Thắt chặt nguồn thải và xử lý chất thải công nghiệp

SGGP
TPHCM là trung tâm kinh tế lớn nhất nước, nhưng kéo theo đó là lượng chất thải công nghiệp cũng gia tăng nhanh trong thời gian gần đây. Hiện tổng lượng chất thải công nghiệp phát sinh dự ước đã hơn 4.000 tấn/ngày và con số này sẽ tăng gấp đôi vào năm 2050.

Trong khi đó, hạ tầng tiếp nhận và xử lý loại rác thải này vẫn còn manh mún, tự phát và có nguy cơ gây ảnh hưởng cao đến chất lượng môi trường. 

Lượng chất thải công nghiệp tăng nhanh

Khảo sát của Sở TN-MT TPHCM cho thấy, trong số gần 300.000 doanh nghiệp (DN) đang hoạt động trên địa bàn thành phố, có đến gần 30.000 DN sản xuất có phát sinh chất thải công nghiệp với tổng lượng chất thải phát sinh khoảng hơn 4.000 tấn/ngày.

Điều đáng nói là chỉ có hơn 2.000 cơ sở đang hoạt động trong các khu chế xuất, khu công nghiệp và khu công nghệ cao; do vậy chỉ có hơn 11% lượng chất thải công nghiệp phát sinh được kiểm soát khá chặt chẽ.

Số còn lại đóng rải rác ở 24 quận huyện và rất nhiều cơ sở sản xuất này thường trộn lẫn chất thải công nghiệp vào chất thải sinh hoạt, hoặc lén lút đổ bỏ ra môi trường để giảm chi phí chuyển giao, xử lý. 

Trên thực tế, thời gian qua tình trạng chất thải công nghiệp bị đổ bỏ ở khu vực ngoại thành khá phổ biến. Tùy theo từng loại hình sản xuất mà chất thải công nghiệp có thành phần chất thải khác nhau.

Tập trung phổ biến là giấy, carton, bavia kim loại, thủy tinh, giẻ lau, vải vụn, plastic, ni lông, bao bì PP, PE, thùng PVC, thùng kim loại, dầu thải, bã thải, bùn bã thải, gỗ, vỏ cây, mùn cưa, rác thực phẩm, cao su, tro, xỉ than, xỉ kim loại…

 

Thắt chặt nguồn thải và xử lý chất thải công nghiệp ảnh 1 Rác thải sản xuất để trước nhà máy trong một khu công nghiệp tại TPHCM. Ảnh: CAO THĂNG

Không dừng lại đó, ngay cả các DN có chuyển giao chất thải nhưng hạ tầng tiếp nhận và xử lý còn rất manh mún, tự phát, không đáp ứng yêu cầu thực tế. Đại diện nhà máy xử lý của Công ty Vietstar cho biết, lượng chất thải công nghiệp có khả năng tái chế chỉ đạt khoảng 6% - 10% trên tổng lượng chất thải công nghiệp phát sinh, chủ yếu là nhựa phế liệu các loại và kim loại, nhựa cứng.

Cũng theo Sở TN-MT, tính đến tháng 5-2018, đơn vị xử lý chất thải công nghiệp lớn nhất thành phố là Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TPHCM chỉ tiếp nhận và xử lý trên dưới 1.000 tấn/ngày. Còn với chất thải nguy hại, hiện đang tồn tại 13 công ty được cấp phép hành nghề xử lý, với công suất gần 300 tấn/ngày.

Các công nghệ xử lý tập trung vào đốt, tái chế chuyên biệt như tái chế/súc rửa thùng phuy, bao bì cứng, tái chế sơn, tiền xử lý chất thải điện tử, bóng đèn; ổn định - hóa rắn, xử lý hóa học, tẩy rửa phế liệu kim loại, nhựa… nên chưa đáp ứng nhu cầu xử lý thực tế hiện nay của DN. 

DN xử lý còn manh mún

Theo đại diện nhiều DN, hoạt động tái chế, xử lý chất thải nguy hại cũng bộc lộ nhiều nhược điểm. Hầu hết các cơ sở tái chế, xử lý chất thải công nghiệp thường tập trung chủ yếu vào kinh doanh phế liệu, có quy mô vừa và nhỏ. Việc mở rộng quy mô xử lý chất thải nguy hại gặp khó khăn về đất và tài chính.

Do đó, dẫn đến tình trạng độc quyền, giá thành xử lý không ổn định, chi phí xử lý chất thải nguy hại quá cao, chủ nguồn thải không có nhiều lựa chọn trong việc chuyển giao chất thải nguy hại để xử lý, tiêu hủy.

Ở góc độ quản lý, vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập. Cụ thể, thiếu thống nhất từ cấp thành phố đến quận huyện và phường xã. Hệ thống quản lý chỉ dựa vào nguồn lực chủ yếu từ con người và chính sách, mà thiếu sự đầu tư về cơ sở vật chất và phương tiện kỹ thuật hỗ trợ.

