Thời gian qua, công tác quản lý phương tiện giao thông tại Công an TPHCM và các tỉnh, thành đều được thực hiện khá chặt chẽ. Trước khi cấp biển số lưu hành, cơ quan chức năng quản lý phương tiện đã tiến hành xem xét hồ sơ hải quan, chà số sườn, số máy. Đây là những thủ tục cần thiết để quản lý phương tiện về lâu dài, vì biển số gắn liền với phương tiện. Tuy nhiên, khi có sự cố, như: phương tiện vi phạm Luật Giao thông, tai nạn giao thông… thì nhiều lúc việc xử lý cực kỳ khó khăn.
Cụ thể, đối với những phương tiện tham gia phóng nhanh, lạng lách, biểu diễn, thay đổi đặc trưng xe (nói nôm na là đua xe trái phép) với mức phạt tổng hợp gần chục triệu đồng thì rất ít người đến nộp phạt, lấy phương tiện về hay chịu trách nhiệm truy cứu trách nhiệm hình sự khi liên quan đến các vụ cướp giật. Để hoàn tất bộ hồ sơ xử phạt cho các trường hợp này, cơ quan chức năng phải tiến hành xác minh số sườn, số máy, biển số, tên chủ phương tiện…
Nếu xe ở thành phố thì không nói gì (dù đi lại cũng có khó khăn do khác quận, huyện), còn đối với các phương tiện ở tỉnh, thành khác thì người đi xác minh vất vả vô cùng. Không ít lần chủ phương tiện đã bán (có xác nhận tại UBND phường, xã, thị trấn), nhưng người mua không sang tên hay chủ phương tiện đã dời nhà đi nơi khác. Pháp luật lại không quy định việc xử lý đối với người đã bán phương tiện mà chỉ xử phạt (số tiền không nhiều) đối với người mua phương tiện, nhưng chưa đăng ký sang tên, đổi chủ.
Việc không xác minh được chủ sở hữu phương tiện còn rối rắm với thủ tục đề xuất tịch thu phương tiện. Vì pháp luật quy định hồ sơ tịch thu xe phải có hồ sơ xác minh của nhiều cơ quan nghiệp vụ công an và đăng thông tin trên phương tiện thông tin đại chúng… Quy trình nêu trên tốn công sức, tiền bạc của cán bộ công an, nhưng hiệu quả không phải lúc nào cũng như mong muốn.
Để thuận tiện trong việc quản lý phương tiện, nên chăng cơ quan chức năng không quản lý theo cách cũ là quản lý xe mà chuyển sang quản lý biển số. Người chủ biển số phải chịu trách nhiệm chính đối với các hành vi vi phạm pháp luật. Lúc đó người chủ biển số sẽ có trách nhiệm hơn với phương tiện của mình. Bất cứ hành vi sai phạm nào của người sử dụng phương tiện có gắn biển số đó đều dễ dàng bị xử lý hơn việc quản lý phương tiện hiện nay.
Đây là vấn đề không mới, các nước trên thế giới đều đã thực hiện. Thậm chí nhiều nước còn chấp nhận cho người chủ biển số được gắn biển số cho bất kỳ phương tiện nào mà họ thích. Khi chỉ tập trung quản lý biển số, chắc chắn hiệu quả sẽ cao hơn!
ĐOÀN HIỆP