Phát huy kết quả bước đầu, tập trung nỗ lực kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững

(Phát biểu của đồng chí Lê Thanh Hải, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM lần thứ 11 khóa VIII)

Tại hội nghị lần này, chúng ta đã dành nhiều thời gian để thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội thành phố 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong 6 tháng cuối năm 2008. Chúng ta cũng đã liên hệ tình hình kinh tế - xã hội chung của cả nước; bối cảnh không thuận lợi của tình hình kinh tế thế giới, để qua đó làm rõ những cơ hội cũng như những thách thức đối với thành phố chúng ta.

Tình hình kinh tế chung của cả nước trong gần 6 tháng qua đã và đang xuất hiện nhiều yếu tố không thuận lợi như chỉ số giá tiêu dùng (CPI) vẫn ở mức độ cao; tình trạng nhập siêu còn rất lớn; lãi suất tín dụng tăng cao; nhiều doanh nghiệp đang khó khăn trong việc vay vốn cho nhu cầu sản xuất - kinh doanh và xuất khẩu.

Chính phủ đang quyết liệt tập trung triển khai thực hiện Kết luận số 22 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 10 của Chính phủ với các nhóm giải pháp để kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững. Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XII đã ban hành Nghị quyết điều chỉnh tốc độ tăng trưởng GDP năm 2008 và đề ra các giải pháp nhằm ưu tiên kiềm chế tốc độ tăng giá; ổn định thị trường tài chính tiền tệ; thực hành nghiêm ngặt tiết kiệm chi tiêu của ngân sách; cắt giảm những dự án đầu tư không có hiệu quả. Những nỗ lực chung của Trung ương đang từng bước đem lại kết quả. Tình hình tài chính tiền tệ - tín dụng trong tháng 6 này có những dấu hiệu khả quan hơn; chỉ số giá tiêu dùng đang có chiều hướng giảm so với các tháng trước.

Trong bối cảnh tình hình chung như vậy, kinh tế - xã hội thành phố 6 tháng đầu năm đã đạt được những kết quả rất đáng khích lệ. Tổng sản phẩm nội địa (GDP) trên địa bàn tăng 10,5%, tuy có thấp hơn đôi chút so với cùng kỳ năm 2007 (11,2%), nhưng so với tình hình chung của cả nước, thì kết quả đạt được như vậy là khả quan, nhất là giá trị sản xuất công nghiệp tăng 13,4% cao hơn cùng kỳ năm trước (12,6%).

Hầu hết các chỉ tiêu kinh tế - xã hội khác đều đạt và vượt kế hoạch đề ra; trong đó có nhiều chỉ tiêu tăng trưởng cao như: thu ngân sách trên địa bàn đạt 63,5% so với dự toán, tăng 53,4% so với cùng kỳ; huy động vốn đầu tư phát triển tăng 18,1%; hơn 9.300 doanh nghiệp mới thành lập, với số vốn đăng ký mới và bổ sung 125 ngàn tỷ đồng (tương đương 7,5 tỷ USD), gần bằng tổng vốn đăng ký của cả năm 2007. Đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI) tiếp tục tăng nhanh, đạt mức vốn đăng ký hơn 7 tỷ USD - là mức cao nhất trong vòng 20 năm qua, kể từ ngày có Luật Đầu tư trực tiếp của nước ngoài tại Việt Nam. Tình hình giá cả trên địa bàn thành phố có dấu hiệu tăng chậm lại. Chỉ số giá tiêu dùng CPI tháng 6 tăng 2,3%, trong đó giá lương thực chỉ còn 1,7% (con số tương ứng của tháng 5 là 4,24% và 36%).

Các chỉ tiêu về xã hội, môi trường và đô thị đều đạt mục tiêu đề ra. Tình hình an ninh - chính trị, trật tự xã hội được giữ vững. Phải nói rằng những kết quả về kinh tế - xã hội đạt được trong 6 tháng đầu năm của thành phố, đặt trong bối cảnh không thuận lợi của tình hình kinh tế chung của cả nước và ảnh hưởng tiêu cực của kinh tế thế giới, đã thể hiện rõ nét sự nỗ lực to lớn của Đảng bộ, các cấp chính quyền và nhân dân thành phố, đồng thời cũng thể hiện sự năng động và sáng tạo của giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, đội ngũ trí thức, của các doanh nghiệp và nhân dân thành phố chúng ta. Những kết quả đạt được là cơ sở thực tiễn để chúng ta tin tưởng rằng, dưới sự lãnh đạo của Trung ương, thành phố chúng ta phấn đấu và sẽ vượt qua được những khó khăn trước mắt, giữ vững ổn định và phát triển bền vững.

