất cả các trường..

Về yêu cầu việc phát triển thủy điện phải đi liền với quản lý vận hành hồ chứa để góp phần kiểm soát lũ lụt giảm nhẹ thiệt hại thiên tai; giải pháp ứng phó với biển đổi khí hậu, nhất là nước biển dâng, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã giao các Bộ ngành liên quan rà soát lại quy hoạch thuỷ điện, xem xét quy hoạch này có phù hợp với tình hình biến đổi khí hậu hiện nay, trên cơ sở đó để hội đồng thẩm định khoa học nghiên cứu và đưa ra các điều chỉnh phù hợp.

Thủ tướng nói: "Việc phê duyệt Quy trình vận hành cho những hồ chứa này đã được thực hiện khi công trình đưa vào sử dụng. Thực tế các mùa mưa lũ vừa qua buộc chúng ta phải tiếp tục rà soát để có điều chỉnh bổ sung cho phù hợp, bảo đảm vận hành an toàn công trình và cắt giảm lũ có hiệu quả cho hạ lưu".

Người đứng đầu Chính phủ cũng thừa nhận, biến đổi khí hậu là một trong những đe doạ và là thách thức lớn nhất. Hiện Chính phủ đã phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu nhằm đánh giá mức độ tác động của biến đổi khí hậu đối với các lĩnh vực và xây dựng kế hoạch hành động có tính khả thi để ứng phó có hiệu quả cho từng giai đoạn cả trong ngắn hạn và dài hạn. Đến nay, cộng đồng quốc tế đã cam kết hoặc đang xem xét phê duyệt danh mục các chương trình, dự án hỗ trợ cho nước ta ứng phó với biến đổi khí hậu với tổng số tiền gần 3 tỷ USD đến năm 2015.

3. Giảm nghi lễ, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu

Nhóm vấn đề thứ ba mà Thủ tướng giải trình sáng nay liên quan đến việc làm tốt công tác chỉ đạo điều hành tổ chức thực hiện.

Thủ tướng nói: "Yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội đang đặt ra đòi hỏi bức xúc là phải không ngừng nâng cao năng lực chỉ đạo điều hành tổ chức thực hiện để bảo đảm hiệu lực hiệu quả trong quản lý nhà nước. Chính phủ xin nghiêm túc tiếp thu các ý kiến xác đáng. Năm 2010 tuy đã có dấu hiệu thuận lợi nhưng cơ bản vẫn nhiều khó khăn và thách thức rất lớn. Vì vậy, công tác điều hành hết sức quan trọng. Chính phủ sẽ đề cao trách nhiệm của người đứng đầu; đưa vào nền nếp việc kiểm điểm tiến độ và kết quả thực hiện chương trình công tác đã đề ra; hàng tháng, hàng quý có kiểm điểm, đánh giá tình hình thực hiện và báo cáo đầy đủ, nghiêm túc theo quy định".  

Một trong những chỉ đạo tập trung trong 2010 là tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực, chất lượng xây dựng và tổ chức thực hiện các thể chế, chính sách và đơn giản hoá thủ tục hành chính. Kiên quyết cắt giảm 30% - 40% quy định về thủ tục hành chính hiện hành. Phải tạo bước chuyển biến thật sự về kỷ luật, kỷ cương trong toàn bộ hệ thống chính trị, trong hệ thống chính quyền các cấp. 

Chính phủ sẽ cải tiến cách làm việc của cấp trên với cấp dưới, giảm nghi lễ, hình thức, đồng thời thường xuyên kiểm tra để nắm chắc tình hình, lắng nghe ý kiến thực của cơ sở và của dân để có giải pháp điều hành đúng. Chính phủ cũng sẽ thực thi các biện pháp kiên quyết, đồng bộ và thiết thực chống quan liêu, tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong từng cơ quan, đơn vị.

PHAN THẢO