Người nối lại rừng Quảng Ngãi - Quảng Nam

Đứng trên chòi canh lửa, ông “vẽ” một vòng như khoanh gọn 650ha rừng trong cánh tay và tự trào: chỗ nào có màu xanh là dự án trồng rừng của “tớ” . Tôi phóng tầm mắt theo hướng tay của ông, quả thật, vượt qua khỏi “vòng tay” ấy là những quả đồi trụi trọc lốc do bị phá, đốt…

Từ trồng rừng, ông phát triển thành trang trại. Nhờ ông, 150 hộ đồng bào Kor vùng đệm có bò nuôi, có đường để đi, có việc để làm, có cuộc sống ổn định, có tinh thần đoàn kết và quyết chí đi theo Đảng, theo Bác Hồ… Ông là Phạm Xuân Trường (tên thường gọi là Tấn) ở thị trấn Châu Ổ (huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi).

  • Từ con đường

Buổi tối năm 1991 mưa tầm tã. Hồ Văn Bền, dân tộc Kor, người bê bết bùn đất xin vào nhà ông Trường tá túc. Hỏi chuyện, ông biết được nơi những người dân tộc thiểu số này đang sinh sống là một thung lũng không có đường đi vào, muốn đi phải luồn rừng, vượt đèo và lội suối.

Con đường vào thôn Thọ An - tất cả bắt đầu từ đây.

Bền vừa mới về tỉnh xin kinh phí làm đường giao thông nhưng không được. Bán tín bán nghi, ngày hôm sau ông theo Bền luồn rừng về bản. Đó là một thung lũng chỉ cách trung tâm hành chính xã Bình An chừng 10km nhưng tách biệt hẳn với bên ngoài chỉ bởi một con đèo. Thung lũng này cũng chính là “cứ điểm” mà ông chú nội của ông đã theo Lê Trung Đình dựng cờ khởi nghĩa.

Vì sao ông quyết định làm đường trong khi kinh phí không ít? Không trả lời thẳng vào câu hỏi của tôi, ông kể: Năm 1999, mưa, bão và lũ quét đã làm nhiều tuyến đường của Quảng Ngãi bị “đứt”. Lúc ấy ông là Giám đốc Công ty TNHH Phú Lộc chuyên về xây dựng đi kiểm tra một trạm xá đang thi công. Trên đường đi, ông gặp một phụ nữ đang vật vã, đau đớn vì sắp sinh con.

Đường “đứt”, loay hoay mãi, mọi người thay nhau khiêng mới tới được trạm xá. Khi tới nơi thì đứa con đã bị chết trong bụng mẹ. Để cứu người mẹ, phải mổ! Thế là ông lộn trở ra thuê được xe ôm (loại xe Minsk, chuyên chạy đường rừng núi) đưa tới Bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi. Người mẹ được cứu sống! Đây chỉ là một trong nhiều trường hợp gặp nạn vì không có đường và được ông giúp đỡ…

Ngay sau đó, ông lập dự toán, xin ý kiến của các ban ngành liên quan trong tỉnh, sử dụng kinh phí, máy móc và thiết bị của mình quyết định mở đường. Việc đầu tiên là san ủi đất, vượt đèo vào thung lũng. Thành công ở đoạn đường đèo đầu tiên (2,5km) coi như ông đã vượt qua vũ môn. Có đường vào thung lũng, đồng bào dân tộc Kor hân hoan như ngày giải phóng.

Họ tụ tập ra đường để xem máy ủi, máy xúc nhưng có lẽ họ không biết “mình đang xem bước ngoặt của chính cuộc đời mình”- ông Tấn nói. Sau khi 2,5km đường đèo khai thông và hoàn thành, ông và những công nhân trong công ty tiếp tục san ủi mở thêm 5km đường vào các bản làng. Có đường, ô tô vào tận thu sản phẩm của đồng bào. Thung lũng Thọ An bắt đầu khởi sắc…

  • Rừng xanh, đời sống nở hoa

Đường lớn đã mở, kế hoạch trồng rừng manh nha. Năm 1993, tỉnh Quảng Ngãi cho ông mượn gần 150ha đất rừng cuả các hộ dân. Ông hợp đồng lại với chính các gia đình này để tạo công việc làm; tự bỏ vốn, cung cấp giống cây, thuê chủ hộ chăm sóc và trả công hàng ngày.

Ao thả cá.

