Nhức nhối bản quyền truyền hình và điện ảnh

Nằm trong khuôn khổ “Triển lãm Quốc tế phim và công nghệ truyền hình Việt Nam 2015” (Telefilm 2015), Công ty BHD phối hợp với Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (MPA) tổ chức hội thảo “Bảo vệ bản quyền điện ảnh và truyền hình”. Tham dự hội thảo là những người đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, truyền hình; nhà sản xuất và phát hành phim.

Vi phạm ngày càng nhiều và tinh vi

Bà Trịnh Thị Thùy Liên, đại diện Công ty TNHH Truyền hình số vệ tinh K+ đề cập đến một câu chuyện thời sự nóng hổi. Giữa tháng 5, đơn vị này công bố hợp tác với các hãng phim lớn, đưa các bộ phim điện ảnh lên sóng truyền hình ngay khi phim kết thúc thời gian chiếu ở rạp. Chỉ vài ngày sau khi Để mai tính 2 lên sóng, nhiều website xem phim trực tuyến xuất hiện bản HD của phim với tốc độ lan truyền chóng mặt. “Với những bộ phim chiếu rạp, nếu bị quay lén và phát tán hình ảnh thường rất xấu. Trong khi đó, phim điện ảnh chiếu trên truyền hình rất dễ bị đánh cắp, mà lại là bản đẹp, chuẩn. Đó thực sự là một thách thức không nhỏ đối với chúng tôi trong việc bảo vệ bản quyền của các bộ phim, giữ đúng tôn chỉ ban đầu: chiếu độc quyền trên sóng truyền hình nhằm hỗ trợ các nhà sản xuất trong nước. Việc phải làm hiện nay là vừa phòng chống vừa phát hiện để xử lý những vi phạm đó một cách kịp thời”, bà Liên chia sẻ.

Một cảnh trong phim Ngày nảy ngày nay - bộ phim bị vi phạm bản quyền. Ảnh: T.L

Vi phạm bản quyền ở lĩnh vực điện ảnh và truyền hình là “chuyện thường ngày ở huyện” bởi nó đã diễn ra và tồn tại từ cách đây hàng chục năm. Nếu như trước đây, hình thức vi phạm phổ biến nhất là băng, đĩa lậu thì nay, với sự phát triển của công nghệ, internet trở thành mối lo ngại lớn bởi tốc độ phát tán nhanh, mạnh. Nói như ông Nguyễn Đức Hòa, Phó ban Thanh thiếu niên, Đài Truyền hình Việt Nam: “Tiền kiếm được từ việc vi phạm bản quyền là không nhỏ, nên vi phạm tái diễn từ năm này qua năm khác. Điều đó là nỗi lo chung của cả nhà sản xuất, đơn vị phát hành, nhà đài lẫn cơ quan quản lý”.

Với phim điện ảnh, NSƯT Ngọc Hiệp, Giám đốc Hãng phim Việt, cho biết: “Nỗi lo đầu tiên của các nhà làm phim Việt là chuyện bản quyền. Một khi phim bị đưa lên mạng, sẽ không còn khán giả đến rạp”. Mất khán giả, đồng nghĩa với việc phim sẽ gặp rủi ro về doanh thu và còn nguy hiểm hơn vì ảnh hưởng đến chất lượng và thương hiệu của mỗi nhà sản xuất. Tại hội thảo, một đoạn phim Tết 2015 Ngày nảy ngày nay được trình chiếu với hình ảnh mờ, không có âm thanh - kết quả của việc phim bị quay lén, phát tán lậu - là minh chứng rõ nét. Những lo lắng của NSƯT Ngọc Hiệp là có cơ sở, bởi hiện nay với những đơn vị sản xuất phim điện ảnh, nguồn thu duy nhất chính là tiền bán vé. Trong khi đó, một số thị trường lớn như Mỹ, doanh thu phòng vé chỉ chiếm 50% - 60%, sau đó là nguồn thu từ phát hành DVD, bán cho các đài truyền hình, kênh online... Nhìn lại thị trường Việt Nam, nỗi lo mất bản quyền lại càng lớn hơn. Từ kinh nghiệm của một nhà sản xuất, phát hành phim, bà Ngô Thị Bích Hạnh, Phó Giám đốc Công ty BHD Media, cho rằng: “Nếu chỉ trông chờ vào doanh thu rạp, phim Việt không thể phát triển và đủ sức cạnh tranh với phim ngoại”.

Trăn trở tìm giải pháp

Để an toàn và giảm thiểu rủi ro ngay cả trong trường hợp phim bị xâm phạm bản quyền, hiện nay, không ít nhà sản xuất phim Việt chọn thực hiện những bộ phim có kinh phí thấp. Tuy nhiên, đó chỉ mang tính nhất thời, bởi lẽ, để chống vi phạm bản quyền không phải chuyện ngày một ngày hai hay của một cá nhân, tổ chức nào. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà sản xuất và phát hành, đặc biệt từ khâu hậu kỳ cho đến khi đưa phim đi duyệt là giải pháp đầu tiên được đưa ra. Việc liên kết giữa các nhà sản xuất cùng tham gia trong một dự án, cũng góp phần không nhỏ trong việc tránh rủi ro.

