Để có điện lưới về tận nhà, hàng trăm hộ ở xã Bình Thuận, huyện Krông Buk (tỉnh Đắc Lắc) phải chấp nhận đóng góp từ 3 - 3,5 triệu đồng/hộ. Không ngờ, số tiền mà người dân đóng góp đã rơi vào túi của nhà thầu, cán bộ xã và "cai điện". Sau nhiều năm "gồng mình" đấu tranh đòi công bằng, đến nay mọi việc trắng đen đã rõ ràng, nhưng chính quyền các cấp vẫn thờ ơ trước quyền lợi của người dân.
- Coi trời bằng vung…
Năm 1996, công trình lưới điện xã Bình Thuận được khởi công với tổng vốn đầu tư dự toán 2,8 tỷ đồng. Ngoài số tiền 10 triệu đồng hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, HĐND xã Bình Thuận đã đưa ra mức đóng góp bắt buộc 3 triệu đồng/hộ dân (sau đó nâng lên 3,5 triệu đồng). Công ty TNHH xây lắp điện Long Vân (đóng trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột) trúng thầu thi công. Sau hơn 3 tháng thi công, công ty này được UBND xã giao luôn "quyền" làm chủ đầu tư, chịu trách nhiệm thu tiền đóng góp của dân.
Có được "quyền sinh sát" trong tay, Công ty Long Vân liên kết với ông Cao Văn Phạn ở xã Bình Thuận để ông Phạn được thay mặt công ty đi thu tiền đóng góp của dân theo kiểu "lời ăn lỗ chịu".
Vì vậy ông Phạn tận dụng mọi thủ đoạn để buộc người dân phải nộp tiền. Hộ nào nộp muộn đều phải chịu lãi 2,5% tháng - cao hơn 2,5 lần so với mức lãi của ngân hàng (ở thời điểm đó), việc thu lãi tất nhiên là không có bất cứ chứng từ, hóa đơn hay phiếu thu nào ngoài mấy dòng chữ nguệch ngoạc của ông Phạn trên tờ giấy vở học sinh.
Chưa hết, ông Phạn còn đặt điều kiện tất cả các hộ muốn dùng điện đều phải mua đồng hồ, dây dẫn và các thiết bị điện khác do ông bán, không được mua ngoài thị trường. Vào thời điểm đó, những thiết bị, vật tư điện do ông Phạn bán có giá cao hơn thị trường từ 2 -2,5 lần.
Theo thống kê chưa đầy đủ thì ông Phạn và Công ty Long Vân đã thu được hơn 3,6 tỷ đồng, trong khi quyết toán công trình chưa đến 2,4 tỷ đồng. Số tiền "dôi dư" hơn 1,2 tỷ đồng, ông Phạn ôm gọn hơn 506 triệu đồng, Công ty Long Vân "tạm" bỏ túi hơn 525 triệu đồng và chính quyền xã cũng được chia gần 110 triệu đồng. Chưa hết, với quyền hạn là một "cai điện", Cao Văn Phạn đã tự ý lập phiếu thu để thu tiền sử dụng điện của các hộ dân và bỏ túi hàng chục triệu đồng, một số cá nhân khác thấy vậy cũng tranh thủ chút ít.
- Trả thù người tố cáo
Bất bình trước sự lộng hành của "cai điện" và Công ty Long Vân, nhiều người dân ở xã Bình Thuận đã viết đơn tố cáo. Sự việc vỡ lỡ, nhưng chính quyền xã đùn đẩy trách nhiệm, lấy cớ là đã giao hết trách nhiệm cho Công ty Long Vân. Vậy là xã đứng ngoài cuộc và phớt lờ quyền lợi của người dân.
Theo phản ánh của nhiều người dân, sau khi viết đơn tố cáo, liên tiếp xảy ra hàng loạt vụ đe dọa, hành hung những người trực tiếp đứng đơn. Ông Trương Đức Phước bị con trai ông Phạn đánh trọng thương, với cớ là ông Phước đi vào vườn mãng cầu nhà ông Phạn nên lầm tưởng ông là ăn trộm. Bà Phan Thị Kim Lâm vẫn bàng hoàng khi mỗi lần kể lại sự việc xảy ra với mình: "Một buổi tối trời mưa như trút nước, kẻ lạ mặt đột nhập vào nhà vào tôi dùng gậy có đóng đinh đánh vào đầu và người, may mắn cho tôi là con của làng võ (Bình Định) nên tránh được cái chết".
Một trường hợp bi thương khác, ông Nguyễn Văn Dương bị con trai ông Phạn dùng xe máy rượt đánh và 2 ngày sau vườn tiêu gần 100 trụ của gia đình ông bị kẻ gian phá tan tành! Manh động hơn, ông Phạn còn đe dọa và truy đuổi cả ông Lương Xuân Thuyết, chủ tịch xã, vì ông này "dám cả gan" cho kiểm tra việc thu tiền điện của ông Phạn. Tất cả những vụ việc này người dân đều báo lên Chính quyền, Công an xã và Công an huyện Krông Buk nhưng không thấy hồi âm.
Cuối cùng, Thanh tra UBND tỉnh Đắc Lắc đã vào cuộc. Kết luận của Chánh thanh tra tỉnh Đắc Lắc số 13/KL-TTr ngày 25-12-2002 đã chỉ rõ sai phạm của các bên và chỉ đạo xử lý: "Thu hồi số tiền 1.203.315.500đ tiền nhân dân đóng góp để xây dựng lưới điện xã Bình Thuận nhiều hơn giá trị công trình hiện còn tại các đơn vị, cá nhân nộp vào tài khoản ngân sách xã để trả lại cho dân". Nhưng, đến nay Công ty Long Vân chỉ mới nộp lại hơn 300 triệu/525 triệu đồng, Cao Văn Phạn chưa nộp đồng nào kể từ sau ngày có quyết định thanh tra tỉnh Đắc Lắc; UBND xã Bình Thuận cũng "chai lì" như ông Phạn.
Tìm hiểu vấn đề này chúng tôi được cho biết, ông Phạn không nộp lại số tiền là do ông đang kiện Công ty Long Vân ra tòa, Công ty Long Vân thì cho là đang gặp khó khăn về tài chính. Về phía xã Bình Thuận, số tiền này đã cho đầu tư cho việc đắp đập nên chưa biết "đào" đâu ra để trả cho dân. Mới đây, trong kỳ họp thứ 10 HĐND tỉnh Đắc Lắc khóa VII, vấn đề này cũng được đưa ra cuộc họp và một lần nữa khẳng định trách nhiệm thuộc về UBND huyện Krông Buk mà trực tiếp là chủ tịch huyện.
Sự việc đã có kết luận thanh tra 6 năm trời nhưng đến nay chưa giải quyết xong! Mới đây, người dân xã Bình Thuận càng "thót tim" khi "nghe" tin chủ tịch huyện Krông Buk sắp được bổ nhiệm lên tỉnh. Không biết người dân xã Bình Thuận phải đợi thêm bao lâu nữa? .
Hoàng Trung Ngọc
