Nhiều năm qua, từ sự quan tâm của chính quyền, sự chăm lo của doanh nghiệp (DN) và nỗ lực vươn lên của bản thân người thợ, điều kiện sống, lao động, vui chơi giải trí… của rất nhiều công nhân (CN) trên địa bàn TPHCM đã có những thay đổi đáng kể.
Nỗ lực hơn, trưởng thành hơn
Những thợ hàn bậc cao của Công ty Lắp máy 45-1, đơn vị Anh hùng Lao động, thi công Nhà máy điện Nhơn Trạch 1. Ảnh: ĐỨC THÀNH
Tiếp xúc với CN ở các DN, điều chúng tôi không thể ngờ được là, mặc dù lao động vất vả như vậy nhưng vẫn có nhiều CN vừa làm vừa học, sau khi tốt nghiệp bổ túc THPT lại tiếp tục học lên các bậc cao hơn.
Nguyễn Trung Hà, từ một kỹ thuật viên vi tính đồ họa, cùng với 2 CN kỹ thuật ở Công ty liên doanh Vinarotex (quận 7) theo học các lớp buổi tối, sau đó tốt nghiệp đại học Khoa Công nghệ thông tin Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. “Không học cao sẽ khó thích ứng đòi hỏi công việc!” – anh tâm sự. Tốt nghiệp đại học, anh được lãnh đạo công ty bố trí công việc mới phù hợp trình độ, sở trường với mức thu nhập năm đầu gần 400 USD/tháng, gấp 5 lần so với thu nhập trung cấp kỹ thuật của anh trước đây…
Hiện nay, toàn TP có 30% CN đã qua đào tạo, đa số CN chấp hành tốt quy trình kỹ thuật, nắm bắt vận hành máy móc mới và các thiết bị công nghệ tiên tiến. So với trước, tiền lương của người lao động được cải thiện dần, đạt mức 600.000 - 3.000.000 đồng/người/tháng ở khu vực DN nhà nước; 700.000 - 1.700.000 đồng/người/tháng ở khu vực DN tư nhân; 800.000 - 3.500.000 đồng/người/tháng ở khu vực DN có vốn đầu tư nước ngoài).
Cùng với nâng cao trình độ, nhận thức của CN về pháp luật, kỷ luật lao động, đặc biệt là ý thức giác ngộ giai cấp được nâng lên rõ rệt. Trong một lần đi kiểm tra đời sống sinh hoạt, việc làm của CN ở KCX Linh Trung (Thủ Đức), Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM Nguyễn Văn Đua nhận xét: “Dù còn nhiều mặt hạn chế, nhưng đa số CN giữ vững bản chất CN, luôn tán thành những quan điểm đường lối của Đảng. Nhiều CN ưu tú đã có nguyện vọng và nỗ lực đứng vào hàng ngũ của Đảng”.
Chỉ riêng xây dựng tổ chức Đảng trong DN tư nhân (tính đến tháng 1-2008), toàn TPHCM thành lập 351 tổ chức cơ sở Đảng với gần 3.300 đảng viên, trong đó có 137 tổ chức Đảng kết nạp 256 đảng viên mới. Anh Nguyễn Văn Quan, CN Công ty Dịch vụ công ích quận Bình Thạnh, tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn vẫn phấn đấu đấu học thêm đại học, vừa được vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng, tâm sự: “Nếu như trước đây tôi chỉ nghĩ làm sao để làm việc cho tốt thì bây giờ là đảng viên, tôi càng phải cố gắng thêm nhiều để cái tốt được nhân lên”. Cùng dòng suy nghĩ, Võ Dũng - thợ cơ khí Nhà máy nước Thủ Đức nói: “Là CN, tôi luôn hết mình vì công việc. Là đảng viên Cộng sản, ý thức trách nhiệm của mình trước tập thể, xã hội càng phải cao hơn, rõ ràng hơn”…
Tiếp sức cho công nhân
Nguyễn Hoàng Long, CN Công ty V-Flame&G, KCX Tân Thuận là một trong số nhiều CN được nhận trợ giúp khó khăn. Dù chỉ là món tiền nhỏ do CLB Hàng Việt Nam chất lượng cao phối hợp với Ban quản lý các KCX- KCN trao, nhưng với Long, “đó là lòng tin, tình cảm và quyết tâm vượt lên chính mình”. Vừa làm CN, Long vừa phải chạy xe ôm. Suất trợ cấp kịp thời của Ban quản lý các KCX- KCN TP đến đúng lúc đã giúp Long giảm bớt phần nào gánh nặng. Cùng với Long, có 718 CN trực tiếp sản xuất, đang theo học bổ túc văn hóa, đại học, cao đẳng, nâng cao tay nghề có hoàn cảnh khó khăn cũng được hỗ trợ với tổng giá trị trên 862 triệu đồng.