Mặt khác, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn nhiều chồng chéo, chưa nhất quán, dẫn đến khó khăn, chồng lấn về chức năng nhiệm vụ của các cơ quan quản lý địa phương khi thực hiện. Đặc biệt, lực lượng cán bộ quản lý chưa đáp ứng được đòi hỏi của thực tế. 

Đại diện lãnh đạo UBND các quận huyện cho rằng, các công ty xử lý chất thải nguy hại đang hoạt động hiện nay với quy mô nhỏ, tồn tại rải rác ở nhiều khu vực quận huyện khác nhau, chưa mang tính tập trung vào một khu vực được quy hoạch.

Điều này dẫn đến nhiều nguy cơ xảy ra sự cố trong quá trình xử lý, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của cộng đồng và phải mất thời gian dài mới có khả năng khắc phục tính nguy hại với môi trường.

Trước thực tế trên, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở TN-MT TPHCM, cho biết sở này đang tham mưu thành phố để hoàn thiện quy trình cũng như chủ trương, chính sách cần thiết đủ để đảm bảo thắt chặt quản lý, xử lý chất thải công nghiệp trên toàn địa bàn.

Trước đó, thành phố đã dành ra 2 khu vực để quy hoạch xây dựng cơ sở xử lý chất thải là khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc (huyện Củ Chi) và Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước (huyện Bình Chánh). Tổng quỹ đất dành cho 2 khu vực này là 117ha. Diện tích này được tính đủ cho nhu cầu xử lý, tái chế toàn bộ lượng chất thải nói chung và chất thải công nghiệp nói riêng phát sinh tới năm 2050 của TPHCM.

Trong thời gian tới, Sở TN-MT sẽ xây dựng kế hoạch di dời các cơ sở xử lý chất thải công nghiệp trên địa bàn thành phố, nhất là với 13 cơ sở đang xử lý chất thải nguy hại. Trong đó, sẽ minh bạch phương án di dời, cụ thể về địa điểm và thời gian di dời, phương án quản lý nguồn chất thải vào khu xử lý...

Đồng thời với việc di dời trên, sở sẽ tính đến yếu tố không cho phép tiếp nhận chất thải công nghiệp từ các tỉnh thành khác đổ về (do các cơ sở này đều được cấp phép xử lý liên tỉnh).

HÀ VÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Buổi kết nối trực tuyến doanh nghiệp ngành nước giữa Việt Nam - Hungary do Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật TPHCM tổ chức

Ứng dụng công nghệ bảo đảm an ninh nguồn nước

Tại buổi kết nối trực tuyến doanh nghiệp ngành nước giữa Việt Nam - Hungary do Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật TPHCM tổ chức, các chuyên gia ngành nước Việt Nam và Hungary đều khuyến cáo, đối mặt với biến đổi khí hậu, nguồn nước hạn chế cùng nhiều thách thức khác cho dịch vụ cấp nước, các doanh nghiệp cần đổi mới quy trình vận hành, áp dụng công nghệ mới để bảo đảm an toàn nước, cải thiện chất lượng nước sạch và giải quyết các vấn đề thống nhất trong quản lý nước. 

Thích ứng với biến đổi khí hậu

Thêm 30 triệu USD để Việt Nam thích ứng biến đổi khí hậu

Cùng với dự án 30 triệu USD để hỗ trợ thích ứng biến đổi khí hậu tại 28 tỉnh ven biển Việt Nam, ngày 15-10, Quỹ Khí hậu xanh (GCF) thông qua UNDP và Bộ NN-PTNT đã khởi động thêm dự án 30 triệu USD để xây dựng gần 1.200 ao thích ứng biến đổi khí hậu tại Nam Trung bộ và Tây Nguyên.

Phát triển bền vững

Tây Ninh phát triển chuỗi siêu thị hiện đại

Những năm gần đây, tỉnh Tây Ninh đã chú trọng phát triển hệ thống thương mại dịch vụ hiện đại, phân bổ rộng khắp tại các huyện, thị thành trong tỉnh nhất là chuỗi siêu thị (ST) bán lẻ, gắn kết trực tiếp với vùng sản xuất nông sản nhằm mang đến các dịch vụ bán buôn hiện đại, văn minh và hình thành thói quen mua sắm mới cho người dân.

Phòng cháy chữa cháy

Hợp tác kinh tế và đầu tư

Long An - “Địa chỉ đỏ” thu hút đầu tư

Với chiến lược đầu tư hạ tầng và chính sách hợp lý trong thời gian qua đã giúp tỉnh Long An trở thành điểm sáng, “địa chỉ đỏ” thu hút đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài. Đồng thời, Long An cũng biết cách khai thác các tiềm năng, lợi thế của địa phương mình để vươn lên phát triển trong tốp đầu của khu vực ĐBSCL.