Phát mại gia súc, gia cầm nhập lậu: Phi pháp thành hợp pháp?

Trong khi gà lậu ồ ạt tràn vào nước ta và được cho là nguyên nhân lây lan dịch, làm chao đảo thị trường chăn nuôi trong nước thì nhiều cơ quan chức năng lại đang đề nghị cho hợp thức hóa gà lậu thu giữ được.

Gà lậu Trung Quốc bày bán nhan nhản ở chợ Hà Vỹ (Hà Nội) nhưng người kinh doanh luôn nói là gà Việt Nam.

Phát mại gà nhập lậu

Tình hình gà lậu tràn vào nước ta qua hai cửa ngõ Lạng Sơn, Quảng Ninh ngày càng nóng bỏng, mặc dù dư luận phản ứng khá nhiều nhưng trên thị trường, nguồn gà thải loại, giá rẻ của Trung Quốc vẫn tràn ngập. Điều khó hiểu là từ nhiều năm nay, tại các cửa khẩu biên giới Quảng Ninh, Lạng Sơn và dọc cung đường vận chuyển hàng hóa về xuôi như quốc lộ 1A, 18A luôn có mạng lưới công an, hải quan, quản lý thị trường, thú y… cắm chốt dày đặc, nhưng gà lậu vẫn cứ “lọt lưới”, vẫn nườm nượp đổ về các chợ đầu mối.

Chẳng hạn tại chợ gia cầm Hà Vỹ (Thường Tín - Hà Nội) và chợ gia cầm giống Đại Xuyên (Phú Xuyên - Hà Nội), mỗi ngày đưa về hàng chục tấn gia cầm nhập lậu từ Trung Quốc. Trong đó, chỉ riêng tại chợ đầu mối gia cầm Hà Vỹ, trong số hàng trăm tấn gia cầm nhập về đây mỗi đêm, có tới 70% là gà lậu của Trung Quốc được chuyển về từ cửa ngõ tỉnh Quảng Ninh. Cũng từ đầu năm 2012 đến nay, cơ quan chức năng ở Hà Nội đã tổ chức bắt giữ khá nhiều vụ, nhưng tính ra lượng gà lậu thu giữ được chỉ là số nhỏ. Còn trên thị trường, gà lậu thải loại, gà giá rẻ vẫn tràn ngập từ ngoài Bắc vào trong Nam.

Khi làm việc với các cơ quan chức năng của tỉnh Lạng Sơn và Quảng Ninh, chúng tôi chỉ nhận được câu trả lời là do hoạt động chống buôn lậu gặp khó khăn, gà lậu không đi qua trạm, lại thường xé lẻ rồi thuê lực lượng “cửu vạn” vận chuyển về điểm tập kết bí mật, thậm chí khu vực cửa khẩu lúc nào cũng có cả đội “chim lợn” dò đường, theo dõi hoạt động của cơ quan chống buôn lậu, sẵn sàng chống trả…

Nhưng tìm hiểu thêm, chúng tôi được biết UBND tỉnh Quảng Ninh đã có chủ trương cho phát mại nguồn gà lậu thu giữ được. Cụ thể, từ tháng 10-2010, UBND tỉnh Quảng Ninh có quyết định về việc xử lý gia súc, gia cầm và các sản phẩm gia cầm nhập lậu, trong đó có điều khoản quy định: nếu kiểm tra thấy gia súc, gia cầm không có dịch bệnh thì cho phát mại.

Sở dĩ có quy định trên là vì hiện nay lượng gia cầm lậu tràn sang nước ta rất nhiều, tới mức các địa phương không có đủ kinh phí để tổ chức tiêu hủy. Một cán bộ thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh kể rằng, trước năm 2010, có những lúc phải tổ chức tiêu hủy hàng trăm, hàng ngàn tấn gà. TP Móng Cái (Quảng Ninh) không còn chỗ để chôn lấp gà.

Một cán bộ hải quan cũng cho biết, mỗi lần như vậy là cả hệ thống chính quyền phải lo tiêu hủy. Tốn kém rất nhiều công sức nhưng gà lậu vẫn tràn ngập. Ông Nguyễn Văn Bắc, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Móng Cái, cũng kể: “Rất nhiều lô gà lậu mà chúng tôi giữ được nhưng chỉ có gà chứ không có người vì đối tượng đã vứt lại hàng, thậm chí sẵn sàng phi tang”.

