Gần đến ngày khai trường, trẻ con trong thôn đang chuẩn bị tập vở để vào năm học mới, vợ chồng Lý A Sóa và Giàng Thị Dụ, Trưởng thôn Hầu Chư Ngài, xã Hầu Thào, huyện Sa Pa thẩn thờ trước những quyển vở còn sót lại của hai con trai Lý A Chứ và Lý A Quả. Theo tập tục của người Mông, cái gì của người chết phải chôn theo hoặc đốt đi, nhưng thương con quá, sợ đốt hết không còn gì để nhìn, Giàng thị Dụ giấu lại vài quyển vở để lâu lâu mở ra xem cho đỡ nhớ…
Đôi vợ chồng Lý A Sóa và Giàng Thị Dụ thẫn thờ bên bếp lửa.
Hai con trai của trưởng thôn Lý A Sóa một cháu đang học lớp ba, một cháu chuẩn bị vào lớp một. Hôm lũ về, hai vợ chồng anh đang cùng bà con trong thôn chằng chống nhà cửa, không để ý đến hai con đang chạy chơi trên con đường trước nhà.
Đến chiều, chờ mãi không thấy hai đứa về, Giàng Thị Dụ chạy tìm khắp thôn cũng không thấy. Cả thôn cùng đổ xô đi tìm thì phát hiện xác cháu Lý A Quả đang nằm úp mặt dưới con suối nước đang cuồn cuộn chảy. Còn Lý A Chứ trôi xa xuống tận cuối thôn… Không ai biết hai cháu ngã xuống con suối lúc nào, có lẽ lúc trời mưa to hai anh em cố chạy vào nhà, khi ngang qua chỗ nước chảy xiết hai em cùng bị trượt chân ngã vì sức nước quá mạnh…
Hôm chúng tôi đến thăm, vừa bước qua ngạch cửa nhà, đã nhìn thấy Trưởng thôn Lý A Sóa cùng vợ ngồi thẩn thờ bên bếp lửa. Trong nhà tối om, chỉ có ánh sáng lờ mờ từ bóng đèn nhỏ trên trần hắt xuống. Lý A Sóa nói như người mất hồn: “Con chết hết rồi, buồn quá, vợ chồng chỉ biết nhìn nhau thôi!”. Lý A Sóa và Giàng Thị Dụ cưới nhau mãi vẫn không có con. Cháu Lý A Chứ là con của người anh trai đã chết, để lại cho vợ chồng Lý A Sóa nuôi. Mãi 11 năm sau ngày cưới, hai vợ chồng mới sinh được cháu Lý A Quả. Nghe có người an ủi: vợ chồng còn trẻ, sẽ còn sinh con, Lý A Sóa rầu rĩ nói: “Không sinh được nữa đâu…”. Hai vợ chồng thẫn thờ nhìn những bao gạo chúng tôi mang đến tặng mà ứa nước mắt… Càng có nhiều gạo lại càng nhớ con!
Những ngày chuẩn bị vào năm học mới, nhiều gia đình nạn nhân lũ quét ở các tỉnh Lào Cai, Yên Bái cùng chịu chung nỗi đau. Có người chẳng còn nhà cửa, quần áo, tập vở cho con đi học. Có người đau xót, thẫn thờ vì nhớ con…
Ngọc Yến