Ông Nguyễn Đức Hòa đưa ra gợi ý, các công ty nhỏ nếu hợp tác với những đơn vị lớn như YouTube, Google, Microsoft... mức độ được bảo vệ sẽ cao hơn. Bà Phan Cẩm Tú đến từ Hiệp hội điện ảnh Hoa Kỳ (MPA), đơn vị đại diện cho 6 hãng phim lớn ở Hollywood là Sony, Twentieth Century Fox, Paramount Pictures, Universal Studios, Warner Bros Pictures và Walt Disney Pictures nhấn mạnh, vai trò lớn nhất của họ tại Việt Nam là bảo vệ bản quyền phim. Theo bà Tú, là quốc gia thứ 14 trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương tham gia MPA, để giải quyết tình trạng vi phạm bản quyền, Việt Nam phải bắt đầu từ việc phân loại phim cho các đối tượng khán giả khác nhau. MPA phát hiện, thời gian qua có không ít phim của họ bị các đơn vị tư nhân hay chính thống tại Việt Nam vi phạm. Do đó, MPA đã có sự liên kết chặt chẽ với Bộ VH-TT-DL Việt Nam cũng như các nhà sản xuất trong nước để có những phối hợp hiệu quả. Bà Tú nhấn mạnh: “Việc lập danh sách những website vi phạm bản quyền là việc chúng ta có thể áp dụng và làm được, khi có sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng”.

Ông Nguyễn Đức Hòa cho rằng: “Hiện nay, việc chống xâm phạm bản quyền đã có nhiều tín hiệu vui, phim sau khi phát hành một thời gian, để tìm trên mạng là rất khó khăn. Việc tuyên truyền ý thức bảo vệ bản quyền phải được thực hiện theo chính sách lâu dài với hy vọng trong vòng 5 - 10 năm tới, những vi phạm này sẽ được giảm thiểu tối đa”.

 VĂN TUẤN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tạo nét văn hóa riêng cho phố đi bộ

Tạo nét văn hóa riêng cho phố đi bộ

Tháng 10-2020 tới đây, phố đi bộ tại quận 10 (TPHCM) chính thức đi vào hoạt động tại khu vực trước chợ Nguyễn Tri Phương. Đây là phố đi bộ thứ 3 tại TPHCM đi vào hoạt động. PV Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao TPHCM, xung quanh việc tổ chức các hoạt động trên phố đi bộ đi vào chiều sâu để gắn kết phát triển kinh tế, xã hội tại TPHCM.

Phim

Khám phá chân dung các nhà tạo mẫu nổi tiếng trong Tuần Phim thời trang 2020

Tuần Phim thời trang do Viện Pháp tại Việt Nam tổ chức là sự kiện hàng năm thu hút được sự quan tâm và mong đợi của công chúng Việt Nam. Đây là dịp mà giới mộ điệu có thể khám phá được những bí mật, hậu trường của ngành thời trang: từ ngành thời trang may sẵn đến thời trang cao cấp.

Âm nhạc

Erik tái hợp Khắc Hưng tung ca khúc “Bao giờ đủ lớn”

Ca sĩ Erik vừa gây bất ngờ với khán giả khi tái xuất với sản phẩm âm nhạc mới về tình cha con Bao giờ đủ lớn. Đây là ca khúc được sáng tác bởi nhạc sĩ - nhà sản xuất âm nhạc Khắc Hưng. 

Sân khấu

Tặng trẻ em nghèo vé xem miễn phí kịch rối "Công chúa tóc mây"

Ngày 23-9, Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam cho biết, từ tối 25-9, mỗi suất diễn vở kịch rối Công chúa tóc mây (tác giả: Bạch Quốc Khanh, đạo diễn: Hoàng Duẩn), nhà hát sẽ dành tặng 100 vé xem kịch miễn phí cho trẻ em nghèo ở các mái ấm, nhà mở, con công nhân nghèo trên địa bàn TPHCM.

Sách và cuộc sống

Ra mắt bộ sách về 8 danh họa vĩ đại của thế giới

Bộ sách minh họa về nhiều chủ đề của NXB Laurence King (Anh quốc) với tên gọi Đây là, trong đó có một số cuốn giới thiệu các họa sĩ tiêu biểu của mỹ thuật phương Tây vừa được Đông A và NXB Dân Trí giới thiệu đến độc giả Việt Nam. 

Sáng tác

Rừng

Chiều nay
Tôi trở lại khu rừng của mình
Cây cối chim muông hè nhau đánh đuổi

Mỹ thuật

“Thủy” vào Nam gỡ rối tơ vò

Bùi Thanh Thủy trở lại TPHCM, vẫn trong veo, nhẹ tênh và tơ vò lắm mối. Triển lãm cá nhân Thủy diễn ra tại WiteSpace, The Factory (15 Nguyễn Ư Dĩ, phường Thảo Điền, quận 2) từ 25-9 đến 4-10 như lời chào ngọt ngào mà nữ họa sĩ Hà Nội gửi tới thành phố sôi động và mến khách bậc nhất cả nước.