Tại cuộc họp vừa tổ chức ở Hà Nội về chống buôn lậu và kiểm soát dịch cúm gia cầm, Cục Quản lý thị trường (Bộ Công thương) cũng đề nghị cho triển khai theo cách của tỉnh Quảng Ninh đang làm. Do việc tiêu hủy gia cầm hết sức tốn kém, đồng thời phải có sự phối hợp của rất nhiều cơ quan liên quan, trong đó đặc biệt phải có lực lượng thú y nên Cục Quản lý thị trường đề nghị cho phép thực hiện cơ chế bán đấu giá các lô gia cầm lậu bắt giữ được sau một thời gian theo dõi mà không phát hiện có dịch bệnh, số tiền thu được sẽ trích một phần làm kinh phí công tác cho cơ quan chức năng để tăng cường công tác chống buôn lậu.

Trong khi các bộ vẫn đang đề nghị thì ở Quảng Ninh đã cho thực hiện. Phải chăng vì vậy mà gà thải loại Trung Quốc vẫn nhan nhản trên thị trường? Dư luận đặt ra câu hỏi, cách làm như trên có phải vô tình đã hợp pháp cho gà lậu.

Quyết tâm ngăn chặn

Tuy nhiên, ông Bùi Xuân Trình, hàm Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành (Văn phòng Chính phủ) cho rằng, trước đây chúng ta đã từng cho phép lực lượng quản lý thị trường được áp dụng cơ chế trên, nhưng sau lại phải bỏ vì dễ gây tiêu cực. Do việc ngăn chặn gia cầm lậu có đặc thù riêng, cần phải kiểm soát nghiêm ngặt nên theo ông Trình, Cục Quản lý thị trường có thể đề xuất Bộ Công thương áp dụng cơ chế riêng nhằm đảm bảo chế độ đãi ngộ xứng đáng cho lực lượng chống buôn lậu.

Đồng quan điểm trên, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Diệp Kỉnh Tần cũng chỉ đạo Cục Thú y phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan liên ngành trong việc xử lý tiêu hủy các lô gia cầm nhập lậu bị bắt giữ. Cục Thú y cho biết, đã làm việc với Cục An ninh nông nghiệp (Bộ Công an) trong việc kiểm soát và truy quét gia cầm nhập lậu. Đại diện của Cục Quản lý thị trường cũng cho biết, đang lên kế hoạch, tổ chức các tuyến trinh sát đối với gia cầm nhập lậu, từ các tuyến biên giới, đầu nậu, đến các nơi tiêu thụ. Bộ Công thương, Bộ NN-PTNT và Bộ Công an sẽ cùng phối hợp ngăn chặn các đường dây buôn gà lậu, trong đó tập trung bắt các đầu nậu thu gom gà loại thải từ Trung Quốc ở các tỉnh biên giới, nhất là Quảng Ninh và Lạng Sơn.

Theo Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Diệp Kỉnh Tần , việc hàng chục, thậm chí cả trăm tấn gà loại thải từ Trung Quốc tràn sang mỗi ngày là cực kỳ nguy hiểm. Gà loại thải Trung Quốc là loại đẻ hết trứng, thậm chí có cả gà bệnh, giá rẻ chỉ khoảng 15.000 đồng/kg. Gà loại thải Trung Quốc không chỉ gây khó khăn cho ngành chăn nuôi trong nước mà còn lây lan dịch bệnh trên gia súc, gia cầm trong nước.

Trước tình hình buôn lậu ngày càng nóng bỏng, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện hỏa tốc số 1126/CĐ-TTg yêu cầu các địa phương tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Theo đó, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ trì phối hợp với Ban chỉ đạo 127 Trung ương, bộ ngành liên quan phát hiện, xử lý kịp thời mọi hành vi buôn bán hàng lậu, hàng cấm, đặc biệt là các mặt hàng xăng dầu, gia cầm, thực phẩm động vật hoang dã… Bộ NN-PTNT, Bộ Y tế chỉ đạo tăng cường kiểm soát chặt chẽ và kiểm dịch thú y đối với sản phẩm động vật, gia cầm nhập khẩu, có các biện pháp hữu hiệu quản lý các chất kích thích tăng trưởng đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Thực hiện chỉ đạo, mới đây Tổng cục Hải quan cũng có công văn gửi các đơn vị yêu cầu tập trung xử lý các hành vi buôn lậu vàng, ngoại tệ, xăng dầu, ngà voi, tê giác, tê tê, khoáng sản, gia cầm, sản phẩm gia cầm… Các đơn vị phải thực hiện nghiêm theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Phúc Văn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Sau bão, người dân trở về trong tan hoang

Sau bão, người dân trở về trong tan hoang

Sau gần một ngày đêm càn quét dọc miền Trung,  bão số 9 đã tàn phá nặng nề các công trình, nhà cửa, tài sản của người dân. Chưa có cơn bão nào mạnh, tàn phá trên diện rộng như bão số 9 năm nay. 

Bút Sài Gòn

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Tin buồn