4 tiến sĩ, 70 thạc sĩ và gần 30 kỹ sư, bác sĩ đã tham gia chương trình “Trí thức, khoa học trẻ tình nguyện năm 2010”. Con số không lớn, chương trình không rầm rộ nhưng nhiều ý nghĩa. Đây là lần đầu tiên TPHCM tổ chức chương trình để giải đáp, tư vấn, hỗ trợ người dân… Cái lợi của chương trình còn đến với chính các trí thức, khoa học trẻ khi họ sẽ trưởng thành hơn về chuyên môn, có thêm định hướng trong cuộc sống…
Dạy dân, học dân
Cách đây đúng 1 tuần, ngay trong ngày đầu ra quân chương trình, 2 kỹ sư thủy sản Nguyễn Huy Thạch và Nguyễn Thị Thúy (thuộc Trung tâm Khuyến nông TPHCM) đã về xã Tam Hiệp, huyện Cần Giờ để tư vấn, hướng dẫn cho bà con nông dân phương pháp nuôi tôm đạt hiệu quả cao, hạn chế các nguy cơ lây nhiễm và phát triển bệnh của tôm. Các kỹ sư trẻ này, cũng như nhiều trí thức, nhà khoa học trẻ khác của chương trình, về với từng bờ ao, mặt ruộng, để cùng trao đổi với dân về kinh nghiệm và các giải pháp khoa học - kỹ thuật mới.
Cùng thời điểm Nguyễn Huy Thạch và Nguyễn Thị Thúy về Cần Giờ gặp những “lão nông tri điền” tại địa phương, một nhóm chuyên gia, giảng viên đại học tham gia chương trình “Trí thức, khoa học trẻ tình nguyện 2010” đã giới thiệu chuyên đề pháp lý và tư vấn chuyên môn, nghiệp vụ, quy trình về cải cách hành chính cho các cán bộ tư pháp phường, đoàn viên thanh niên tại quận 11. Nhóm các chuyên gia công nghệ, thời trang khác lại đến với Công ty CP May Sài Gòn 2 và Công ty CP Dệt may Gia Định - Phong Phú để giới thiệu về những xu hướng thời trang mới, hướng dẫn cách sử dụng hiệu quả, an toàn máy móc trong ngành dệt may và phương pháp giảm giá thành, giảm thiểu ô nhiễm môi trường…
Được biết, đây là năm đầu tiên Thành đoàn TNCS TPHCM tổ chức chương trình tình nguyện dành cho các trí thức, khoa học trẻ của TP. Chương trình có số lượng thành viên “cứng” là 100 người (khi cần sẽ mời thêm giáo sư, chuyên gia tham dự) có khả năng trình bày và tư vấn đến từ các trường ĐH, viện nghiên cứu, doanh nghiệp tại TP sẽ tham gia hoạt động ở 10 lĩnh vực chuyên ngành chủ yếu như: giáo dục và tư vấn tâm lý, nông - lâm - ngư nghiệp, công nghệ thông tin, pháp lý - hành chính, tài nguyên và môi trường… Chương trình sẽ đến với bà con nông dân, anh em công nhân và thanh thiếu nhi tại TPHCM và các tỉnh thuộc khu vực Đông Nam bộ, đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên.
Bước khởi đầu
“Chương trình nhằm tạo cầu nối giữa người nông dân, công nhân với các trí thức, khoa học trẻ bằng cách lắng nghe, tiếp nhận nội dung, vấn đề đặt hàng và ngược lại tạo điều kiện để các nhà khoa học trẻ trải nghiệm thực tế, cọ xát thực tiễn để bật lên những nghiên cứu đi ra từ thực tiễn. Các nhà khoa học trẻ cũng sẽ học được nhiều điều từ người dân, công nhân lành nghề mà họ tiếp xúc”, anh Nguyễn Công Tĩnh, Giám đốc Trung tâm Phát triển khoa học và công nghệ trẻ Thành đoàn TPHCM, trưởng ban tổ chức chương trình khẳng định. Dự kiến, trong vòng 1 tháng chương trình được triển khai (tạm kết thúc vào ngày 20-8), sẽ tổ chức khoảng 150 buổi tư vấn, hỗ trợ, giải đáp thông tin, hướng dẫn, tập huấn về khoa học kỹ thuật; chuyển giao 20 đề tài nghiên cứu khoa học...
Tuy mang những mục tiêu cụ thể và kế hoạch rõ ràng như vậy, vẫn có thể thấy rằng ở chương trình lần đầu thực hiện này, kết quả không dễ dàng được thống kê bằng con số. “Khi chúng tôi mang kiến thức đến với thực tiễn, sự tiếp thu và ứng dụng các kiến thức này cần phải có thời gian, có chuyển biến và thay đổi dần trong cách làm của những công nhân, những nông dân… Kết quả của chương trình hôm nay có thể sẽ thấy sau nhiều tháng, thậm chí mấy năm sau, khi vuông tôm, vườn cây ăn trái đến mùa thu hoạch”, anh Nguyễn Công Tĩnh nói.
Thực tế, con đường để đưa các chuyên gia đến với người dân không chỉ gặp khó khăn ở việc thay đổi những thói quen, kinh nghiệm lâu năm bằng kiến thức, cách làm khoa học, mà còn khó khăn bởi đôi lúc, chính những người dân cũng không biết mình có nhu cầu cần được tư vấn. Một thú vị khác là đôi khi, chính những chuyên gia cũng cảm thấy kiến thức ở trường, viện của mình chưa đủ để thuyết phục, để giải đáp cho dân. Thực tế, ngay trong tuần đầu chiến dịch ra quân, đã có một số phản hồi thú vị: Trong chương trình đến với công nhân ở một nhà máy dệt, các thắc mắc rất thực tế của những kỹ sư, công nhân hàng chục năm đứng máy đã làm 2 chuyên gia, giảng viên trẻ toát mồ hôi. Một buổi tư vấn tại đây là chưa đủ, chương trình khất lại một buổi tư vấn mới, có thể là dài hơi hơn, quy tụ nhiều chuyên gia hơn…
Theo ban tổ chức, dù chương trình được chính thức tổ chức trong 1 tháng, nhưng đây chỉ là bước khởi đầu. Với những kết nối ban đầu này, hy vọng con đường để trí thức trẻ đến từng mảnh ruộng, bờ ao, xí nghiệp… sẽ tiếp tục dài ra thêm nữa.
Minh Tú – Thanh Hợp