Tuy nhiên, chúng ta hoàn toàn không thể chủ quan, tự thỏa mãn những kết quả đã đạt được, mà phải nhận thức đầy đủ những khó khăn đang đặt ra, nhất là những tác động tiêu cực của tình hình kinh tế thế giới; những hệ quả do tình hình lạm phát gây ra. Trên tinh thần đó, tôi muốn trao đổi với các đồng chí tập trung vào 4 vấn đề sau đây:

Thứ nhất, cần tập trung mọi nỗ lực để thực hiện các chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2008 đã đề ra; tạo cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2009.

Thực hiện chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2008 do Nghị quyết Thành ủy và Hội đồng Nhân dân thành phố đề ra từ đầu năm là một thách thức rất lớn trong bối cảnh lãi suất và các chi phí đầu vào của sản xuất tăng cao, nhiều doanh nghiệp phải cắt giảm đầu tư và hạn chế nhiều hoạt động sản xuất - kinh doanh và xuất khẩu. Vấn đề đặt ra là quyết tâm chuyển hóa những khó khăn, thách thức thành cơ hội để huy động mọi nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao nhất có thể đạt được trong bối cảnh thực tế hiện nay, với 3 lý do như sau:

+ Lâu nay chúng ta thường đánh giá sự tăng trưởng kinh tế của thành phố chúng ta chưa tương xứng với tiềm năng, tức là thành phố có thể đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn. Thực tế cũng cho thấy trong 6 tháng đầu năm nay, tuy tình hình kinh tế chung của cả nước có sút giảm, nhưng kinh tế trên địa bàn thành phố vẫn có sự tăng trưởng ở mức hai con số. Sức mua của thị trường vẫn tăng mạnh. Tổng mức hàng hóa bán lẻ và doanh thu dịch vụ tăng 38,7%, nếu loại trừ yếu tố tăng giá, thì mức tăng vẫn trên 22% (chỉ số tăng giá 6 tháng đầu năm trên địa bàn thành phố là 16,5%). Như vậy, chúng ta cần tập trung thực hiện quyết liệt các giải pháp, tháo gỡ kịp thời những khó khăn cho doanh nghiệp, thì hoàn toàn có thể huy động cao hơn các nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng. Đây chính là thế mạnh của thành phố.

+ Lòng tin của các nhà đầu tư và các doanh nghiệp đối với tương lai phát triển của đất nước nói chung và thành phố chúng ta nói riêng, dù trong tình hình rất khó khăn trong những tháng qua, nhưng không hề suy giảm mà tiếp tục được củng cố. Cụ thể số lượng doanh nghiệp trong nước thành lập mới, bổ sung vốn kinh doanh vẫn tăng cao; nguồn vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI) tăng cao nhất từ trước đến nay. Đây là cơ sở để chúng ta tin rằng, bộ máy hành chính chúng ta tạo môi trường thuận lợi, chia sẻ khó khăn của doanh nghiệp, thì doanh nghiệp sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư, sản xuất - kinh doanh, thúc đẩy kinh tế tăng trưởng.

+ Những kết quả bước đầu trong những nỗ lực của Chính phủ nhằm ổn định môi trường kinh tế vĩ mô, nhất là trong lĩnh vực tài chính - tín dụng - ngân hàng, hối đoái, giảm nhập siêu, đang mang lại kết quả tích cực và có nhiều triển vọng thuận lợi hơn trong những tháng cuối năm. Tình hình kinh tế thế giới được đánh giá gần đây không còn có nguy cơ suy thoái; một số nền kinh tế lớn của thế giới đang có dấu hiệu phục hồi cũng sẽ có tác động thuận lợi hơn so với tình hình 6 tháng đầu năm.

Từ những lý do trên, chúng ta có cơ sở để tin rằng, với sự tập trung sức của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và nhân dân thành phố thực hiện quyết liệt các chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đã đề ra thì kinh tế thành phố năm 2008 sẽ tiếp tục đạt tốc độ tăng trưởng hai con số.

Mặt khác, những nỗ lực để giữ vững tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố còn có ý nghĩa rất lớn trong việc góp phần cùng cả nước đạt mục tiêu tăng trưởng GDP và ổn định tình hình kinh tế vĩ mô (nếu GDP trên địa bàn thành phố tăng 1% thì đóng góp vào sự tăng trưởng GDP của cả nước 0,21%); đồng thời sẽ tăng sức cầu cho nền kinh tế, khắc phục sự mất cân đối cung - cầu của thị trường.

