Ngày 4-1, Sở LĐTB-XH TPHCM hướng dẫn thực hiện chi trả bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đồng loạt tại 6 văn phòng trên địa bàn TP. Ghi nhận của PV Báo SGGP trong ngày đầu tiên, NLĐ vẫn còn thiếu nhiều thông tin về BHTN và văn phòng tiếp nhận vẫn còn lúng túng trong việc xử lý các tình huống phát sinh…
Cứ thất nghiệp là đăng ký
Ngay trong ngày đầu tiên thực hiện chi trả BHTN, tại văn phòng chính (số 153 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Bình Thạnh), có trên 200 người đến đăng ký và tìm hiểu các thông tin về trợ cấp BHTN, tuy nhiên chỉ có 103 người chính thức đăng ký hưởng BHTN. Đa phần NLĐ đến xin hưởng trợ cấp thất nghiệp là công nhân phổ thông đang làm việc tại các công ty may mặc, da giày…
Anh Nguyễn Văn Danh, làm việc cho một công ty tư nhân được 2 năm, tâm sự: “Công việc không phù hợp nên mình xin nghỉ việc và có quyết định thôi việc từ 1-1-2010. Nay mình xin hưởng trợ cấp thất nghiệp 1 lần để kiếm một công việc khác phù hợp hơn”. Còn chị Nguyễn Thị D., công nhân tại KCN Tân Tạo, thú thực: “Em nghe các bạn bảo nhau xin nghỉ việc thì được hưởng 3 tháng trợ cấp thất nghiệp nên cũng xin nghỉ việc để lấy tiền về quê ăn tết sau đó vào xin việc khác làm. Chính vì thế mà em xin nhận trợ cấp một lần mà không yêu cầu được giới thiệu việc làm mới”.
Tại văn phòng đại diện trên đường Bà Hom (quận Bình Tân), trong ngày đầu tiên đã tiếp nhận 430 phiếu đăng ký xin hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trao đổi với chúng tôi, NLĐ đến đăng ký hưởng BHTN tại đây vẫn còn mù mờ và có nhiều cách hiểu khác nhau về BHTN. Chị Nguyễn Thị Hoa, ngụ tại Bình Chánh, tưởng rằng “cứ thất nghiệp là đi đăng ký để hưởng trợ cấp” nên từ sáng sớm chị lên đăng ký mới biết rằng phải có quyết định thôi việc, sổ bảo hiểm và đã đóng BHTN từ 1 năm trở lên mới được hưởng. Không ít người có suy nghĩ giống như chị Hoa nên cán bộ phụ trách phải rất vất vả để giải thích.
Ông Võ Văn Năm, Trưởng văn phòng đại diện BHTN khu vực Bình Tân, lo ngại: “Trong ngày đầu triển khai, chúng tôi tiếp nhận một số lượng lớn NLĐ bị mất việc. Chỉ Công ty Pouyen đã có quyết định chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ) cho 2.000 người từ đầu năm nay, như vậy số lao động đến đăng ký hưởng BHTN tại đây trong những ngày tới sẽ còn đông hơn.
Trái với 2 văn phòng trên, các văn phòng đại diện chi trả BHTN khác tại Củ Chi, Nhà Bè, Thủ Đức, Hóc Môn trong ngày đầu tiên chỉ lèo tèo vài chục người đến và chủ yếu để tham khảo thông tin. Nguyên nhân có thể là do thông tin về BHTN cho NLĐ khu vực trên còn yếu hoặc có thể NLĐ chờ xong thưởng tết mới xin nghỉ việc.
Bị động!
Ghi nhận của chúng tôi tại các văn phòng chi trả BHTN, các cán bộ khi thụ lý hồ sơ vẫn còn rất lúng túng. Nhiều câu hỏi, nhiều trường hợp mỗi nơi có một cách giải thích hoặc gọi điện xin ý kiến cấp trên. Cơ sở vật chất tại các văn phòng còn rất sơ sài, chưa có máy tính, máy điện thoại, trang thiết bị đang trong thời gian hoàn thiện. Tại văn phòng đại diện Bình Tân, trong khi tiếp nhận hồ sơ đăng ký, các thợ điện vẫn khoan, lắp máy lạnh. Phiếu đăng ký đang giữa chừng thì hết nên buộc NLĐ phải đi photocopy mất rất nhiều thời gian…
Bà Nguyễn Thị Dân, Trưởng phòng Lao động Tiền công Tiền lương (Sở LĐTB-XH TPHCM), cho biết, trong ngày đầu tiên triển khai các văn phòng chi trả BHTN đã vận hành tốt. Đến cuối ngày 4-1, đã có 638 NLĐ đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Tuy nhiên, do triển khai quá gấp gáp, công tác chuẩn bị còn cập rập, bị động nên cơ sở vật chất, trang thiết bị tại các văn phòng vẫn chưa trang bị xong, các cán bộ phụ trách chưa được tập huấn kỹ nên vẫn còn lúng túng trong giải quyết.
Không những vậy, do đây là lần đầu tiên thực hiện chi trả BHTN nên có rất nhiều phát sinh trên thực tế mà thẩm quyền của địa phương không thể giải quyết mà phải báo cáo xin ý kiến từ Trung ương nên rất bị động.
TPHCM hiện có gần 1,5 triệu NLĐ tham gia BHXH, trong đó có hơn 1,27 triệu người tham gia BHTN. Đến cuối tháng 11-2009, cơ quan BHXH TPHCM đã chốt sổ BHXH cho khoảng 470.000 người, trong số này có nhiều người chốt sổ để chuyển làm việc khác hoặc hưởng các chế độ hưu trí... Nếu trừ số lượng trên, tính bình quân, mỗi tháng có khoảng 30.000 người sẽ chấm dứt HĐLĐ, có nhu cầu tìm việc làm mới hoặc xin hưởng trợ cấp thất nghiệp. Về mặt lý thuyết thì các văn phòng có thể đáp ứng đủ việc chi trả BHTN cho NLĐ nhưng trên thực tế thì có từng khu vực, từng thời điểm có thể xảy ra quá tải.
HỒ THU
NLĐ đóng đủ 12 tháng đến dưới 36 tháng thì được hưởng 3 tháng trợ cấp (mức trợ cấp hàng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi bị mất việc); 6 tháng nếu có đủ từ 36 tháng đến dưới 72 tháng đóng BHTN; 9 tháng nếu có đủ từ 72 đến dưới 144 tháng đóng BHTN và 12 tháng nếu có đủ từ 144 tháng đóng BHTN trở lên…
Người được hưởng trợ cấp thất nghiệp là người có đủ thời gian đóng BHTN từ 12 tháng trở lên; đã đăng ký thất nghiệp với cơ quan BHXH; chưa tìm được việc làm sau 15 ngày đăng ký... và việc xin chấm dứt HĐLĐ đúng pháp luật thì có thể làm thủ tục để hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định.
Sau khi chấm dứt HĐLĐ, trong vòng 7 ngày (ngày làm việc), NLĐ phải đến các văn phòng BHTN để đăng ký nếu không sẽ mất quyền lợi BHTN.
