Ngăn chặn nạn khai thác cát trái phép trên sông

Thay đổi cách làm, tìm khâu đột phá

Chiều 12-8, tại cuộc họp về ngăn chặn nạn khai thác cát trái phép trên sông (trước đó một ngày, Báo SGGP thực hiện chuyên trang báo động về tình trạng này), Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh, đây là vấn đề phải được giải quyết dứt điểm trong thời gian tới, nhưng cần tìm hiểu rõ nguyên nhân vì sao những biện pháp vừa qua chưa hiệu quả, từ đó có cách làm khác để chấm dứt tình trạng này, như đã từng giải quyết vấn nạn rải đinh trên đường.

  • Cán bộ tiếp tay khai thác cát lậu: Cần làm rõ

Làm thế nào bắt được ghe với các phương tiện bơm hút cát đang “ngủ ngày” trên các nhánh sông nhỏ ở Củ Chi? Ảnh: QUANG ĐẠT

Ngoài Công ty Phát triển công nghiệp Tân Thuận (do Bộ Giao thông vận tải cấp phép) nạo vét mở rộng luồng tàu trên sông Soài Rạp (từ ngã ba Bình Khánh vào KCN Hiệp Phước) và nạo vét các bến phao neo đậu có kết hợp tận thu cát để xây dựng hạ tầng KCN này, còn có Công ty TNHH TM Đức Cảnh được Cục Hàng hải cho nạo vét, kết hợp tận thu cát trên luồng sông Sài Gòn – Vũng Tàu, đoạn qua sông Lòng Tàu.

Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường Nguyễn Văn Phước cho biết, trên sông Sài Gòn, Đồng Nai, sông Tắc, Lòng Tàu… các hoạt động khai thác, bơm hút cát trái phép trên sông diễn ra khá thường xuyên, làm ảnh hưởng đến an toàn giao thông thủy và sạt lở bờ sông…

Phần lớn đều sử dụng các phương tiện ghe tàu nhỏ, cơ động, khai thác cát chủ yếu diễn ra ban đêm, nên khó phát hiện. Nhiều địa phương phản ảnh, khi nhìn các thiết bị, phương tiện trên ghe là có thể biết đây là phương tiện khai thác cát, nhưng do những chiếc ghe này đang “ngủ ngày”, không thể bắt quả tang nên đành bó tay.

Vì vậy, chỉ Củ Chi bắt được 24 ghe khai thác cát trái phép, các địa phương khác hầu như… “chào thua”. Các phương tiện này phần lớn không đăng kiểm, tàu ghe cũ nát, khi đoàn kiểm tra phát hiện, người điều khiển sẵn sàng đâm thủng ghe để phi tang, thậm chí sẵn sàng chống lại để tẩu thoát.

Việc phối hợp liên ngành kiểm tra vừa qua không hiệu quả, tốn kém chi phí, nhiều lần khi đoàn kiểm tra phối hợp giữa địa phương, các sở ngành, công an… đi về tay không do bị lộ thông tin. Giám đốc Khu Quản lý đường sông TP Trần Quốc Khánh cho biết, nếu sự phối hợp này hẹp lại giữa địa phương với một hay hai ngành lại có hiệu quả, điển hình là vụ bắt quả tang 1 sà lan cát trái phép ở Cần Giờ.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Đua nhấn mạnh, sự tồn tại của vấn nạn trên là do quản lý chưa chặt, thiếu kiên quyết và không loại trừ có cán bộ, công chức trong cơ quan nhà nước tiếp tay. Việc đoàn kiểm tra liên ngành không phát hiện trường hợp nào cần được làm rõ.

  • Quản lý chặt bến tập kết cát

Ngoài các điểm nóng khai thác cát trái phép trên sông như Củ Chi, quận 9, Nhà Bè, Cần Giờ đã được xác định, Khu Quản lý đường sông TP còn cho biết, ngay cả đơn vị được phép khai thác cát cũng bị lập biên bản do khai thác sai vị trí, gần bờ, không đúng độ sâu.  Ngoài ra, bến bãi cát hiện nay rất lộn xộn, có bến được cấp phép, nhưng cũng có nhiều bến bãi không có giấy phép, tập trung phần lớn trên những đoạn sông do trung ương quản lý. Như ngay tại Bến Than (Củ Chi) sau khi giải tỏa hiện có thêm hai bến mới. Cần lập các trạm kiểm soát nổi ở những khu vực nóng này, ít tốn công sức, không tốn nhiều chi phí.

Đồng tình phương án này, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh, ngoài việc phối hợp với các tỉnh lân cận, cần phải tìm khâu quan trọng nhất làm bước đột phá, nhằm cắt đứt chuỗi mắc xích này. Trước hết, lập ngay 2 trạm nổi tại 2 điểm nóng nhất hiện nay là huyện Củ Chi và khu vực Nhà Bè-Cần Giờ.

Nhưng điều quan trọng là tập trung kiểm tra các bến bãi tập kết cát. Đây được xem là mấu chốt trong các khâu liên kết trọng yếu giữa khai thác và tiêu thụ, nếu kiểm soát và quản lý chặt khâu này sẽ chấm dứt việc tập kết cát lậu và vận chuyển đến nơi tiêu thụ.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Đua yêu cầu, cần kiểm tra lại tất cả phương tiện vận chuyển trên sông, tập trung trước hết tại 2 khu vực nóng này, trong đó, địa phương là nòng cốt, TP sẽ có biện pháp chế tài đồng bộ. Với các tỉnh Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, ngoài việc phối hợp thông tin về các đối tượng, cùng hợp đồng kiểm tra và phối hợp chuyển đổi ngành nghề cho những hộ nghèo. TP kiên quyết chấm dứt tình trạng này, nhưng cũng không làm cản trở nhu cầu sử dụng cát xây dựng, san lấp nhiều công trình của TP.

CÔNG PHIÊN


 

Các tin, bài viết khác