Thứ hai, tập trung tháo gỡ những khó khăn trong sản xuất - kinh doanh cho doanh nghiệp.

Trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn thành phố gặp rất nhiều khó khăn về vay vốn tín dụng, vay ngoại tệ để duy trì sản xuất - kinh doanh, nhất là sản xuất hàng xuất khẩu. Lãnh đạo thành phố đã chủ động phối hợp với các bộ - ngành Trung ương trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và đã mang lại những kết quả nhất định. Thực hiện sự chỉ đạo của Chính phủ là không để cho doanh nghiệp thực sự có nhu cầu vốn triển khai các dự án đầu tư có hiệu quả, thực hiện các hợp đồng sản xuất - kinh doanh và xuất - nhập khẩu phải lâm vào tình trạng thiếu vốn.

Do đó, lãnh đạo thành phố đã chủ động phối hợp với Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại trên địa bàn để cùng bàn bạc tháo gỡ khó khăn về vốn cho doanh nghiệp. Các dự án đầu tư đang triển khai, trong đó bao gồm những dự án đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đô thị, dự án đầu tư xây dựng nhà ở, khách sạn cao cấp, cao ốc văn phòng... đang thực sự cần vốn phải được cung ứng kịp thời. Ban Cán sự Đảng Ủy ban Nhân dân thành phố cần tiếp tục chỉ đạo trong việc phối hợp với các ngành hữu quan; đi sâu thực tế để nắm bắt tình hình; gặp gỡ các doanh nghiệp, đề xuất với Chính phủ tháo gỡ kịp thời các vướng mắc của doanh nghiệp về vay vốn tín dụng và ngoại tệ. Lúc này hơn lúc nào hết, các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn thành phố chúng ta cần sự hậu thuẫn của các cấp chính quyền thành phố để vượt qua những khó khăn thách thức, giữ vững sản xuất, ổn định đời sống công nhân.

Bên cạnh đó, tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên như tháo gỡ những vướng mắc trong thủ tục đầu tư xây dựng, triển khai các dự án đầu tư; cố gắng hỗ trợ cho các doanh nghiệp triển khai nhanh các dự án đã đăng ký; nhất là những dự án mở rộng quy mô sản xuất. Đối với những công trình đang triển khai dở dang, cần phải nhanh chóng tháo gỡ về thủ tục điều chỉnh dự toán công trình do giá cả gia tăng để xây dựng kịp tiến độ theo kế hoạch đã đề ra. Nhất quyết không để những công trình đang xây dựng dở dang phải kéo dài thời gian do các thủ tục hành chính gây ra. Bộ máy hành chính các cấp của chúng ta cần nỗ lực thực hiện cải cách hành chính với chức trách của mình theo tinh thần: “Nhà nước cùng chia sẻ khó khăn của doanh nghiệp”, thì chắc chắn sẽ thúc đẩy được sản xuất - kinh doanh tiếp tục tăng trưởng.

Thứ ba, kiểm soát giá cả, chống đầu cơ, ổn định thị trường.

Chúng ta biết rằng những biến động giá cả vừa qua của một số mặt hàng như gạo, xi măng, sắt thép... đều có yếu tố đầu cơ gây ra. Do đó, việc tổ chức kiểm tra theo quy định của pháp luật đối với các doanh nghiệp, đại lý bán hàng... trong việc chấp hành giá cả phải được tiến hành nghiêm ngặt và đều đặn. Thực hiện các biện pháp chế tài và xử lý vi phạm ở mức cao nhất theo quy định của pháp luật đối với các doanh nghiệp và cá nhân đầu cơ, tích trữ, nâng giá gây rối loạn thị trường.

Lãnh đạo thành phố yêu cầu các sở - ngành và quận - huyện phải chủ động và chịu trách nhiệm tổ chức kiểm tra, giám sát trên địa bàn, xử phạt thật nghiêm minh, kịp thời, hiệu lực đối với tình trạng bán hàng và cung ứng dịch vụ không niêm yết giá, bán không đúng giá niêm yết. Tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành về giá cả thị trường, chất lượng vật tư, hàng hóa, các hoạt động cung ứng dịch vụ, không để bán quá giá và chất lượng không bảo đảm. Thiết lập đường dây nóng để nhân dân phản ánh về hiện tượng đầu cơ, tăng giá, gian lận thương mại.

