Người có bàn tay cứu sinh

22 giờ 10, nhận tin báo: “Có một ca chấn thương sọ não”, anh bật dậy khỏi giường, chạy cấp tốc xuống bệnh viện. Vừa mổ xong, lại một ca nữa vào. Rời phòng mổ lúc 5 giờ 30, anh về nhà trong trạng thái vừa mệt lả, vừa buồn ngủ. 8 giờ, đang chở cô con gái nhỏ lên khu du lịch sinh thái Thuận Thảo như lời hứa, chuông điện thoại của anh lại reo. Bé Mí chép miệng: “Mổ nữa, sọ não nữa rồi!”. Anh mỉm cười, “thơm” vào trán con ngỏ ý xin lỗi rồi quay đầu xe lại. Hôm ấy là ngày anh được nghĩ bù sau ca trực, vậy mà…!

• Chạy đua với “thời gian vàng”

Ngày không bình thường như vậy lại thường xảy ra với bác sĩ Nguyễn Thanh Huy. Có hôm, anh phải mổ liên tục 4 ca sọ não, cả thời gian thẩm định chấn thương và phẫu thuật hơn 14 tiếng đồng hồ (từ 2 giờ chiều hôm trước đến 4 giờ sáng hôm sau).

Bệnh nhân nằm mê man không biết gì, nhưng chỉ sau phẫu thuật một ngày, họ tỉnh táo thì có gì vui bằng. Nhờ niềm vui đó mà bên trong phòng mổ dù thời gian kéo dài bao lâu anh vẫn luôn tỉnh táo, sáng suốt để thực hiện các thao tác. Đến khi xong việc, anh mới cảm nhận sự mệt mỏi.

Tai nạn giao thông cứ tăng. Nhất là trong dịp Tết và các ngày lễ, Bệnh viện Đa khoa Phú Yên phải tiếp nhận bệnh nhân chấn thương sọ não với số lượng lớn. Các trường hợp bệnh nhân nguy kịch phải ưu tiên số một, cấp cứu càng sớm càng tốt. Bác sĩ Huy cho rằng, đó là thời gian vàng, không thể xử lý chậm trễ.

Trong ca trực, anh cấp cứu bệnh nhân đã đành. Nhưng khi được nghĩ bù, anh cũng không được yên. Phẫu thuật viên sọ não chính ở bệnh viện chỉ có mình anh. Áp lực thời gian cứ canh cánh. Bao nhiêu ca chấn thương nặng, anh đều có mặt để kịp thời giải quyết. Với anh, không có thời gian chủ động cho bản thân và gia đình. Chuyện “cơm chẳng ngon, ngủ chẳng yên” là chuyện dài nhiều kỳ! Cảm giác mất tự do luôn thường trực. Anh kể: “Hôm nọ, nhân ngày nghỉ, vợ nấu lẫu tươi sống để cả nhà cùng thưởng thức. Vừa cầm đũa, tôi phải đứng lên vì nhận tin: “Có trường hợp cấp cứu”. Mình vì công việc đã đành. Nhưng những thành viên khác ăn cũng mất ngon. Ở nhà, vợ con thông cảm cho tôi về những sinh hoạt bất thường. Song, bạn bè không hiểu thường hay trách”.

Hôm trước, đang giữa khuya, anh bật dậy khỏi giường theo phản xạ tự nhiên. “Lạ thật, không có chuông điện thoại gọi, sao mình chẳng ngủ được. Hay là đồng hồ sinh học bị rối loạn?”- nghĩ miên man một hồi, anh tự kết luận: “Bệnh nghề nghiệp đây mà!”

• “Bác sĩ Huy đã sinh ra tôi lần thứ hai”

Tỉnh lại sau lần mổ vá sọ ngày 19-4-2006, cô gái 22 tuổi Nguyễn Thị Thanh Mai ( Xuân Thọ 2- Sông Cầu) đưa ánh mắt yếu ớt tìm người đã cứu mạng mình. Mai khe khẽ kể: “Bác sĩ Huy đã sinh ra em lần thứ hai đó chị ạ”. Vậy là Mai đã vượt qua nỗi lo lắng vì sợ thần kinh mình bất ổn. Xúc động, Mai nói tiếp: “Những lời động viên trước khi mổ vá sọ cũng như những gì anh ấy làm, em rất yên tâm. Anh ấy còn bảo “Sau này sức khỏe ổn định, Mai lấy chồng nhớ báo tin nghen!”. Bác sĩ tốt và vui tính như vậy, hiếm thấy lắm!”.

Trường hợp của Mai khá đặc biệt trong những ca chấn thương sọ não mà bác sĩ Huy tham gia phẫu thuật. Ngày 26-9 2005, Mai nhập viện trong tình trạng “thập tử nhất sinh” vì tai nạn tàu lửa. Qua chụp CT, xác định được vị trí máu tụ ở màng cứng, ca phẫu thuật được tiến hành. Nhưng chỉ 2 tiếng đồng hồ sau khi mổ xong, sức khỏe của Mai trở nên nguy kịch, cái chết đang đến gần. Lúc ấy, bác sĩ Huy nghĩ mình không thể bó tay, phải còn nước còn tát, dù tỷ lệ sống chỉ còn 1%-2%. Anh cùng các đồng nghiệp nhanh chóng mổ lần nữa sau khi phát hiện có máu tụ tiếp ở nơi khác trong não Mai. Ca mổ thành công. Mai được cứu sống trong niềm vui của gia đình và ê-kíp mổ. “Đó là trường hợp chấn thương nặng, chỉ cần trễ chừng 10 phút là mất mạng”- các bác sĩ bảo vậy.

