Lãnh đạo TPHCM đối thoại với công nhân

“Các bạn chất vấn chúng tôi phải lo từ đời sống vật chất, đến tinh thần cho các bạn. Vậy bây giờ tôi hỏi lại: Các bạn nhìn nhận vai trò của mình như thế nào trong việc đáp ứng yêu cầu về nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa. Chúng ta phải làm gì để tham gia vào sự nghiệp lớn lao này?” – Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Minh Triết bất ngờ hỏi lại gần 200 công nhân (CN) tiêu biểu của TP trong buổi gặp gỡ và đối thoại với chủ đề “Công nhân thành phố trong sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa”, vào sáng hôm qua 1-4.

• Nghe sự thật để cùng tìm giải pháp

Anh Đào Xuân Cương (Công ty cân Nhơn Hòa) đáp lại ngay: Không phải chúng tôi không ý thức, nhưng xin thưa với lãnh đạo TP ngay việc kết nạp đảng viên mới đối với CN chúng tôi là hết sức khó khăn, từ khâu xác minh lý lịch “để đó nghiên cứu”, rồi đến phải có bằng khen, giấy khen để chứng nhận có phấn đấu, như vậy có hình thức không?

Anh tiếp tục: Việc nâng cao trình độ về bản lĩnh chính trị, tay nghề, chúng tôi rất ít cơ hội. Vì lớp học thường tổ chức vào giờ hành chính, mà thời gian này thì chúng tôi phải bám máy bám xưởng. Còn nữa, đồng lương trên dưới một triệu đồng/ tháng, làm sao chúng tôi đủ đóng học phí?

“Các anh chị cứ nói tại đồng lương thấp, cho dù có thấp, nếu có quyết tâm thì cũng tìm được cách vượt qua. Các bậc tiền bối của chúng ta còn học trong tù, trong nhà máy nữa kia mà! Cho nên, không thể nói hết giờ rồi, mệt quá rồi không thể đi học nữa. Mọi người có công nhận với tôi ý thức vươn lên của một số CN còn kém? Trong giờ không học được, thì học ngoài giờ. Hiện nay Trường Cán bộ TP, các trường bổ túc có nhiều lớp ngoài giờ chứ đâu phải chỉ có lớp trong giờ hành chính” – Bí thư Thành ủy Nguyễn Minh Triết lập tức trả lời.

Nhiều cánh tay tiếp tục đưa lên, không khí hội trường “nóng” hẳn, Bí thư Thành ủy tiếp tục “lên dây cót”: Hôm nay mọi chuyện liên quan đến tâm tư nguyện vọng của CN chắc là không giải quyết hết tại đây. Nhưng ít ra cũng là dịp để các bạn nói lên tiếng nói của mình.

Tôi đề nghị các đồng chí nói thẳng, nói thật, không ngại gì cả. Vì tất cả chúng ta đều đang muốn nghe sự thật để cùng tìm giải pháp. Các anh chị kiến nghị Đảng bộ, chính quyền TP nhưng đồng thời anh chị cũng phải thấy được trách nhiệm của mình.

Diễn đàn này, không phải chỉ có các anh chị chất vấn chúng tôi, mà chính các anh chị phải nói lên được sẽ làm gì cho sự nghiệp CNH-HĐH. Chúng tôi mong muốn có “trao qua, đổi lại”. Nếu nói đúng mà bị mất việc làm, thì lãnh đạo TP sẽ tìm việc cho các anh chị.

Anh Đặng Văn Cảnh (Công ty Vinamilk) hưởng ứng ngay tinh thần “nói thẳng, nói thật” của Bí thư Thành ủy: Anh em CN chúng tôi dù ở tỉnh hay TP đều hiểu rõ truyền thống vươn lên, khắc phục khó khăn của giai cấp công nhân từ trong những ngày kháng chiến giành độc lập. Bây giờ truyền thống ấy vẫn đang tiềm ẩn trong mỗi người CN chúng tôi. Bản lĩnh của người lãnh đạo là làm sao khơi dậy tiềm ẩn ấy.

Buổi đối thoại hôm nay là “thời cơ vàng” cho chúng tôi bộc lộ suy nghĩ của mình. Nhưng chúng tôi mong “thời cơ vàng” này diễn ra ngay tại DN để cấp trên trực tiếp chia sẻ những khó khăn của chúng tôi. “Sắp tới TP sẽ có cơ chế vừa khuyến khích vừa chế tài lãnh đạo các DN đối thoại nghe tâm tư nguyện vọng của cán bộ, công nhân” – Bí thư Thành ủy lập tức chỉ đạo.