Bên cạnh đó, cần tập trung công tác tuyên truyền, hướng dẫn người tiêu dùng và nhân dân đề phòng những thông tin đồn nhảm, gây tâm lý bất an dẫn tới tình trạng tích trữ hàng hóa, tạo sức ép giả tạo về sức cầu như đã xảy ra đối với một số mặt hàng trong thời gian qua. Kinh nghiệm chống đầu cơ tích trữ, ổn định tâm lý người dân đối với một số mặt hàng vừa qua cho thấy nếu làm tốt công tác thông tin tuyên truyền sẽ góp phần rất quan trọng trong việc bình ổn giá cả.

Thứ tư, đảm bảo an sinh xã hội.

+ Mặc dù trong tháng 6, chỉ số giá tiêu dùng có giảm so với các tháng trước, nhất là giá lương thực, nhưng đời sống của người lao động, tầng lớp dân cư nghèo và cận nghèo, những người làm công ăn lương có thu nhập cố định, cán bộ hưu trí, các gia đình diện chính sách vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn. Thành phố cần chủ động triển khai có kết quả các biện pháp an sinh xã hội do Trung ương đề ra trên địa bàn thành phố.

+ Mở rộng diện hỗ trợ bảo hiểm y tế và mức bảo hiểm y tế đối với tầng lớp dân cư nghèo và cận nghèo. Thực hiện việc miễn, giảm học phí bậc phổ thông cho các tầng lớp dân cư nghèo đô thị và nông thôn; không để các em do khó khăn về đời sống phải bỏ học. Cấp ủy và chính quyền các cấp cần rà soát kỹ trên địa bàn, phối hợp với ngành giáo dục, chủ động thực hiện các biện pháp hỗ trợ đối với những gia đình khó khăn, mà nguy cơ có con em bỏ học. Chúng ta cần quan tâm đặc biệt đến tầng lớp nghèo ở các khu lao động, nhất là ở các quận ven và ở nông thôn, không có tư liệu sản xuất, thu nhập bấp bênh, có nguy cơ thiếu đói, phải có biện pháp hỗ trợ kịp thời, thiết thực. Nhất quyết không để bất cứ hộ dân nào phải thiếu đói do giá lương thực - thực phẩm tăng.

+ Quan tâm đến đội ngũ công nhân và người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế gặp khó khăn do thu nhập thấp, giá cả tăng cao. Tổ chức công đoàn các cấp cần quan tâm đặc biệt đến tầng lớp công nhân này, đề ra các giải pháp hỗ trợ. Bên cạnh những nhiệm vụ cấp bách nhằm giải quyết những khó khăn cho các tầng lớp nghèo đô thị và nông thôn, thành phố tiếp tục thực hiện các chương trình xã hội đã đề ra như chương trình nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, sinh viên; chương trình bảo hiểm y tế, chính sách học phí, chính sách hỗ trợ vốn, dạy nghề, tạo việc làm, nhất là đồng bào khu vực giải tỏa, tái định cư... góp phần chăm lo đời sống, đảm bảo ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Sự suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới cùng với sự gia tăng đột biến giá cả của một số vật tư, hàng hóa như nhiên liệu, sắt thép, lương thực - thực phẩm đã ảnh hưởng rất tiêu cực đối với nền kinh tế nước ta. Chính phủ đang tập trung nỗ lực triển khai các nhóm giải pháp để kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững đang mang lại kết quả bước đầu. Trong 6 tháng qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố đã có nhiều nỗ lực để ổn định sản xuất - kinh doanh và đời sống của nhân dân, nhưng nhiệm vụ trong 6 tháng cuối năm còn rất nặng nề, đòi hỏi chúng ta phải có nhiều nỗ lực để vượt qua khó khăn, thách thức, tận dụng thời cơ bảo đảm sự phát triển bền vững của thành phố.

Chúng ta nhận thức những khó khăn trước mắt còn rất nặng nề, nhưng với truyền thống đoàn kết, năng động và sáng tạo vốn có của nhân dân thành phố, cùng với những nỗ lực và quyết tâm của Trung ương và cả nước, chúng ta tin chắc rằng sẽ vượt qua giai đoạn khó khăn để đưa thành phố tiếp tục phát triển theo hướng bền vững, tạo cơ sở vững chắc để thực hiện thắng lợi những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị mà Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ VIII đã đề ra trong kế hoạch 5 năm 2006 - 2010.

 Đầu đề do Báo SGGP đặt.