Đồng chí Tô Huy Rứa phát biểu chỉ đạo hội nghị.
Sau 2 ngày làm việc, chiều 22-6, Hội nghị Thường trực các ban chỉ đạo 64 tỉnh, thành phố trong cả nước và các bộ, ngành Trung ương sơ kết bước một cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã kết thúc.
Qua 78 ý kiến phát biểu và 21 bản tham luận, các đại biểu đều chung nhận định, cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là rất cần thiết, quan trọng, có ý nghĩa to lớn, cơ bản và lâu dài.
Cùng với việc phản ánh tình hình, phổ biến kinh nghiệm, cách làm ở mỗi địa phương, các đại biểu đề xuất 15 nhóm kiến nghị cần giải quyết để cuộc vận động đi vào chiều sâu. Kết thúc hội nghị, đồng chí Tô Huy Rứa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”đã phát biểu chỉ đạo.
Ba động lực cụ thể xây dựng đạo đức
Đồng chí Tô Huy Rứa khẳng định, cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là cuộc vận động lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp đổi mới của Đảng và nhân dân ta nói chung, với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng nói riêng. “Mục đích, yêu cầu của cuộc vận động đã xác định 3 mục tiêu to lớn, hay có thể gọi là ba động lực cụ thể xây dựng đạo đức. Đó là sự tự giác phấn đấu của mỗi người; sự giúp đỡ của tổ chức Đảng, cơ quan đơn vị và sự giúp đỡ ủng hộ của nhân dân. Có được 3 điều đó sẽ tạo nên một nền tảng đạo đức tốt cho mỗi con người và toàn xã hội” - đồng chí Tô Huy Rứa nhấn mạnh.
Lúc đầu khi mới phát động cuộc vận động, trong Đảng và trong nhân dân có tâm trạng vừa vui mừng, hưởng ứng, vừa lo lắng, hoài nghi, chưa thật tin tưởng vào thành công của cuộc vận động. Lo rằng “dễ làm, khó bỏ”; lúc đầu thì “trống dong cờ mở”, tuyên truyền sôi động, nhưng nặng hình thức, không thực chất, làm chiếu lệ rồi sau đó thì buông lỏng dần và cuối cùng không đem lại kết quả như mục đích, yêu cầu đề ra.
Theo đồng chí Tô Huy Rứa, lo lắng trên là có cơ sở, vì thực tế cho thấy, để thực hiện tốt, trước hết cần quán triệt đầy đủ mục đích, yêu cầu, ý nghĩa, tầm quan trọng của cuộc vận động. Thế nhưng, “chúng ta chưa nhận thức đầy đủ và thực hiện tốt bước này trước khi triển khai cuộc vận động” - đồng chí Tô Huy Rứa thẳng thắn. Mặt khác, để cuộc vận động có kết quả cần phải có quyết tâm rất cao, từ Trung ương đến cơ sở, từ trong Đảng đến toàn xã hội; nội dung và cách tiến hành phải thật sự khoa học, kiên trì, liên tục. Mà để làm việc như vậy, theo đồng chí Tô Huy Rứa “thật không đơn giản, bởi đây là công việc mới, cần vừa làm, vừa rút kinh nghiệm”.
Nhận định sau 4 tháng triển khai cuộc vận động, đồng chí Tô Huy Rứa cho rằng, cuộc vận động đã thực sự thu hút sự quan tâm của toàn xã hội, đang trở thành sinh hoạt chính trị, văn hóa rộng lớn của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, với nhân dân trong nước và cả đồng bào ta đang sinh sống, học tập tại nước ngoài. Niềm tin và quyết tâm thực hiện thắng lợi cuộc vận động được nâng cao hơn. Đó là kết quả của sự nỗ lực và quyết tâm chung của toàn Đảng, mà trước hết là quyết tâm và sự nỗ lực của cấp ủy, ban chỉ đạo các cấp, sự đóng góp tích cực chủ động, sáng tạo của các ban tuyên giáo - cơ quan thường trực của Ban chỉ đạo cuộc vận động các cấp.
Từ những vấn đề nêu ra tại các cuộc thảo luận, đồng chí Tô Huy Rứa phân tích: Đạo đức là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là một vấn đề nhạy cảm, gắn liền với mỗi người, với các mối quan hệ xã hội rất phong phú và đa dạng. Cuộc vận động không chỉ có ảnh hưởng to lớn đến sự phồn vinh và phát triển đất nước, đến nền tảng tinh thần và sự ổn định của xã hội mà còn ảnh hưởng trước hết đến mỗi người. Là cuộc vận động xây dựng về đạo đức, nhưng kết quả không chỉ đơn thuần là sự chuyển biến về đạo đức mà tạo sự chuyển biến toàn diện trong Đảng và xã hội ta, tạo nền tảng và động lực tinh thần, thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cuộc vận động này xuất phát và gắn liền với Bác Hồ, lãnh tụ kính yêu và thiêng liêng của dân tộc ta.
Chủ yếu là hành động
Tại hội nghị, đồng chí Tô Huy Rứa nêu lên một số vấn đề cần quan tâm trong việc thực hiện nhiệm vụ sắp tới. Trước hết phải coi trọng và làm tốt hơn nữa việc quán triệt mục đích, ý nghĩa, yêu cầu và nội dung cuộc vận động. Phê phán quan niệm của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên, kể cả cán bộ chủ chốt cho rằng “học tập tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh không có gì khó, không có gì mới, ai cũng đã học, đã hiểu, không cần phải tổ chức cuộc vận động cho hình thức, tốn kém” và “cuộc vận động này chỉ động viên cán bộ, đảng viên làm theo Bác, hoặc chỉ dành cho cán bộ, công chức, người có tham nhũng, tiêu cực”, đồng chí Tô Huy Rứa khẳng định: Nhận thức không rõ sẽ dẫn đến việc tổ chức học tập giản đơn, hình thức, như giảm thời gian, bớt nội dung! “Chúng ta cần coi trọng và làm tốt hơn nữa việc quán triệt mục đích, ý nghĩa, yêu cầu và nội dung cuộc vận động, làm sao để mọi người nhận thức đầy đủ những nội dung và giá trị to lớn của tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh; xây dựng tinh thần tự giác, quyết tâm tu dưỡng, rèn luyện để xứng đáng với Người, xứng đáng với sự tin cậy của nhân dân, với danh hiệu người đảng viên cộng sản. Điều này hôm nay là rất cần thiết!” - đồng chí Tô Huy Rứa nhấn mạnh.
Theo đồng chí, cần xác định rõ cuộc vận động này tác động đến nhận thức cũng như hành động và chủ yếu là hành động. Thực tế cho thấy, có nhiều người được học về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhưng nói và làm chưa thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, thậm chí còn lệch lạc, xa lạ với các tư tưởng và quan điểm đó. Có thể nghiên cứu sâu tư tưởng Hồ Chí Minh về mặt học thuật nhưng chưa hẳn đã có sự rung động thực sự về tình cảm, đạo đức, chưa trở thành hành động, chưa làm theo, tức là chưa thấm nhuần tư tưởng và tấm gương đạo đức của Người. Như Bác Hồ đã dạy: “Học chủ nghĩa Mác - Lênin là để sống với nhau có nghĩa, có tình hơn. Nếu sống với nhau không có nghĩa có tình, thì làm sao được coi là hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin được”.
Khẳng định việc cần xác định rõ cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là nhằm tác động vào nhận thức và hành động của mỗi người và phải đến tất cả mọi người, đồng chí Tô Huy Rứa chỉ đạo: Trong cuộc vận động này, chúng ta phải tạo được sự chuyển biến thực sự sâu sắc, tự giác từ trong nhận thức, tình cảm sâu lắng của mỗi người, từ đó, tạo cho được tinh thần, thái độ tự giác, thực hiện theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, xác định làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, trước hết là làm cho gia đình, tập thể, cộng đồng, cho đất nước và dân tộc. Khi làm bất cứ việc gì, mỗi người cũng đều phải tự soi mình vào tấm gương của Bác để có thái độ và hành vi đúng.
Bước tiếp theo của cuộc vận động là lấy ý kiến quần chúng và xây dựng cơ chế giám sát đạo đức trong tập thể. Theo đồng chí Tô Huy Rứa, cần phải tổ chức tốt công việc này, coi đó là một nhu cầu tất yếu phải thực hiện khi tiến hành cuộc vận động. Đồng chí Tô Huy Rứa nói: Trong tác phẩm “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy chúng ta: “Phải hoan nghênh, khuyến khích quần chúng thật thà phê bình cán bộ, đảng viên”. Trong bài nói với cán bộ, đảng viên ở Tuyên Quang, Người nói, để quần chúng góp ý cho Đảng là rất cần thiết.
Trong 10 điều quần chúng góp ý, có 2 điều thiết thực cũng là đáng quý. Làm tốt việc lấy ý kiến quần chúng là một biện pháp giáo dục rất có ý nghĩa. Tất cả các đồng chí đều thống nhất ý kiến cho rằng, cần phải tổ chức lấy ý kiến góp ý của quần chúng. Những người trong sáng về đạo đức luôn luôn tôn trọng và coi việc lắng nghe ý kiến quần chúng là việc bình thường và rất tôn trọng sự góp ý đó. Ông bà ta cũng đã dạy, người phê bình đúng là thầy ta.
