Mùa xuân đến, trong căn nhà sàn của già làng Rơ mah Ên, bao lũ con cháu tụ tập về cùng chung vui. Lửa củi cháy bập bùng, những ghè rượu cần nối tiếp, thanh niên trai tráng trong làng nghe tiếng gọi của già làng lên chiêng cho cuộc sống ấm dần hương vị mùa lúa mới và cho nhịp múa của vòng xoang thêm tròn, để bắp chân trần bao chàng trai, cô gái Jrai thêm rắn chắc… Đó là hình ảnh của làng Plei Ơi - "làng vua" (thuộc xã Ia Ke, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai)…
…Plei Ơi là làng tập hợp nhiều cộng đồng dân tộc sinh sống, hiện có 97 hộ, 574 khẩu, 65% người Jrai, còn lại là dân tộc Thái, Ba Na, Xê Đăng và Kinh. Bước ra từ rừng núi hoang tàn, bước đầu đời sống người dân còn nhiều khó khăn, vất vả. Được sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương, làng Plei Ơi hôm nay đã khác trước, mà trước hết là trong nhận thức về xã hội, làm ăn kinh tế…
Không giấu được niềm vui, Sui Ghem, trưởng thôn nói như khoe với chúng tôi: "Ăn Tết Mậu Tý là mình đã 47 mùa rẫy, cái tuổi mạnh khỏe nhất để mà làm ăn xây dựng cuộc sống. Mình đã làm nhiều, nói nhiều để dân Plei Ơi hiểu rằng ở đời này chỉ có Bác Hồ, chỉ có Đảng lãnh đạo thì dân mình mới luôn có nồi cơm đầy, hạt thóc, hạt gạo đầy nương, con cái được đi học, được làm cán bộ của Đảng, có điện sinh hoạt, mọi vật dụng trong gia đình như ti vi, xe máy… ngày càng có nhiều, điều mà trước đây cha ông ta bao đời làm cũng chưa có được. Hơn 2 năm nay, ở làng Plei Ơi không một ai bị kẻ xấu kích động, lôi kéo làm điều sai nữa".
Sự thay đổi nhận thức ấy đã góp phần không nhỏ vào việc giữ vững tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và sự phát triển kinh tế của địa phương. Nếu trước đây, cuộc sống của bà con cứ "chặt, đốt, chọc, tỉa", rừng ngày càng bị tàn phá, đất đai không còn màu mỡ nên người dân vẫn cứ nghèo khổ. Nay dân làng đã biết sử dụng lợi thế thủy lợi Ayun Hạ, chỗ nào cũng trồng được cây lúa nước hai vụ cùng những cây trồng cho năng suất cao. Còn về chăn nuôi, người dân cũng đã thay đổi các giống "địa phương" không năng suất bằng giống lai hiệu quả… Hợp tác xã Nông nghiệp Thanh Sơn được thành lập, vừa là cầu nối giúp bà con áp dụng những tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, trồng trọt, vừa tiêu thụ sản phẩm của người nông dân.
Bên cạnh sự thay đổi về kinh tế, đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào các dân tộc ở đây đã thay đổi rất nhiều. Trong làng từ người già đến trẻ nhỏ ai cũng biết đánh cồng chiêng, biết nhảy xoang, còn làm rượu ghè thì đã nổi tiếng khắp các vùng. Trao đổi với chúng tôi, ông Kpă Góp - Bí thư Đảng ủy xã Ia Ke nói: "Dân làng Plei Ơi tự hào là cái nôi sản sinh văn hóa cồng chiêng mang tính cộng đồng rất cao ở Tây Nguyên. Giờ đây, có thể khẳng định rằng núi Ba Hòn, Plei Ơi, hồ thủy lợi A Yun Hạ sẽ tạo nên một điểm du lịch sinh thái mang nhiều dấu ấn…".
Ái Hàn
