Hàng trăm xã viên HTX nghêu Bình Minh, xã Thạnh Hải, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre đang rất bức xúc trước nhiều việc làm mờ ám của ban quản trị HTX, có dấu hiệu gian lận hàng tỷ đồng. Trong lúc nhiều xã viên muốn góp vốn cùng đầu tư nuôi nghêu nhưng không được chấp nhận, trong khi HTX lại tự ý huy động vốn bên ngoài gấp nhiều lần…
“Hô biến” hàng tỷ đồng
Chúng tôi về xã Thạnh Hải trong lúc vụ nghêu mới của HTX Bình Minh xuống giống đợt 3 chưa đầy 2 tháng. Hơn 100 (trong tổng số 508 xã viên của HTX) vây lấy chúng tôi để phản ánh những việc làm khuất tất của ban quản trị HTX.
Mấy năm qua, các HTX nuôi nghêu ở Bến Tre đạt hiệu quả rất cao. Tuy nhiên, có HTX đã để xảy ra sai phạm tài chính, gây thiệt hại lớn.
Ông Bùi Văn Thắng bức xúc: “Chiều ngày 23-12-2010, chủ nhiệm HTX họp xã viên để phổ biến kế hoạch thả giống. Theo đó, thời gian huy động vốn từ 12 đến 15 ngày với định suất mỗi xã viên 7 triệu đồng và hôm sau sẽ thương thảo hợp đồng thả nghêu giống. Thế nhưng, ngày 24-12, ban quản trị HTX cử người sang HTX nghêu Rạng Đông (huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre) lấy nghêu giống về thả vào ngày 25-12-2010 mà không báo cho xã viên biết để phối hợp, kiểm tra, giám sát. Trước hành động không minh bạch và phát hiện tình trạng nghêu giống (chết và sống) bị trôi vào bờ được ban quản trị cho người mang đi nơi khác, suốt 3 ngày 25, 26, 27-12-2010, bà con xã viên yêu cầu trực tiếp xuống bãi nghêu kiểm tra nhưng Ban quản trị HTX không cho.
Việc làm mờ ám của Ban chủ nhiệm HTX nghêu Bình Minh bị phát giác. Ban Quản trị HTX Bình Minh quyết định chỉ mua nghêu giống của HTX Rạng Đông nhưng không ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị này mà thông qua thương lái trung gian, gây thiệt hại số tiền lớn.
Ngày 23-12-2010, HTX Rạng Đông ký hợp đồng bán nghêu giống cho một thương lái với giá 70 đồng/con. Ngay hôm sau, ông Nguyễn Văn Chinh, Chủ nhiệm HTX Bình Minh, mua lại số giống của thương lái này với giá 75 đồng/con.
Ban Chủ nhiệm HTX Bình Minh cử người theo suốt quá trình khai thác, thu mua, vận chuyển và thả nghêu giống. Thế nhưng, theo giấy tờ, phía HTX Rạng Đông chỉ xuất bán 35,487 tấn nghêu giống nhưng về đến HTX Bình Minh con số này được hô biến lên thành 43,152 tấn. Số lượng nghêu giống/kg cũng tăng một cách khó hiểu, từ 965 con/kg lên 1.550 con/kg. Vốn đầu tư giống tăng vọt từ 2,39 tỷ đồng lên hơn 5 tỷ đồng… chỉ sau 1 ngày.
Làm việc với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Chinh xác nhận: “Việc thu mua, vận chuyển và thả giống có sự giám sát chặt chẽ của HTX”. Tuy nhiên, ông Chinh không lý giải được tại sao trọng lượng nghêu giống từ 35,487 tấn lên 43,152 tấn. Về việc số nghêu giống tăng từ 965 con/kg lên 1.550 con/kg, ông Chinh cho rằng: “Có thể thương lái “phù phép” bằng cách “chẻ, tách” từ 1 thành 2 con”?!
Xã viên HTX Bình Minh bức xúc trước các việc làm mờ ám của Ban quản trị HTX.
Những “xã viên” cao cấp
Trong khi sự mờ ám từ việc thả giống đợt 3 năm 2010 chưa được làm sáng tỏ, tài chính không công khai thì các xã viên phát hiện sự huy động vốn bất thường của Ban quản trị HTX trong đợt thả nuôi thứ 1 và 2 vào tháng 11 và đầu tháng 12 năm 2010 (chưa thu hoạch).
Suốt mấy năm qua, HTX nuôi nghêu đều đạt hiệu quả cao, đặc biệt năm 2009 lãi 118%. Thế nhưng nhiều xã viên nghèo, hoàn cảnh khó khăn không được tạo điều kiện và cũng không có tiền góp vốn. Tại 2 đợt thả nghêu giống nêu trên, không hiểu vì sao tên nhiều hộ nghèo vẫn có trong danh sách góp vốn, dù họ không bỏ ra đồng nào, cũng không biết ai “lấy” suất đầu tư của mình.
Đó là trường hợp hộ ông Văn Vũ Phương, Võ Thị Đời, Nguyễn Văn Luôn, Lâm Hữu Chung, Phạm Văn Lộc… với số tiền từ 6 - 30 triệu đồng/hộ. Ông Nguyễn Văn Luôn cho biết: “Nhà tôi chạy ăn hàng ngày, đâu có tiền nuôi nghêu (dù vẫn là xã viên) nhưng không hiểu sao danh sách vẫn có 6 triệu đồng?”.
Bà Bùi Thị Lành bức xúc: “Tôi chạy mượn tiền được 30 triệu đồng để góp vốn cho phần của 3 người anh có hoàn cảnh nghèo khó, là xã viên HTX (phù hợp quy định) nhưng không được chấp nhận trong khi thời hạn vẫn còn. Nhưng ngay lúc đó, bà Võ Thị Bé Ba, kế toán HTX, đang thu tiền của một người khác ngoài HTX tên Loan số tiền 180 triệu đồng”.
Về phần mình, ông Nguyễn Văn Chinh không nói cụ thể góp vốn bao nhiêu. Gia đình bà Võ Thị Bé Ba lại có tới 3 xã viên (theo quy định 1 gia đình là 1 xã viên). Ông Lê Văn Hữu, xã viên (Hội Cựu chiến binh xã Thạnh Hải) góp 215 triệu đồng, thừa nhận: “Tôi được Ban quản trị HTX cho phép và không phải ai cũng được như thế”.
Đặc biệt, Ban chủ nhiệm HTX tự ý huy động vốn bên ngoài, không có quy chế rõ ràng. Hàng loạt “xã viên” hết sức đặc biệt, góp số tiền lớn, trong đó có nhiều vị cán bộ cấp xã, huyện, tỉnh… Cụ thể như ông Cao Văn Hào (công an xã Thạnh Hải) góp 20 triệu đồng, ông Võ Hoàng Kiếm (Bí thư xã Thạnh Hải) 17 triệu đồng, ông Đào Công Thương (Phó Chủ tịch UBND huyện Thạnh Phú) 50 triệu đồng, ông Trịnh Văn Tâm và ông Nguyễn Văn Luân cùng làm tại một ngân hàng ở huyện Thạnh Phú lần lượt góp 55 và 70 triệu đồng… Ông Lê Văn Lựa (TP Bến Tre) góp vốn đến 500 triệu đồng…
Ông Hà Văn Voi, Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Hải cho biết: “UBND xã đã báo cáo toàn bộ vụ việc tại HTX Bình Minh lên huyện xem xét, giải quyết. Mấy tháng nay, lo vụ HTX nghêu mà không làm ăn gì được…”.
BÌNH ĐẠI
