Phát triển giáo dục đại học rẻ tiền: Nên hay không nên?

Vào đại học đã trở thành một tiêu chuẩn ở hầu hết các quốc gia giàu có. Nhưng việc một số chính phủ đang nỗ lực tạo ra một nền giáo dục đại học rẻ hơn bằng cách giảm chi phí đào tạo là một việc làm nguy hiểm – đó là cảnh báo được Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đưa ra ngày 9-9.

Phát triển đại trà

OECD nghi ngờ chất lượng sinh viên trong các nền giáo dục đại học rẻ tiền

Theo Niên giám hệ thống giáo dục thế giới hàng năm mới nhất (Education at a Glance), hiện Australia có hơn 80% thanh niên vào đại học. Ở 5 nước khác, trong đó có Thụy Điển và New Zealand, tỷ lệ thanh niên vào đại học trên 70% và tỷ lệ trung bình của các nước trong OECD là hơn 50%.

Tuy nhiên, kết quả cuộc điều tra 23/30 nước thành viên OECD cho thấy, ở một số nước đang xuất hiện nguy cơ giảm chất lượng chương trình giáo dục đại học do chi phí cho mỗi sinh viên bị cắt giảm.

Nền giáo dục đại học ngày nay đã phát triển trên quy mô toàn cầu với tốc độ và quy mô chưa có tiền lệ kể từ thời hoàng kim của những trường đại học vĩ đại từ thời Trung cổ tại châu Âu. Chẳng hạn ở Ba Lan, tỷ lệ phát triển đã tăng gấp đôi từ năm 1995 đến 2006.

Từ cuối thập niên 1990, “thị trường giáo dục đại học” đã liên tục tăng trưởng 7%/năm. Hiện nay, chỉ riêng mức thu học phí thường niên là hơn 30 tỷ USD. Australia chẳng hạn, chỉ mức thu học phí hàng năm từ sinh viên nước ngoài đã đạt 6 tỷ USD/năm và giáo dục đại học là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ 3 của nước này, trên cả lông cừu, mặt hàng xuất khẩu truyền thống.

OEDC cho rằng, sự gia tăng giáo dục đại học mang tính phổ cập hay đại trà là xuất phát từ tư tưởng “lao động có bằng cấp có thu nhập ít nhất cao gấp rưỡi lao động không bằng cấp”. Ở Anh, người ở độ tuổi 30-44 có bằng cấp có thu nhập cao hơn người không có bằng cấp đến 77% – khoảng cách chênh lệch lớn nhất trong các nước OECD. Kế đến là Đan Mạch, Thụy Điển, CH Czech, Ba Lan và Bồ Đào Nha với mức chênh lệnh thấp hơn nhưng cũng rất rộng, từ 5% đến hơn 15%.

Hạ giá bằng cấp?

Tuy nhiên, OECD cảnh báo rằng, toàn cầu hóa và cạnh tranh đang khiến giáo dục đại học khó kiểm soát hơn. Chẳng thấy ai nói sự lạm phát “bằng đại học giỏi” tỷ lệ thuận với số sinh viên có tài. Việc chi ít hơn cho bằng cấp (giảm chi phí 5 năm học đại học như cách Hà Lan và Ireland đang làm) để có nhiều sinh viên được vào đại học có thể làm phương hại đến giá trị của sinh viên. Càng nhiều thanh niên vào đại học thì giá trị bằng cấp càng giảm.

Giáo sư Alan Smithes, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giáo dục và tuyển dụng của Đại học Buckingham (Anh), luôn nghi ngờ về giá trị của giáo dục đại học với một số người tốt nghiệp.

Smithes nhận định: “Các trường đại học không thực sự giỏi trong việc phát triển các kỹ năng thực hành, bởi họ rất khó theo kịp những kiến thức mà tự thân nền công nghiệp đã đạt đến”. Theo khảo sát của OECD, vì lý do này, ngày càng xuất hiện nhiều than phiền của các nhà tuyển dụng về chất lượng của người có bằng đại học ngành công nghệ thông tin.

Nhiều người theo chủ nghĩa hoài nghi về giá trị của giáo dục đại học đại trà cũng lập luận rằng, người có bằng cấp đại học kiếm nhiều tiền hơn không chỉ bởi vì họ được học nhiều điều thực tế và thiết thực hơn, mà còn vì bằng đại học đã giúp họ nói lên rằng mình là nhân viên thông minh và năng động hơn.

Mặt khác, giáo sư Andreas Schleicher, một quan chức giáo dục cấp cao của OECD thừa nhận, khó để cho một trường đại học phi lợi nhuận tồn tại sao cho các thành viên của trường có thể giảng dạy và kết quả học tập của sinh viên thật hiệu quả. Và không có một câu trả lời đơn giản nào cho vấn đề này.

HẠNH CHI (theo Financial Times)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

TPHCM: Thêm một đề xuất về kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2021-2022

TPHCM: Thêm một đề xuất về kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2021-2022

Ngày 26-7, Sở GD-ĐT TPHCM tiếp tục có tờ trình gửi UBND TPHCM về phương án tuyển sinh các lớp đầu cấp năm học 2021-2022. Theo đó, Sở này đề xuất lùi thời gian tuyển sinh các lớp đầu cấp đến ngày 15-8, ngoài ra thực hiện xét tuyển đối với cả tuyển sinh lớp 10 thường và lớp 10 chuyên.

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM: Cân nhắc phương án thi tuyển kết hợp xét tuyển

Dịch Covid-19 diễn biến phức tạp khiến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2021-2022 không thể diễn ra vào cuối tháng 7 như kế hoạch. Sở GD-ĐT TPHCM đề xuất 2 phương án: Xét tuyển và thi tuyển kết hợp xét tuyển đối với tuyển sinh lớp 10. Đâu là giải pháp phù hợp trong tình hình hiện tại?

Giáo dục hội nhập

Bồi dưỡng giáo viên theo đề án tin học quốc tế

 Sở GD-ĐT TPHCM vừa có văn bản gửi Phòng GD-ĐT TP Thủ Đức và các quận huyện, hiệu trưởng trường THPT và trường phổ thông nhiều cấp học về việc bồi dưỡng giáo viên tin học, thực hiện đề án tin học theo chuẩn quốc tế.

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục