Tham thì thâm

Vụ bê bối ghi lùi ngày quyền mua cổ phiếu lớn nhất Phố Wall của nhà bảo hiểm y tế lớn nhất Hoa Kỳ UnitedHealth Group tạm khép lại sau khi cựu CEO William McGuire đồng ý sẽ chi hơn 600 triệu USD tiền phạt, đã trở thành vụ hòa giải cá nhân đầu tiên với “đạo luật thu hồi” Sarbanes-Oxley.

Ông McGuire trong một biếm họa.

Theo cáo buộc của SEC (Ủy ban Chứng khoán Liên bang Hoa Kỳ), trong 12 năm làm CEO của UnitedHealth (1994-2006), ông McGuire đã lợi dụng chức vụ để buộc công ty phát quyền mua cổ phiếu không ghi ngày cho ông và nhiều thành viên ban lãnh đạo khác.

Sau đó vị CEO này chọn những ngày cổ phiếu của UnitedHealth có giá thấp nhất để điền vào quyền mua cổ phiếu của mình. Bằng cách đó, ông đã thu lợi hàng trăm triệu USD nhờ chênh lệch giá ở mức gần như tối đa. “Bất cứ khi nào giới lãnh đạo doanh nghiệp lừa gạt nhà đầu tư bằng các quyền mua cổ phiếu lùi ngày, sẽ đe dọa đến tính công bằng và minh bạch của thị trường” - Chủ tịch SEC Christopher Cox nói. Từ mùa xuân năm 2006, các cổ đông của công ty bắt đầu tiến hành khởi kiện UnitedHealth và 20 lãnh đạo công ty sau khi báo chí phanh phui vụ bê bối trên.

McGuire không phủ nhận hay thừa nhận các cáo buộc, mà chọn cách dùng tiền để “hòa giải”. Theo thỏa thuận với SEC, ông sẽ đóng 7 triệu USD tiền phạt, đồng thời hoàn trả 461 triệu USD tiền thu được từ việc bán quyền mua cổ phiếu lùi ngày cho UnitedHealth.

Ngoài ra, ông còn bị cấm tham gia ban lãnh đạo bất cứ doanh nghiệp cổ phần nào trong vòng 10 năm. Tổng cộng McGUire phải nộp phạt và bồi hoàn hơn 600 triệu USD. Tuy nhiên, ông vẫn được giữ lại số quyền mua cổ phiếu “sạch” có giá 850 triệu USD và số cổ phiếu trị giá khoảng 36,5 triệu USD.

UnitedHealth hiện là một đại gia trong làng bảo hiểm tại Hoa Kỳ, với số vốn hóa trên thị trường lên đến 66 tỷ USD. Vụ gian lận của công ty phản ánh một tệ nạn chung trong giới doanh nghiệp Phố Wall: có đến hơn 200 công ty bị dính cáo buộc lùi ngày quyền mua cổ phiếu.

Nhà chức trách cho biết việc phát hành quyền mua cổ phiếu không ghi ngày như UnitedHealth phổ biến đến mức nhiều doanh nghiệp đã dùng hình thức này như một cách chiêu dụ nhân tài về làm việc cho mình, đặc biệt tại Thung lũng Silicon.

Liên quan đến vụ này, có tổng cộng 20 đương nhiệm và cựu lãnh đạo công ty bị cáo buộc, trong đó có CEO Hemsley. Tuy nhiên, ông này không bị nhà chức trách truy tố vì đã trả lại 190 triệu USD quyền mua cổ phiếu của mình vào năm ngoái, ngoài ra ông cũng đồng ý sẽ trả thêm 240 triệu USD nữa.

Như vậy, số tiền các vị lãnh đạo UnitedHealth phải “nôn ra” trong vụ này xấp xỉ 1 tỷ USD, một con số kỷ lục. Ngoài ra, ông McGuire cũng là cá nhân bị nhà chức trách áp dụng đạo luật Sarbanes-Oxley, ra đời từ năm 2002 theo sau vụ sụp đổ của tập đoàn Enron.

Những khoản phạt và bồi hoàn khổng lồ trong vụ này được giới quan sát và nhà chức trách mong đợi như những lời răn đe cứng rắn đối với hoạt động gian lận quyền mua cổ phiếu của giới doanh nghiệp hiện nay. “Số tiền gian lận khổng lồ đã nói lên tất cả” -Giáo sư Joseph Grundfest của Đại học Stanford nói.

Trong khi đó, Tổng Chưởng lý bang Connecticut Richard Blumenthal tin rằng vụ việc sẽ giúp các nhà điều hành doanh nghiệp nhận ra rằng “cổ phiếu của công ty không phải là ngân hàng riêng của họ” và “họ phải làm việc cho quyền lợi của công ty và cổ đông, không phải cho riêng mình”.

Kim Bang
(Theo MSNBC, Bloomberg)

Các tin, bài viết khác