Cùng với ngành du lịch, ngành trồng trọt mà trọng điểm là trồng cây thanh long cũng là định hướng phát triển kinh tế của tỉnh Bình Thuận. Hiện toàn tỉnh có gần 12.000ha thanh long, cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu hơn 250.000 tấn/năm, chiếm khoảng 80% sản lượng của cả nước. Để cây thanh long phát triển bền vững, địa phương đang có những điều chỉnh để nâng cao chất lượng sản phẩm.
Nông nghiệp sạch
Tỉnh Bình Thuận được biết đến như “kinh đô” của thanh long với những vườn thanh long trải rộng, cho thu hoạch quanh năm. Ông Nguyễn Ngọc Hai, Giám đốc Sở NN-PTNT Bình Thuận nói trong tâm trạng phấn khởi: Những năm 90, thanh long là cây trồng xóa đói, giảm nghèo cho người dân vùng này, còn hiện nay đã trở thành cây trồng chủ lực, cây làm giàu. Nhiều hộ dân đã trở thành tỷ phú nhờ giống “rồng xanh” này.
Đóng gói thanh long xuất khẩu. Ảnh: ngọc lân
Hiện 1ha thanh long đầu tư khoảng 140 triệu đồng, trồng 1.000 trụ, sản lượng từ 35 - 40 tấn/năm, thu lãi 80 - 100 triệu đồng/ha/năm, cao gấp 10 lần so với trồng lúa. Lợi nhuận cao nên thanh long đang là cây trồng có sức hấp dẫn với nông dân Bình Thuận, diện tích tăng mạnh, từ 3.000ha năm 2005, đến nay đã gần 12.000ha.
Ngoài tăng về diện tích thì vấn đề đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất được nông dân áp dụng rộng rãi. Việc ứng dụng hiệu ứng quang chu kỳ vào việc kích thích thanh long ra quả trái vụ, đã tăng hiệu quả kinh tế lên nhiều lần. Sở cũng đang chuyển giao các kỹ thuật trồng thanh long theo hướng nông nghiệp sạch cho các nông hộ. Hiện toàn tỉnh đã có 10.000 hộ nông dân tham gia thực hiện chương trình 3.000ha thanh long an toàn theo tiêu chuẩn Viet GAP. Bình Thuận đã quy hoạch vùng sản xuất thanh long trọng điểm tại Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam và Bắc Bình, dự kiến đến năm 2012, 100% hộ dân trồng thanh long sẽ được cấp chứng chỉ Viet GAP.
Các doanh nghiệp, các hợp tác xã cũng xây dựng các trang trại trồng thanh long sạch, nổi tiếng như: Doanh nghiệp Tư nhân rau quả Bình Thuận, Công ty TNHH Thanh long Hoàng Hậu, Công ty TNHH Vina Hsin, HTX Phú Hội, HTX Hàm Hiệp… Các cơ sở này cũng tập trung các hộ dân để liên minh sản xuất, hỗ trợ kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm.
Liên kết sản xuất - tiêu thụ
Với năng suất và sản lượng đứng đầu cả nước, mỗi năm Bình Thuận cung cấp cho thị trường 250.000 tấn thanh long. Thanh long Bình Thuận xuất khẩu sang 19 quốc gia (châu Á, Âu, Mỹ), có cả thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Nhật Bản. Tuy nhiên, 90% sản lượng xuất khẩu qua đường tiểu ngạch nên việc tiêu thụ chưa được ổn định.
Ông Ngô Minh Hùng, Phó Giám đốc Sở Công thương Bình Thuận, cho biết, với những yêu cầu của thị trường, việc sản xuất thanh long đã có những cải tiến phù hợp. Các cơ sở sản xuất đã chú trọng đến chất lượng sản phẩm và các yêu cầu của khách hàng. Thanh long Bình Thuận đã đáp ứng được các yêu cầu nghiêm ngặt như chiếu xạ, xử lý nhiệt.
Hiện toàn tỉnh có gần 200 cơ sở thu mua, doanh nghiệp kinh doanh, xuất khẩu thanh long. Để đảm bảo nguồn hàng, các doanh nghiệp đã hợp đồng sản xuất an toàn với hơn 5.000 hộ. Trong đó có những cơ sở lớn như Công ty Thanh long Hoàng Hậu, Công ty TNHH Văn Bình…
Để nâng cao giá trị sản phẩm, chủ động hơn trong khâu tiêu thụ thanh long, Bình Thuận cũng đang tiến hành nghiên cứu, đa dạng hóa các sản phẩm chế biến từ thanh long. Ông Bùi Đăng Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Thanh long Bình Thuận, trăn trở: Ngành sản xuất thanh long chỉ mới cung cấp trái tươi cho thị trường. Về lâu dài, cần đầu tư dây chuyền chế biến thanh long thành các sản phẩm như: nước trái cây, thanh long cắt khoanh đóng hộp, rượu vang thanh long…
An nhơn