Hơn nữa, theo quy định của Đảng, nghĩa vụ của mỗi đảng viên là gắn bó với quần chúng, phải tự mình thường xuyên nghe ý kiến quần chúng để tự giác, điều chỉnh nhận thức và hành động của chính mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh là mẫu mực về sự gắn bó với quần chúng, vẫn luôn chủ động và động viên sự góp ý của những người xung quanh cho mình. Chúng ta phải thấm nhuần tư tưởng và phong cách này của Bác.
Xây dựng chuẩn mực đạo đức: Không có sự áp đặt từ trên xuống
Hiện nay nhiều nơi còn lúng túng trong việc xây dựng chuẩn mực đạo đức theo tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh giai đoạn 2006 - 2010. Ban Chỉ đạo TƯ đã hướng dẫn các tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị, tổ chức để mọi người đều được tham gia, căn cứ vào tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, thảo luận dân chủ, xây dựng phương hướng, chuẩn mực đạo đức cụ thể cho đơn vị mình, lấy đó làm cơ sở cho việc rèn luyện, tu dưỡng và giám sát đạo đức.
Theo đồng chí Tô Huy Rứa, hướng dẫn của Ban Chỉ đạo TƯ chỉ là những gợi ý. Dựa trên những gợi ý này, từng tập thể chi bộ, cơ quan đơn vị thảo luận kỹ, xây dựng nên các chuẩn mực đạo đức cho chính mình, sao cho ai cũng có chính kiến, cũng được tham gia ý kiến. Có như vậy các chuẩn mực đạo đức được xây dựng mới thực sự là của tập thể và đi vào tâm thức mỗi người để ghi nhớ và làm theo. Vấn đề này chúng ta thực hiện nguyên tắc, không có sự áp đặt từ trên xuống…
Cần thống nhất quan điểm chung là: các chuẩn mực đạo đức trong giai đoạn hiện nay được xác định phải có định hướng và định lượng rõ ràng, phù hợp với từng địa phương, ngành, từng cơ quan, từng đơn vị. Những chuẩn mực này là cơ sở cho mỗi tập thể và từng cá nhân phấn đấu và tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị quản lý, giám sát, là thước đo để đánh giá cán bộ, đảng viên, thúc đẩy việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ngày càng thiết thực và hiệu quả…
Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là cuộc vận động lâu dài, không chỉ trong nhiệm kỳ này mà còn tiếp tục mãi sau này, bởi mục tiêu của nó là xây dựng nền tảng tinh thần cho sự phát triển của xã hội ta, dân tộc ta. Để tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động, đồng chí Tô Huy Rứa cho rằng, các bí thư cấp ủy và cán bộ chủ trì các cấp phải là người có vai trò hết sức quan trọng không chỉ trong việc xác định nhiệm vụ và chương trình công tác, mà còn ở sự nêu gương như Bác Hồ đã dạy.
Vì vậy, các đồng chí cán bộ chủ chốt, các đồng chí trong Ban chỉ đạo các cấp phải gương mẫu và luôn coi đây là nhiệm vụ có tính chất quan trọng hàng đầu. Ban Chỉ đạo TƯ đã nêu chương trình, kế hoạch toàn khóa. Các cấp ủy phải trên cơ sở đó cụ thể hóa thành kế hoạch của địa phương, ngành, đơn vị, có bước đi và tổ chức thực hiện cụ thể. Kinh nghiệm cho thấy ở địa phương nào, ngành nào, cơ quan đơn vị nào thủ trưởng và bí thư cấp ủy thực sự vào cuộc, chỉ đạo sát thì ở đó cuộc vận động được triển khai tích cực, đạt chất lượng, hiệu quả và ngược lại...
“Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” mới bước đầu triển khai, còn rất nhiều việc phải làm, còn nhiều khó khăn, cần vừa làm vừa nghiêm túc rút kinh nghiệm để làm tốt hơn. Nhưng chúng ta đang có lợi thế và thuận lợi rất lớn. Đó là toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đều nhất trí cao, tin tưởng và mong muốn cuộc vận động sẽ thành công. Dư luận xã hội ủng hộ rất mạnh mẽ. Những khuyết điểm, nhược điểm trong quá trình thực hiện khó tránh khỏi. Điều quan trọng là chúng ta biết phát huy kết quả đã đạt được, nghiêm túc nhận rõ khuyết điểm, nhược điểm để rút kinh nghiệm và tìm cách làm tốt hơn, có hiệu quả hơn” - đồng chí Tô Huy Rứa khẳng định.
Hồng Quân - Tuấn Sơn
