Ngày 8-6, tại hội nghị phát triển bền vững ngành đồ gỗ xuất khẩu, Thứ trưởng Thường trực Bộ Thương mại Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, năm 2006, Việt Nam chính thức vượt qua Indonesia, Thái Lan, trở thành 1 trong 2 nước xuất khẩu đồ gỗ lớn nhất khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Malaysia. Tuy nhiên, sau 3 năm thực hiện Chỉ thị 19 của Thủ tướng Chính phủ, đến lúc cần xem xét lại một cách khách quan, để ngành chế biến gỗ xuất khẩu có thể phát triển bền vững trong tương lai.
Ấn tượng với những con số
Công ty cổ phần Savimex sản xuất bàn ghế xuất khẩu qua Nhật Bản. Ảnh: ĐỨC THÀNH
Từ năm 2004, ngành xuất khẩu gỗ chế biến tạo sự bứt phá ngoạn mục, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,1 tỷ USD, tăng 88% so với năm 2003 và duy trì tốc độ tăng trưởng cao, năm 2005 là 35%, năm 2006 là 24,5%. 5 tháng đầu năm 2007, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 1 tỷ USD, dự kiến cả năm đạt 2,5 tỷ USD.
Đồ gỗ trở thành mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu đứng thứ 5 sau dầu thô, dệt may, giày dép và thủy sản. 3 năm qua có sự dịch chuyển mạnh từ nguồn đầu tư FDI doanh nghiệp (DN) các nước trong khu vực với trên 300 DN, nâng con số đơn vị chế biến gỗ và lâm sản cả nước lên khoảng 2.000 DN, với hơn 170.000 công nhân.
Năng lực chế biến gỗ tăng gấp 4 lần so với năm 2003, không chỉ tăng về số lượng và quy mô, mà còn do các DN tăng cường đầu tư máy móc, thiết bị và công nghệ để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, kể cả trình độ quản lý và tay nghề công nhân. Thị trường xuất khẩu gỗ chế biến mở rộng với hơn 120 nước và lãnh thổ, và từng bước được củng cố vững chắc tại 3 thị trường chính là Mỹ, EU và Nhật Bản. Năng lực cạnh tranh sản phẩm đồ gỗ xuất khẩu VN được nâng cao.
Và bất cập từ những con số
Tốc độ phát triển của ngành đồ gỗ xuất khẩu dù vẫn mạnh, nhưng đang giảm dần, từ 88%/năm 2004 xuống 35% năm 2005 và 24,5% năm 2006. Điều này bộc lộ tính bấp bênh và thiếu ổn định trong phát triển ngành chế biến đồ gỗ xuất khẩu. Trong khi đó, nguồn cung cấp trên thế giới diễn biến theo chiều hướng bất lợi.
Nguồn cung cấp những nước gần như Lào, Campuchia cạn kiệt dần, giá gỗ nguyên liệu tại Malaysia (thị trường nhập khẩu gỗ nhiều nhất của các DN) tăng mạnh, Nga tăng thuế xuất khẩu gỗ nguyên liệu, giá xăng dầu tăng làm tăng cước phí vận chuyển. Năm 2006, giá gỗ nguyên liệu nhập khẩu tùy loại tăng 40% - 100%. Trong khi đó, mỗi năm chúng ta xuất khẩu hàng triệu tấn gỗ dăm và nhập về gần 1 triệu m3 ván nhân tạo với kim ngạch 141 triệu USD.
Tổng Giám đốc Tập đoàn đồ gỗ Trường Thành, ông Võ Trường Thành cho rằng, ngành chế biến gỗ xuất khẩu Việt Nam hiện nay mới chỉ là gia công (như ngành dệt may), do nguyên liệu, thiết bị máy móc đều phải nhập khẩu. Ngay cả nhân lực cho ngành gỗ cũng thiếu rất nhiều, chỉ có trường dạy trồng và khai thác rừng (trừ ở Hà Nam), thiếu rất nhiều trường dạy nghề chế biến gỗ. Cần khắc phục những lỗ hổng trên để ngành chế biến gỗ thực sự trở thành một ngành mạnh.
Công Phiên