Từ giữa năm 2007, các DN đã tài trợ 1 tỷ đồng cho quỹ học bổng khuyến khích học tập trực thuộc Ban Quản lý các KCX-KCN TP. CN trực tiếp sản xuất đang học đại học, học bổ túc văn hóa cấp 3, CN ở các DN bị phá sản không có điều kiện học nghề mới để chuyển đổi ngành nghề tại 15 KCX-KCN TPHCM là đối tượng ưu tiên. Mỗi suất học bổng trị giá 1-2 triệu đồng để hỗ trợ 100% học phí cho CN học bổ túc văn hóa, 50% học phí cho CN học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp. Từ quỹ học bổng này, hàng ngàn CN đã được tiếp sức đến trường, nâng cao tay nghề. Mới đây, UBND TPHCM, Câu lạc bộ Hàng Việt Nam chất lượng cao vừa thành lập Quỹ Hỗ trợ công nhân nhằm chăm lo việc học tập và đời sống tinh thần cho CN. Chỉ sau 1 tuần phát động, đã có 17 DN đóng góp vào quỹ số tiền 11,5 tỷ đồng.
Chăm lo công nhân là biết nhìn xa trông rộng
Công nhân có trình độ tay nghề cao làm việc tại Công ty Nissei - khu chế xuất Linh Trung. Ảnh: VIỆT DŨNG
Trong chuyến khảo sát một số DN tư nhân, kể cả những DN có vốn đầu tư nước ngoài, đoàn cán bộ Thành ủy TPHCM đã rút ra nhận định: nếu chủ DN và người quản lý nghĩ đến sự phát triển lâu dài của DN thì chăm lo cho CN có ý nghĩa sống còn. Bí thư Thành ủy TPHCM Lê Thanh Hải khi thăm hỏi CN làm việc ở KCN Vĩnh Lộc (huyện Bình Chánh) vào dịp Tết Mậu Tý vừa qua, cũng khẳng định “Chăm lo đến đời sống người CN là xu thế tất yếu ở các xí nghiệp làm ăn lớn!”. Tiêu biểu cho cách “làm ăn lớn” là Công ty Nissei (Nhật Bản, chuyên về điện tử) đóng tại KCX Linh Trung, TPHCM - đầu tư hơn 2,6 triệu USD xây dựng chung cư lưu trú CN cho 1.000 CN. Chị Nguyễn Thị Thu Hương, CN ở Công ty Nissei cho biết: “Mỗi CN ở đây chỉ phải đóng 20.000 đồng/tháng tiền vệ sinh, còn lại không phải trả bất cứ đồng nào. Đã vậy, chúng tôi được xài máy giặt, máy sấy, lò vi ba... miễn phí”.
Tham dự cùng với gần 500 CN Công ty cổ phần May Việt Thịnh (quận Tân Phú) sau giờ làm việc để xem bộ phim nhựa nổi tiếng thế giới “Thần thoại” (The Myth), chúng tôi mới thấm thía nhu cầu giải trí của CN lớn biết chừng nào! Trước buổi chiếu, CN tham dự chương trình tư vấn miễn phí về sức khỏe sinh sản, tình yêu hôn nhân gia đình do chuyên gia tư vấn-bác sĩ Lê Thúy Tươi đảm trách. “Nhiều kiến thức về sức khỏe bây giờ em mới biết!” – CN Trần Hải Yến bộc bạch.
Đây là hoạt động nằm trong chương trình “Phim đến với CN” do LĐLĐ TPHCM phối hợp với Công ty Truyền thông cộng đồng thực hiện. Sau 8 tuần đồng hành cùng CN, chương trình đã phục vụ hơn 5.700 CN tại các công ty trên địa bàn TP. Dịp Tết Mậu Tý vừa rồi, Hiệp hội Các DN trực thuộc Ban Quản lý các KCX-KCN TPHCM đã chăm lo, hỗ trợ cho hơn 1.100 CN đón tết dưới các hình thức tặng vé xe, quà tết, tặng bao lì xì, trao học bổng học văn hóa, học nghề, chiếu phim lưu động phục vụ CN không có điều kiện về quê ăn tết. Tổng số tiền hỗ trợ trên 157,7 triệu đồng.
Vài năm gần đây, LĐLĐ TP cũng đã đầu tư nhiều chục tỷ đồng để xây dựng hệ thống Nhà Văn hóa Lao động các quận huyện. Dù kết quả bước đầu còn khiêm tốn nhưng một số NVH Lao động cũng đã bắt đầu tạo được sân chơi cho người lao động trên địa bàn, như chương trình “Sân chơi giờ tan ca” (NVH Lao động quận Bình Thạnh), Gameshows Alo âm nhạc” (NVH Lao động quận 11)…
Tuấn Sơn – Mai Hương