• Nhà ở, đình công và thu nhập...

Chị Mạnh Nguyệt (Công ty may Việt Tiến) trăn trở: “Hiện nay, số lao động nhập cư về TPHCM rất đông và đóng góp một phần không nhỏ đối với việc tăng trưởng GDP của TP. Tuy nhiên, đại đa số họ phải thuê nhà trọ giá cao để sinh sống. Lãnh đạo TP có chính sách gì mới trong việc giải quyết nhà ở cho đối tượng này?”.

Trả lời vấn đề này, Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Minh Dũng cho biết: “Vấn đề nhà ở là một thách thức không nhỏ đối với TP. Hiện nay, TP mới chỉ đáp ứng được 14.000 chỗ ở cho CN trong khi số lao động nhập cư ở TP là gần 200.000 người, trong đó có hơn một nửa là có nhu cầu về nhà ở. Theo tôi, khó khăn lớn nhất là về vốn và giải pháp mà chúng tôi đưa ra là thực hiện xã hội hóa, huy động nguồn vốn từ nhiều phía để xây nhà cho CN”.

Ông Dũng cho biết, Sở Xây dựng đang triển khai nhiều dự án xây dựng nhà ở, có thể đáp ứng thêm 23.000 chỗ ở mới cho CN trong thời gian tới. Về phía lãnh đạo TP, Chủ tịch HĐND Phạm Phương Thảo nhận định: TP luôn trăn trở về vấn đề nhà ở cho CN, theo tôi, bên cạnh việc có chính sách xây dựng nhà ở cho CN, TP cũng cần có chính sách cụ thể về đất và vốn làm sao để CN có nhà để ở mà không phải mất nhiều tiền.

Trả lời câu hỏi thẳng thắn của anh Đặng Đình Cảnh (Công ty Vinamilk) “Thời gian qua, việc vi phạm pháp luật lao động tại các doanh nghiệp đã dẫn đến nhiều vụ đình công nhưng công tác kiểm tra, xử lý còn yếu.

Vậy có phải vì mục đích thu hút đầu tư mà TP vẫn để tình trạng như trên xảy ra?”, Bí Thư Thành ủy Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh: Thời gian qua, lãnh đạo TP đã tham gia giải quyết đình công nhanh chóng, đúng luật pháp và công bằng. TP tham gia xử lý đình công là luôn đảm bảo quyền lợi cho cả DN lẫn NLĐ.

Anh Đào Xuân Cương (Công ty cân Nhơn Hòa) chất vấn: “Các cuộc đình công trên địa bàn TP thời gian qua đều không tuân thủ trình tự thủ tục luật định nhưng hầu hết kiến nghị của người lao động đều hợp pháp và chính đáng vì phần lớn các cuộc đình công đều do chủ doanh nghiệp vi phạm pháp luật. Vậy lãnh đạo TP có giải pháp nào mới để giải quyết tận gốc vấn đề này?”.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Nguyễn Thiện Nhân khẳng định: “Pháp luật cho phép đình công nhưng đình công phải theo đúng thủ tục pháp lý cho dù đó là lý do chính đáng! Về biện pháp giải quyết đình công, đồng chí cho biết: TP vừa có quy định, trong năm 2006, các DN phải công bố bảng lương, thang lương công khai cho NLĐ biết. Nếu không thực hiện là vi phạm Bộ luật Lao động, DN sẽ bị xử lý nặng.

Một trong những nguyên nhân khác dẫn đến đình công là do lương bổng của NLĐ còn thấp, có sự phân biệt giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài. Chị Huỳnh Thanh Thúy (Công ty Trường Lợi) thắc mắc: Lương tối thiểu ở khu vực đầu tư trong nước là 350.000 đồng/người/ tháng, trong khi đó lương tối thiểu của công nhân tại DN có vốn đầu tư nước ngoài đã là 870.000 đồng. Vậy TP có hướng điều chỉnh gì trong thời gian tới?

Trả lời về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thành Tài cho biết: “TP đã nghiên cứu để có lộ trình cụ thể là trong thời hạn 3 năm tới, mức lương của DN có vốn đầu tư trong nước sẽ bằng với DN 100% vốn nước ngoài”. Nhiều CN đồng loạt kiến nghị: Mong TP điều chỉnh sớm, chờ đến 3 năm thì lâu quá! Đồng chí Nguyễn Thành Tài nói thêm: Nói là 3 năm nhưng nếu DN nào có khả năng thì đều có thể tăng lương ngay lập tức…

TRẦN TOÀN – THẠCH THẢO