Trước đây, lực lượng dân phòng thường xuyên có mặt “mọi lúc mọi nơi” và luôn được xem là “cánh tay nối dài” của lực lượng công an. Nhờ vậy, nhiều băng nhóm tội phạm, các tụ điểm xã hội đen bị triệt phá ngay từ cơ sở. Thế nhưng, gần đây tại các khu dân cư dần “vắng bóng” đội viên dân phòng, khiến tội phạm “có đất” lộng hành… Vì sao có thực trạng này?
Lực lượng dân phòng “mỏng”, tội phạm tăng!
Chúng tôi đến quận Tân Bình, nơi vừa xảy ra vụ trả thù người dân bắt cướp ngay giữa ban ngày. Bà con ở đây cho biết: “Một trong những nguyên nhân xảy ra tình trạng tội phạm lộng hành như vậy là do thiếu vắng sự có mặt của lực lượng dân phòng!”. Thật vậy, từ năm 2000 trở về trước, tại các khu dân cư luôn có lực lượng dân phòng túc trực tại các chốt và chia thành từng tốp đi tuần tra canh gác địa bàn khiến người dân rất yên tâm.
Anh Vũ Văn Đỉnh, ngụ tại đường Trường Chinh, P12, Q.Tân Bình, người có “thâm niên” làm dân phòng hơn 23 năm qua, so sánh: “Hồi ấy, làm dân phòng nguy hiểm nhưng vui vì được quan tâm chu đáo cả về vật chất lẫn tinh thần. Lúc đó, dù tội phạm nhiều, nhưng trước sức mạnh của lực lượng công an và dân phòng, chúng khó bề lộng hành. Còn nay, anh em dân phòng ít được quan tâm, tiền hỗ trợ hàng tháng thấp (khoảng 500.000 đồng/người/tháng), không có kinh phí xăng xe, cả năm mới có một bộ đồng phục… nên anh em bỏ cuộc gần hết…”.
Vắng bóng dân phòng là ắt “có chuyện” ngay. Nạn trộm cắp, giật giọc, hút chích đang có chiều hướng gia tăng ở khắp mọi nơi, nhất là các quận nội thành, khi mà lượng dân nhập cư khá đông và phức tạp.
Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, cảnh sát khu vực (CSKV) KP7, P12, Q.Tân Bình nhận xét: “Mỗi CSKV có nhiệm vụ quản lý khoảng 500 hộ dân nên khó quản lý xuể, vì vậy phải phối hợp lực lượng dân phòng quản lý địa bàn. Anh em dân phòng nắm rất chắc địa bàn, biết rõ ai là “người ngay, kẻ gian”, giúp công an phát hiện, xử lý kịp thời các loại tội phạm…”.
Các đội viên dân phòng KP 7, P12, Q.Tân Bình đang tuần tra đêm. Ảnh: M.N
Chúng tôi đến P13 Q.10, bà con cho biết thỉnh thoảng có thấy các chú dân phòng đi tuần tra canh gác, nhưng ít hơn trước. Vì vậy bọn trộm cắp, hút chích ma túy… “canh me” dân phòng đi qua là chúng kéo đến hoạt động.
Dọc theo kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè, đoạn thuộc địa bàn Q.3, lực lượng dân phòng mỏng, các chốt dân phòng ít, nên vào dịp lễ tết xảy ra tình trạng tụ tập nhậu nhẹt, đua xe trái phép...
Lúc 22 giờ ngày 12-4, chúng tôi đến hai chốt dân phòng nằm gần nhau tại ấp 4, thị trấn Tân Túc, huyện Bình Chánh, nhưng không thấy mở cửa. Người dân ở đây cho biết, hàng tháng họ vẫn đóng tiền an ninh dân phòng nhưng nạn trộm cắp, gây mất trật tự vẫn diễn ra!? Trên tuyến đường Nguyễn Hữu Thọ, P.Tân Hưng, Q.7 chỉ dài khoảng 1km mà có tới 3 chốt dân phòng, nhưng ít khi thấy mở cửa.
Tại xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, trước đây có đội dân phòng nhưng vì lực lượng “quá mỏng”, kinh phí hoạt động eo hẹp nên bà con phải tự góp tiền xây chốt và trả khoản tiền bồi dưỡng cho đội viên dân phòng. Thế nhưng, cách làm này chỉ duy trì được trong thời gian ngắn, nên đội viên dân phòng “bỏ cuộc” gần hết, chốt dân phòng cũng đóng cửa luôn, khiến tội phạm lộng hành.
Giải pháp củng cố lực lượng dân phòng…
Xuất phát từ nhu cầu bảo vệ trật tự ở địa phương, hầu hết các phường tại TPHCM đều thành lập lực lượng dân phòng. Dân phòng gồm có ba lực lượng: lực lượng dân phòng chuyên trách (là bộ đội xuất ngũ, thanh niên không đủ tiêu chuẩn NVQS…, hàng ngày họ có mặt tại trụ sở công an phường để cùng phối hợp tác chiến); lực lượng dân phòng bán chuyên trách (là những công dân tốt, cựu chiến binh, cán bộ công chức nghỉ hưu…) và lực lượng dân phòng rộng rãi (là những quần chúng tự nguyện tham gia dân phòng).
Cho đến nay, đa số phường, xã đều có lực lượng dân phòng nhưng vì UBND TPHCM chưa có quy chế hoạt động cho dân phòng nên hoạt động không mang tính chuyên nghiệp. Đáng nói là, do TP chưa có nguồn ngân sách chi trả phụ cấp cho anh em dân phòng nên nhiều phường phải tự cân đối các nguồn quỹ để hỗ trợ kinh phí hoạt động cho dân phòng. Gần đây, Chính phủ có chủ trương bãi bỏ lệ phí đóng góp quỹ an ninh quốc phòng trong dân nên việc hỗ trợ kinh phí hoạt động cho lực lượng này càng khó khăn hơn.
Trước tình trạng tội phạm ngày càng gia tăng, người dân đề nghị chính quyền địa phương nên sớm củng cố lực lượng dân phòng. Theo bà Phan Thị Hồng Đức, Chủ tịch UBND phường Cầu Ông Lãnh, Q.1: “Đã đến lúc, TPHCM cần có biện pháp củng cố lực lượng dân phòng một cách bài bản để giữ gìn an ninh trật tự xã hội lâu dài”.
Anh Nguyễn Hoài Nam, ngụ tại KP 5, đường Nguyễn Hữu Cảnh, P22, Q.Bình Thạnh bộc bạch: “Khu phố tôi ở thường xuyên xảy ra trộm cắp, giật giọc, hút chích ma túy… Vì vậy, bà con rất mong chính quyền địa phương sớm khôi phục lực lượng dân phòng để giữ gìn an ninh trật tự, trấn áp tội phạm”. Đông đảo cán bộ hưu trí P15, Q.Tân Bình cũng vừa đề nghị chính quyền địa phương nên kết nạp thêm đội viên dân phòng và thành lập thêm 7 chốt dân phòng để quản lý địa bàn chặt chẽ hơn.
Theo Thượng tá Trần Văn Trình, Phó Trưởng Công an Q.Tân Bình: “Muốn củng cố lực lượng dân phòng, TPHCM nên có chế độ đãi ngộ xứng đáng cho anh em dân phòng, đồng thời sớm ban hành quy chế hoạt động cho dân phòng. Cần có kinh phí bồi dưỡng sức khỏe, trang bị đồng phục, hỗ trợ tiền xăng xe để anh em yên tâm công tác…”.
MINH YẾN- NGỌC HIẾU
