Tấm lòng “chị Yến Sài Gòn”

3 thập kỷ lệ chảy vào trong

Vợ chồng ông Lê Thế Dần và bà Lê Thị Tánh sinh được 2 người con, một trai, một gái. Năm 1969, người con trai trưởng của ông bà, anh Lê Thế Chắt, hăng hái xung phong nhập ngũ. Ngày tiễn con lên đường, bà Tánh cố ghìm nước mắt, những mong ngày hết giặc con sẽ trở về với mình. 6 năm đằng đẵng trông con, ngày toàn thắng, trong niềm vui của cả dân tộc, thật đau đớn, ông bà nhận được tin con trai hy sinh.

Một năm sau ngày nhận giấy báo tử của con, ông Dần lâm bạo bệnh từ giã bà mà đi. Ngôi nhà tranh chỉ còn 2 người đàn bà, con gái, trống huơ trống hoác. Căn bệnh đau tim đột ngột đến với bà Tánh từ ấy.

Chị Lê Thị Lan, người được “chị Yến Sài Gòn” báo tin và giúp đỡ đưa hài cốt anh trai mình, liệt sĩ Lê Thế Chắt, về quê nhà. (Ảnh chụp tại nghĩa trang liệt sĩ huyện Nghi Xuân – Hà Tĩnh).

Nỗi đau mất mát làm bà tiều tụy. Từ năm 2000, bước sang tuổi 80, những khi cơn đau tim ập đến, nằm trên giường bệnh, nửa tỉnh, nửa mê, cứ thấy ai mặc quần áo bộ đội vào nhà mình là bà cố gượng dậy, quờ quạng hai tay, miệng lắp bắp cái câu xé ruột: “ Chắt về với mệ đó hở con? Chắt ơi…!”.

Không ít lần, đang đêm thức giấc, bà lập cập gọi con gái dậy, thảng thốt: “Lan ơi, anh con về đó, con ạ. Nó đứng ngay đầu giường mệ đây này! Nó nói với mệ mà răng nghe như tiếng vọng từ nơi mô xa lắm: “Mệ ơi, răng mệ không đi tìm con?” rồi nó đi đâu mất hút”.

Những lúc tỉnh táo, vừa trễ nải giã trầu, bà vừa thủ thỉ với con gái mà nghe như lời trăn trối: - Anh con nằm ở chân trời góc bể mô con cũng cố tìm về cho mệ.

Nỏ biết anh con có được yên phần mộ không? Người sống có nhà, có cửa; người chết cũng rứa thôi, cũng phải có mả có mồ, tức thị cái nhà để mà hôm sớm đi về. Chưa tìm được mộ anh con, có chết mệ cũng mần răng mà nhắm nổi mắt!

Bà lại sụt sịt khóc. Chị Lan chỉ biết ôm lấy mẹ nức nở. Trong giấy báo tử chỉ vẻn vẹn dòng chữ: “Đồng chí Lê Thế Chắt đã anh dũng hy sinh ở mặt trận phía Nam”. Phía Nam! Phía Nam rộng dài mênh mông thế, biết anh mình nằm lại nơi nào? Nhiều phen chị đã cất công tìm hỏi khắp nơi, nhưng trong huyện, trong tỉnh chẳng có ai là đồng đội cùng đơn vị anh Chắt. Chị Lan đã nghĩ đến nước cùng, bàn với mẹ làm “xương dâu, đầu dừa”, thuê thầy phù thủy gọi hồn rồi làm lễ mai táng để anh mình có “thần hồn, thân xác; có nhà, có cửa”, cho mẹ yên lòng.

  • Tấm lòng người con gái Sài Gòn

Chiều ngày 11-1-2003, một buổi chiều định mệnh! Bà Tánh đang thắp nhang lên bàn thờ khấn vái ông bà, tổ tiên mách lối, chỉ đường cho mẹ con bà sớm tìm được mộ phần anh Chắt, thì anh chánh văn phòng UBND xã bước vào nhà đưa cho bà một bức thư gửi ra từ thành phố Hồ Chí Minh.

Tên người gửi hoàn toàn xa lạ. Phong bì không ghi tên bà, mà viết: “Kính gởi UBND xã Xuân Trường, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Nhờ kính chuyển đến gia đình liệt sĩ Lê Thế Chắt, sinh năm 1949. Nhập ngũ năm 1969, hy sinh ngày 7-4-1972. Quê quán: xã Xuân Trường, Nghi Xuân, Hà Tĩnh”. Bà Tánh chân tay run lẩy bẩy trao thư cho con gái. Chị Lan luống cuống trao lại cho bà. Bà Tánh lập bập không ra lời: “Bóc… thư… đi con! Anh… con… về đó!”.

Anh chánh văn phòng ủy ban thấy thế giúp chị Lan bóc lá thư ra. Nét chữ trong thư nắn nót: “Kính thưa ba má, cháu xin gọi thế là bởi nhìn trên mộ chí thấy anh Chắt khi hy sinh tuổi còn trẻ quá, nên chắc còn có ba, có má. Hôm rồi, cháu vô tìm mộ anh trai ở nghĩa trang liệt sĩ Lộc Ninh, cháu thấy có nhiều liệt sĩ quê Hà Tĩnh. Mà Hà Tĩnh thì xa lắm, cháu nghĩ chắc ba má mấy anh chưa vô được đến đây để biết có mộ con, em mình.

