“Trong giai đoạn 1 (từ nay đến hết năm 2010), trên địa bàn TPHCM sẽ có 10 - 12 phòng công chứng tư (PCCT) được cấp giấy phép hoạt động”, ông Nguyễn Đức Chính, Giám đốc Sở Tư pháp TP đã cho biết như trên về đề án quy hoạch mạng lưới các PCC với lãnh đạo TP và các sở ngành ngày 2-6.
Giá trị hồ sơ: nặng; trách nhiệm công chứng viên: quá nhẹ!
Giải thích lý do hoàn thành đề án chậm, ông Chính cho biết hoạt động công chứng (CC) thực chất là “cánh tay nối dài” của nhà nước, vì vậy, việc phát triển hành nghề công chứng tư (CCT) phải hết sức thận trọng.
Trách nhiệm của công chứng viên rất quan trọng nhưng lại không được chú trọng vì khi đã ký bản chứng là vụ việc có hiệu lực ngay, nếu xảy ra sai sót sẽ gây ra hậu quả lớn. Trong khi đó, các hồ sơ CC thường có giá trị cao nhưng việc quy định trách nhiệm công chứng viên lại quá nhẹ.
Đến nay, lệ phí thành lập phòng CCT vẫn chưa có, chỉ tương đương như thành lập một doanh nghiệp. Hành nghề CC phải mua bảo hiểm nhưng đến nay vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể nên Sở Tư pháp đành… “treo” quy định này để đó!
Theo tinh thần của đề án, TPHCM sẽ chia thành 6 khu vực quy hoạch các phòng CCT. Trong đó đặc biệt tập trung nhiều phòng CCT ở những địa bàn “nóng” về các hợp đồng giao dịch từ thế chấp, mua bán, thừa kế… như quận 1, 3, Bình Thạnh và Phú Nhuận. Các quận này sẽ được gom lại thành khu vực 1 và thành lập từ 1 - 4 phòng CCT. Các quận huyện khác sẽ chia thành 5 khu vực và thành lập từ 1 - 2 phòng CCT/khu vực vì những nơi này có nhu cầu không cao.
Vẫn còn nhiều kẽ hở
Sau khi rà soát các văn bản quy phạm pháp luật, Phó Văn phòng UBND TP Lâm Văn Ba cũng cho rằng tất cả các nghị định, thông tư đều không có quy định chế tài nào. Khi thành lập các PCCT thì chắc chắn dòng chảy nhân sự sẽ về khu vực tư nhân, khi đó việc quy trách nhiệm và xử lý trách nhiệm nếu các công chứng viên làm sai, gây hậu quả sẽ thế nào?
Tuy cơ bản đồng tình với đề án của Sở Tư pháp nhưng Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Nguyễn Thành Tài nhận định: Đề án vẫn còn nhiều kẽ hở! Ông đề nghị lãnh đạo Sở Tư pháp cần làm rõ thêm một số vấn đề như biện pháp chế tài trong trường hợp công chứng viên gây hậu quả nghiêm trọng. Việc bảo hiểm trong CC, lệ phí CC thì phải minh bạch, các phòng CCT phải được quản lý chặt chẽ về mặt nhân sự, cơ sở vật chất, phương tiện hành nghề và bảo đảm an ninh. Đây là điều kiện cần và đủ cho việc thành lập phòng CCT.
“Dù luật chưa hướng dẫn cụ thể nhưng TP phải linh hoạt để bảo đảm quyền lợi cho người dân, tổ chức giai đoạn 1 chỉ nên thành lập 4 phòng CCT thôi. Trong khi hoàn chỉnh lại đề án, Sở Tư pháp phải củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của 7 phòng CC trực thuộc sở để nâng chất lượng cạnh tranh, phục vụ tốt nhất cho người dân và doanh nghiệp có nhu cầu” - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Nguyễn Thành Tài chỉ đạo.
HỒNG HIỆP