Tôi gặp lại cụ bà Nguyễn Thị Soát (phường 3, TP Tuy Hòa). Sau phẫu thuật lấy máu tụ trong não hơn 4 tháng trước, nay trông cụ đã khỏe trở lại. Cụ đang muốn sớm được trở về nhà để hàng ngày cần mẫn bán cơm rượu kiếm kế sinh nhai. Tuy tuổi đã 72, nhưng bà rất quý mạng sống. Bà còn phải sống để nuôi người con gái tàn tật và đứa cháu ngoại mồ côi cha. Bởi vậy, bà luôn cảm ơn bệnh viện mà trực tiếp là bác sĩ Huy, ân nhân cứu mạng bà. Bà nói: “Người nghèo như tôi mà được chú chữa bệnh chu đáo, thăm hỏi từng ngày. Bây giờ ra đường mà gặp lại chú Huy là tôi nhận ra liền. Tôi biết ơn bác sĩ nhiều!”.

• Giữ lời hứa với mẹ

Anh hiền, ít nói, lại hay cười. Nụ cười ấy đôn hậu và rất duyên. Đó là những gì tôi ghi nhận ở người thanh niên 37 tuổi này. Bà Đặng Thị Hoàng- người sinh ra anh nói: “Trong số 4 đứa con, Huy là đứa siêng năng, cần cù, và thông minh từ bé. Nó có lòng thương người và sự nhẫn nại. Điểm này rất phù hợp với nghề y”.

Bà kể: từ khi học trung học Huy đã hứa: “Con sẽ trở thành bác sĩ giúp người như mẹ”. Việc Huy đỗ thủ khoa vào Trường Đại học Y Huế là thành công bước đầu trong cuộc đời bác sĩ. Lúc ấy bà Hoàng mừng lắm, mừng đến chảy nước mắt.

Nghĩ đến mẹ không quản ngại sớm khuya làm “bà đỡ”, lại luôn tất bật chuyện mưu sinh lo cho đàn con ăn học, Huy càng thấy thương mẹ nhiều. Lời hứa trở thành bác sĩ, anh đã hoàn thành. Song, quan trọng là làm bác sĩ như thế nào cho xứng với lòng tin của mẹ, sự mong mỏi của bệnh nhân.

“Lấy kinh nghiệm của người khác làm kinh nghiệm bản thân mình”. Đó là phương châm sống của anh. Bởi vậy, lúc học chuyên khoa sọ não sơ bộ tại Bệnh viện Chợ Rẫy, anh ở nội trú để luôn có mặt trong mọi ca phẫu thuật. Đêm, anh chỉ cần chiếc gường xếp ngả lưng. Anh có mặt kịp thời khi có bất cứ trường hợp chấn thương sọ não nào. Chỉ 3 tháng đầu theo học, các bác sĩ ở đây khẳng định, Huy có thể mổ độc lập.

Trước đây, mọi trường hợp bị tai nạn ảnh hưởng đến sọ não chỉ được chẩn đoán qua lâm sàng, làm mạch não đồ (CAG). Bệnh viện Đa khoa tỉnh chỉ giữ lại bệnh nhân kể từ khi có CT (tháng 7 năm 2005). Nhờ CT, các chẩn đoán bệnh trên não rất chính xác như vị trí xuất huyết trong não, xuất huyết trong bao, xuất huyết quanh thân não… Tiêu chuẩn “thời gian vàng” trong các trường hợp này được phát huy tác dụng.

Hơn ai hết, bác sĩ Huy cảm thấy mình trở nên hữu dụng. Anh bảo: “Cứu sống hay chết là do mức độ chấn thương nặng hay nhẹ của bệnh nhân là chính. Có một số người còn nghi ngờ khả năng phẫu thuật ở đây, tôi đã giải thích và giữ bệnh, kết quả đã thành công”. Dù phẫu thuật với tỷ lệ cứu sống trên 80%, nhưng anh vẫn khiêm tốn: “Nếu không có máy CT và đội ngũ phục vụ hồi sức thì công tôi cũng bằng thừa”.

Nói về anh, bác sĩ Phan Vũ Nhân, quyền Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Phú Yên nhận xét: “Bác sĩ Huy là người hết lòng vì bệnh nhân, đam mê công việc và sống chân thành với đồng nghiệp. Tuy chỉ một mình Huy đảm nhận chính phẫu thuật sọ não nhưng Huy không tự cao. Trong điều kiện phẫu thuật viên còn hạn chế, Bệnh viện Đa khoa tỉnh có được một bác sĩ như Huy là một sự yên tâm lớn”.

DƯƠNG THỦY