Cháu cũng có anh trai là liệt sĩ chống Mỹ nên cháu hiểu chắc ba má mấy anh ở ngoài đó đang ngày đêm mỏi mòn trông đợi, kiếm tìm như ba má cháu ngày nào. Vì thế, cháu ghi lại tất cả tên các liệt sĩ quê Hà Tĩnh gởi ra từng xã. Nếu ba má nhận được thư cháu, nhận ra thân nhân của mình xin hồi âm cho cháu và xin các ba, các má có đi tìm mộ, cứ vô thẳng nhà cháu theo địa chỉ: “Nguyễn Thị Kim Yến, C14/19, ấp 3, Tân Kiên, quận Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh. Cháu xin được đưa rước các ba, các má tới nơi có mộ phần mấy anh!”.

Bà con xóm giềng nghe bà Tánh có tin về anh Chắt, chạy đến chật cả nhà. Dân quê vốn nghèo, nhưng lòng ai cũng rộng. Họ bàn nhau kẻ ít, người nhiều góp lại, thêm vào cho chị Lan vào Nam tìm mộ anh. Vào tới nhà chị Yến, chị Lan càng xúc động khi thấy cả nhà chị Yến tiếp mình như người thân đi xa về. Biết chị Lan đã vượt hơn ngàn cây số tàu xe, chị Yến giữ chị Lan lại nghỉ ngơi, mua sắm hoa quả, đèn nhang cho chị mang lên mộ anh Chắt.

Sáng hôm sau, chị Yến xin nghỉ việc ở nhà máy, cùng chị Lan thuê xe đò lên thẳng nghĩa trang liệt sĩ Lộc Ninh. Nghĩa trang liệt sĩ Lộc Ninh là một nghĩa trang lớn, chia làm 7 khu từ khu A1 đến A7, trùng trùng những bia mộ liệt sĩ. Có chị Yến dẫn đường, chị Lan tìm được ngay mộ anh Chắt nằm ở khu A3. Chị nhào đến, quỳ sụp xuống ôm choàng lấy mộ anh trai mình. Lóng ngóng cầm nén nhang từ tay chị Yến trao cho mà phải 2 –3 lần chị Lan mới cắm nổi được lên mộ. Tiếng chị vỡ oà:

- Hơn 30 năm rồi, anh ơi! Hơn 30 năm không ngày nào, đêm nào mẹ không gọi tên anh. Mẹ chúng mình đã già yếu lắm rồi mà vẫn gắng sống đợi anh “về” đó. Anh ơi…!

Chị Yến cũng rưng rưng nước mắt, lặng lẽ quỳ xuống đặt bó hoa cúc vàng như màu nắng phương Nam lên mộ anh Chắt. Gió cơ hồ tràn xuống từ những cánh rừng phía Đông, mơn man vuốt ve từng cánh vàng hoa cúc, những cánh hoa như đang rừng rực bốc cháy trên mộ người liệt sĩ suốt 30 năm được đất lành phương Nam gìn giữ, ôm ấp, giữ trọn hình hài…! 

*  *  * 

Khi tôi tìm đến nhà mẹ Lê Thị Tánh và chị Lê Thị Lan, xin phép mẹ và chị viết bài này, mẹ Tánh đã 85 tuổi. Vừa đưa tay lau nước mắt, mẹ vừa móm mém nói với tôi rằng: hiện con trai mẹ - liệt sĩ Lê Thế Chắt – đã được đưa về an táng tại quê nhà: nghĩa trang liệt sĩ huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Rằng từ ngày tìm được mộ con, bệnh tim của mẹ cũng đỡ đi nhiều.

Đôi mắt già nua của mẹ trở nên xa xôi: “Nhờ có “chị Yến Sài Gòn” đó, chú ạ! Không những “chị Yến Sài Gòn” báo cho mệ con tui biết mộ thằng Chắt, cái điều mà tôi đã nghĩ hết kiếp ni tui cũng nỏ mần được, chị Yến còn nỏ tiếc công, tiếc của lo lắng nơi ăn ở, sắp xếp việc cất bốc, mệ con tui mới đưa được thằng Chắt về đây với tui.

Con tui yên phần mộ, tui cũng mát lòng mát dạ. Vì rứa mà tui sống được đến bữa ni đó chú. Rứa mới biết, lòng dân Việt Nam mình, lòng dân Sài Gòn đối với người hy sinh vì dân, vì nước ân nghĩa nỏ răng kể xiết! Sâu nặng lắm, chú à!”. 

Cuối tháng 6 –2005.
NGUYỄN XUÂN DIỆU
 


 

Các tin, bài viết khác

Ảnh

Hành trình bảo tồn di sản Áo dài

Lễ hội Áo dài đã được TPHCM khởi xướng từ năm 2014 như một sự kiện văn hóa, du lịch tiêu biểu của TPHCM nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, cũng như thu hút du khách và quảng bá hình ảnh TPHCM.

Video

Giao lưu trực tuyến