Thừa Thiên – Huế

Nỗi niềm “xóm lều”

Gần 200 căn nhà rách nát, ọp ẹp của những hộ dân tổ 21 phường An Cựu được người dân quen gọi là “xóm lều”. Từ năm 1998, khi dự án Đại học Huế được triển khai, những hộ dân ở đây thuộc diện phải giải tỏa. Tuy nhiên, từ đó đến nay chẳng ai  đả động gì, những hộ dân nghèo rơi vào tình cảnh “đi không nỡ, ở không xong” trong những căn lều ngày càng rách nát một cách thảm hại giữa lòng cố đô.

Những phận đời chìm nổi

Căn nhà nhỏ cả gia đình ông Đỗ Văn Nghé sinh sống hơn 12 năm nay

Một điều rất dễ nhận thấy ở “xóm lều” là gia đình nào cũng nghề nghiệp không ổn định. Gia đình chị Nguyễn Thị Bé, 7 người chen chúc trong căn lều xập xệ chưa đầy 15m2. Hôm chúng tôi đến, cả nhà đang ngồi lục đục bên đống chai bao. Chị Bé than: “Cực lắm chú ơi! Những ngày nắng ráo còn kiếm được đôi đồng chứ mùa mưa là đói dài dài”. Gia đình chị vốn trước đây là dân vạn đò sống trên sông Hương.

Hơn năm trước, mưa lớn đã làm chìm chiếc đò vốn quá cũ nát. Túng thế, chị tìm đến đây che tạm căn lều để ở. Cái ngày gia đình chị chuyển lên trên cạn cũng là ngày trong thùng không còn một hạt gạo. Chạy vạy mượn bà con láng giềng được mấy trăm ngàn mới che được căn lều ở tạm. Nghề ngỗng gì cũng không có, cả gia đình đành đi lượm chai bao kiếm sống qua ngày. Ban đầu cũng cho con đi học, nhưng học hết lớp 2, nhà túng quá đành cho nghỉ.

Trước đây, căn lều rộng gấp đôi thế này, nhưng mùa mưa năm ngoái đã đổ sập. Tiền không có để làm lại nên đành dựng tạm cái chòi để chui vô, chui ra. “Không biết sau ni giải tỏa, nhà tôi có được cấp đất không?”, chị băn khoăn. Tôi nhìn quanh, trong nhà chị chẳng có gì đáng giá ngoài 2 chiếc giường ọp ẹp cùng chiếc xe đạp cũ. Căn lều của gia đình chị Nguyễn Thị Dớ và anh Dương Văn Khoang ở cạnh bên cũng chẳng hơn là bao. Cũng chừng ấy mét vuông mà 9 người ở. Ban ngày thì mỗi người đi làm một nơi, đêm về mỗi người ngồi một góc, chứ đi lại là… đụng nhau.

Ngày ngày anh Khoang đạp xích lô, chị Dớ đi bán vé số. Nhà 6 đứa con cứ san sát đầu nhau, nghèo quá nên chẳng có cháu nào đến trường.

Bao giờ mới an cư?

Nơi “xóm lều” đang tọa lạc trước đây là khu đất bỏ hoang. Vào đầu những năm 1990, dân vạn đò từ các nơi của thành phố Huế không có đất tìm đến đây dựng lều làm nhà ở. Ai đến trước chiếm được mảnh đất lớn, người đến sau thì mảnh nhỏ hơn.  Ban đầu chỉ một vài hộ, sau đó qua truyền miệng, người vô gia cư khắp nơi trong thành phố cứ tìm đến và hình thành nên xóm lều. Họ cứ nghiễm nhiên làm ăn sinh sống và trở thành những “công dân tự phát” ở tổ 21.

Anh Lê Ngọc Thuận, tổ trưởng, cho biết: Năm 1998, vùng đất này nằm trong 120ha đất được quy hoạch giao cho Đại học Huế xây dựng làng đại học, phương án di dời “xóm lều” đến vùng đất mới cũng đã được tính đến. Tuy nhiên, không hiểu sao từ đó đến nay chẳng ai đả động gì. Theo ông Nguyễn Văn Thành, Chủ tịch UBND phường An Cựu, thì “dự án Làng Đại học Huế kéo dài đã gây khó khăn cho cuộc sống người dân và khiến chính quyền địa phương đau đầu”!

Anh Thuận cho biết thêm, cả xóm có 168 hộ với 838 nhân khẩu nhưng không có nhà nào có một mảnh giấy tờ nhà đất hợp pháp. “Phần lớn những hộ dân ở đây đều không có giấy tờ tùy thân hoặc hộ khẩu ở vùng khác khi chuyển về đây. Trai gái cứ ưa nhau là sống chung, không cần hôn thú. Sinh con ra, cha mẹ cũng chẳng màng làm giấy khai sinh. Chuyện học hành của con em ở đây rất ít được nghĩ tới. Mãi sau này, Ban Tư pháp thành phố Huế phải trực tiếp về tận nơi để làm khai sinh cho các cháu”, anh Thuận nói.

Ước muốn của người dân “xóm lều” là sớm được an cư để họ yên tâm bươn chải trong cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn. 

Ông Hồ Kiệt, giám đốc Ban quản lý dự án xây dựng Đại học Huế, cho biết dự án đã hoàn thành bước 1 giai đoạn 1 với tổng số vốn 44  tỷ đồng; đang triển khai bước 2 với nguồn vốn 349 tỷ đồng, trong đó chi phí đền bù là hơn 129 tỷ đồng. Về vấn đề tái định cư  cho người dân ở khu vực tổ 21, phường An Cựu, theo ông Kiệt thì Đại học Huế đã xin phép UBND tỉnh TT-Huế xây dựng dự án tái định cư cho dân, tuy nhiên vẫn chưa xác định được thời gian triển khai bởi phải phụ thuộc vào nguồn vốn của Bộ GD-ĐT cấp.


Phan Lê

Các tin, bài viết khác