Ngày 9-11, Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM tổ chức góp ý phương án điều chỉnh giá nước sạch năm 2009, với sự tham dự của nhiều đại biểu của HĐND TPHCM, các khu dân cư, các nhà khoa học và quản lý... Hầu hết các đại biểu đều cho rằng việc tăng giá nước “với mức độ tăng gây sốc” và các chỉ tiêu định mức như trong dự thảo là không thể chấp nhận!
Người dân mua nước về sử dụng tại quận 7. Ảnh: Đức Trí
Hãy nghĩ đến những bà con nghèo!
Rất bức xúc, ông Trương Văn Đa (nguyên đại biểu HĐND TP) phát biểu ngay: Dự thảo này dựa trên tờ trình của Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco), nhưng Sawaco lấy tiêu chuẩn nào để tính phương án tăng giá nước là khả thi khi cho rằng thu nhập bình quân của người dân từ 1,164 triệu đồng/người/tháng (năm 2004) thành 2,263 triệu đồng/người/tháng, nên sẽ phải chi trả bình quân tiền nước từ 43.200 đồng/tháng thành 80.640 đồng/tháng? Không thể cứ cái gì cũng “đu” theo lương được vì lương tăng không bao nhiêu nhưng tất cả các khoản khác: điện, xăng, thức ăn, chi phí bảo hiểm y tế… đều tăng chóng mặt. Những người lao động nghèo, thu nhập thấp, không đạt mức bình quân trên thì việc tăng giá nước theo mức mới là không thể chấp nhận được.
Đại diện cho Ủy ban MTTQ phường 5 quận 8 đặt vấn đề: Tăng giá nước thời điểm này có hợp lý không khi đời sống người dân còn khó khăn. Phần lớn người dân trên địa bàn quận 8 còn nghèo, nhiều nơi phải mua nước sạch sử dụng nhiều năm nay. Nay tăng giá nước gần gấp đôi thì liệu người nghèo có kham nổi? “Không thể để nước sạch trở thành món hàng xa xỉ chỉ để dùng cho uống, nấu ăn”, ông Đặng Đức Dũng (Ủy ban MTTQ TPHCM) chia sẻ.
Theo ông Dũng, nếu cứ liên tục tăng giá nước sạch thì ngày càng có nhiều hộ chọn đào giếng khoan sử dụng vì không kham nổi tiền nước sạch, khi đó sự ô nhiễm sẽ nặng nề hơn. Chưa kể, người dân nhập cư, công nhân lao động vẫn còn đang xài mức giá điện, giá nước mua lại từ chủ nhà rất cao. Như thế là bất hợp lý!
Thiếu cơ sở, không thuyết phục
Ông Trương Văn Đa phân tích: Nghị quyết HĐND TPHCM năm 2007 cho phép Sawaco đưa 29% tỷ lệ thất thoát vào giá thành. Mỗi năm tỷ lệ thất thoát kéo giảm xuống 0,5% để đến năm 2013 còn 26%. Tuy nhiên, những năm qua, Sawaco không kéo giảm được tỷ lệ thất thoát mà còn làm tăng cao đột biến (42,54% năm 2008). Tại sao khi Sawaco không quản lý được thất thoát do chính mình gây ra thì lại đặt gánh nặng vô lý đó lên vai người dân? Nếu giảm tỷ lệ thất thoát nước thì người tiêu dùng không phải chịu giá nước cao như vậy. Trong hoàn cảnh hiện nay, Sawaco nên kéo giảm tỷ lệ thất thoát nước để giảm lỗ hơn là tính toán tăng giá nước quá cao.
Xếp bình chờ đến lược mua nước về sử dụng tại quận 7. (ảnh chụp ngày 9-11). Ảnh: Đức Trí
Ông Lê Hiếu Đằng cho rằng phương án tăng giá nước sạch năm 2009 là còn thiếu cơ sở và không thuyết phục. Việc tính định mức theo hộ là thiếu cơ sở khoa học và không mang tính công bằng. Quy hoạch thì phải dựa trên số lượng người dân để cung cấp nước cho phù hợp. Vì vậy cách tính định mức cũng phải dựa vào số lượng người dân chứ không thể đánh đồng giữa hộ có 2 người và hộ 10 người theo cách tính định mức nước sinh hoạt là 16m³/hộ gia đình/tháng (dựa trên cơ sở một gia đình có 4 nhân khẩu) được. Tính theo đầu người là hợp lý nhất.
Việc tăng giá nước là chuyện sớm muộn cũng phải tính đến, nhưng các đại biểu cũng cho rằng cần tăng theo lộ trình từ 10%-20% thì dễ chấp nhận hơn. Đại diện MTTQ phường 5 quận 8 cho rằng: “Tăng từ 10%-20% còn có thể chấp nhận được, hãy nghĩ đến người lao động nghèo, việc tăng giá để bù lỗ chi phí chỉ nên tính đến khi đời sống của người dân dễ thở hơn”.
Theo ông Nguyễn Quốc Chiến (Sở Tài chính TP) thì đúng ra giá nước sạch phải điều chỉnh từ năm 2007 nhưng do khủng hoảng kinh tế nên phải dừng lại. Đến nay đã có 33 tỉnh thành trình phương án giá nước mới. Tại TPHCM, nước sạch là vấn đề nhạy cảm, ảnh hưởng đến nhiều người dân nên cần phải lấy ý kiến rộng rãi. Ông Chiến cho rằng, mức này là phù hợp với thu nhập của TPHCM. Ở 33 tỉnh thành khác, mức giá cũng không thấp hơn TP là bao nhiêu.
Trước các ý kiến của đại biểu, ông Trần Đình Phú, Tổng Giám đốc Sawaco cho biết: Hiện ngành đang cần một số tiền rất lớn (gần 4 tỷ USD) để đầu tư vào hệ thống cấp nước (lắp đặt trên 3.000km đường ống các loại, làm thêm một nhà máy nước mới). Theo ông Phú, trong vòng 5 năm (2009-2013) mức giá nước đề xuất mới sẽ giữ nguyên, không điều chỉnh nữa.
Hội nghị kết thúc với lời hứa của Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ TPHCM Huỳnh Đăng Linh là sẽ tập hợp tất cả các ý kiến đóng góp của các đại biểu gửi UBND TPHCM trước khi UBND TPHCM ban hành giá nước sạch thống nhất toàn TP.
Hồng Hiệp