Khi thu hoạch, lấy đủ vốn còn lãi chia đôi. Qua mỗi vụ trồng rừng, ông cho mỗi hộ 20 -30 cây giống về trồng trong vườn nhà để khuyến khích bà con. Năm 2002, từ Dự án 661, ông được thuê thêm 500ha nữa và tiến hành trồng bạch đàn, keo lai, trồng cây gió bầu tạo trầm, đào ao thả cá, xây chuồng nuôi bò, nuôi ba ba...

Trong “khuôn viên” 650ha đó, ông xây một chòi canh lửa cao ngất; làm 31km đường giao thông trên đỉnh các ngọn đồi nối từ tiểu khu này qua tiểu khu khác để tiện cho việc chăm sóc và bảo vệ rừng. Với cách làm trên, không những rừng ngày càng được mở rộng mà chính người dân đã tham gia bảo vệ rừng cho ông. Cái quý hơn, khi hết thời hạn mượn đất, người nông dân đã tiếp thụ được kỹ thuật trồng rừng.

Từ ngày đường ông Tấn về bản, hơn 450 người dân vùng đệm được hưởng lợi. Chị Trần Thị Thoa, dân tộc Kor, xóm Đông, thôn Thọ An, cho biết: “Trước đây, thôn mình không có bò để nuôi. Từ ngày ông Tấn lên đã cho khoảng 157 con bò và bê con”.

Trong số này, 57 con ông Tấn xin của các tổ chức từ thiện, còn 100 con ông bỏ tiền ra mua, sau đó sẽ đem phát cho các hộ dân, lãi chia 50-50. Có bò, người dân lo chăm sóc chúng nên không vào rừng chặt củi nữa, “rừng ông Tấn” được giữ. Ngoài ra, bằng các máy móc thiết bị của mình, ông đã giúp dân đào ao, giúp vốn, cung cấp giống và kỹ thuật chăm sóc cá.

Cuối vụ ông chỉ lấy vốn, lãi cho các hộ dân. Ao thả cá đồng thời là những “bình chữa cháy”. Nhưng cái được lớn nhất đối với ông có lẽ đã gầy dựng niềm tin với đồng bào Kor nơi đây một lòng tin và đi theo Đảng, theo Bác Hồ. Anh Châu Bằng chỉ tay vào lá quốc kỳ thiêng liêng nói: “Ông Tấn đem lên cho đấy”.

Sang nhà bà Lê Thị Thúy, lại gần di ảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt trang trọng giữa nhà, tôi chưa kịp hỏi thì bà đã khoe: “Ông Tấn đem “Bóc Hồ” về với đồng bào mình, cái bụng mình vui và tin Đảng, tin Bóc Hồ lắm”. Bà cho biết thêm, cách nay mấy năm, khi cái bụng mình chưa no, cứ đến tết ông Tấn lại cho gạo và muối để bà con ăn tết…

Thung lũng Thọ An là ranh giới giữa các huyện Trà Bồng (Quảng Ngãi) và huyện Trà My (Quảng Nam). Thành phần dân cư, gồm: dân bản địa, người Kinh, người Kor của Trà Bồng và Trà My tập trung về sinh sống nên các phong tục, tập quán, tín ngưỡng có nhiều nét khác biệt. Nhưng vì đã có những việc làm thiết thực cho đời sống nên bà con họ tin ông, nghe ông, đoàn kết và một lòng đi theo Đảng. 

HÀ MINH

Các tin, bài viết khác

Cuộc thi phóng sự - ký sự báo chí Người tốt - Việc tốt

Cứu tinh của bệnh nhân đột quỵ

Bệnh đột quỵ là một trong những nguyên nhân gây tử vong và tàn phế hàng đầu trên thế giới hiện nay; qua thống kê của các cơ quan chuyên môn, cứ mỗi 45 giây trôi qua, trên thế giới có ít nhất một người bị đột quỵ và cứ 3 phút có 1 người tử vong. Đột quỵ có thể xảy ra tại mọi thời điểm, không loại trừ một ai. Tuy nhiên, hơn 2 năm qua, ở vùng sâu vùng xa ĐBSCL, bệnh đột quỵ đang dần được khắc chế nhờ tâm huyết của TS-BS Trần Chí Cường, Giám đốc Bệnh viện Đột quỵ tim mạch Cần Thơ (Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ - gọi tắt Bệnh viện S.I.S Cần Thơ).

Ảnh

Con nuôi lính biên phòng

Phụ trách địa bàn 4 xã và 1 thị trấn biên giới huyện Đồng Văn, Đồn Biên phòng Phó Bảng (tỉnh Hà Giang) luôn là điểm tựa vững chắc cho bà con đồng bào dân tộc thiểu số nơi địa đầu Tổ quốc. 

Video