Mở hướng đột phá xây nhà ở cho công nhân lao động

Thu hút doanh nghiệp vào cuộc

Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam vừa công bố bản báo cáo về vấn đề nhà ở cho công nhân lao động. Đây là bức tranh khá toàn cảnh về vấn đề vốn tốn nhiều giấy mực của báo chí những năm qua. Trong bối cảnh khó khăn do lạm phát hiện nay, Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng đã kiến nghị Chính phủ nhiều giải pháp mang tính đột phá để giải quyết được mảng tối trong vấn đề này.

Trên 90% công nhân phải ở nhà thuê chất lượng thấp

Theo ông Nguyễn Xuân Nga, Phó trưởng Ban chính sách Tổng LĐLĐ Việt Nam, hiện cả nước có khoảng 154 khu công nghiệp (KCN), kể cả các khu đã đi vào hoạt động hay đang trong thời gian hoàn thiện, với khoảng 1 triệu lao động đang làm việc. Trong số khoảng 1 triệu người này, có trên 700.000 lao động là người ngoại tỉnh đến làm việc và có nhu cầu thuê nhà ở. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 7%-10% số lao động này được ở nhà do nhà nước hoặc doanh nghiệp xây dựng. Còn lại, trên 90% CN phải tự thu xếp chỗ ở cho mình, hầu hết là bằng cách thuê phòng trọ của các hộ dân xung quang KCN.

Điều đáng bàn là, chất lượng phòng trọ của CN cũng có năm bảy đường. Qua khảo sát chỗ ở của CN trên địa bàn cả nước, CN chủ yếu ở nhà của người dân xây tạm để cho thuê, chủ yếu là nhà cấp 4, điều kiện sinh hoạt thấp kém, giá cả phập phù. Hiện nay, CN thuê nhà ở với chi phí 60.000-150.000 đồng/tháng. Trong bối cảnh giá cả leo thang hiện nay, không ít chủ nhà trọ sẵn sàng “chém” thêm vào túi tiền của CN bằng cách tăng giá thuê nhà, tăng giá điện, nước. Trong khi đó, mức thu nhập chủ yếu của CN là 800.000-900.000 đồng/tháng, nên hầu hết CN không có tiền tích lũy.

Doanh nghiệp không quan tâm từ đầu

Trên thực tế, không phải là không có những mô hình về việc cải thiện nhà ở cho CN. Tại Hà Nội, sau một thời gian thực hiện dự án thí điểm xây nhà ở cho CN thuê phục vụ KCN Bắc Thăng Long, Hà Nội cũng đang thực hiện thêm một dự án khác cho khu công nghiệp này, cùng đó sẽ xây dựng nhà ở cho 3 KCN lớn khác. Mặc dù, trên thực tế quỹ nhà này chỉ như “muối bỏ biển”. Vì 5 KCN tập trung và 18 cụm công nghiệp vừa và nhỏ của Hà Nội đang chứa khoảng 66.133 CN. Chỉ tính KCN Bắc Thăng Long, với hơn 37.200 CN, nhưng nhà ở phục vụ CN tại hiện tại chỉ đáp ứng chỗ ở cho 9.000 CN (trên tổng số 24.000 CN lao động ngoại tỉnh có nhu cầu thuê).

Công ty xây dựng Trường Thịnh tại TPHCM cũng là điểm sáng về việc doanh nghiệp tham gia xây dựng nhà ở cho CN. Tính đến nay, công ty đã xây dựng được gần 1.000 nền nhà, gần 400 căn hộ và nhà liền kề để bán với giá hợp lý cho lao động, CN; đã xây dựng khu nội trú cho 500 CN thuê. Riêng năm 2008 này, công ty cũng tiếp tục đầu tư xây dựng nhà lưu trú để giải quyết chỗ ở cho ít nhất 800 CN. Tại Thái Bình, nhà chung cư dành cho CN gồm 130 căn hộ, với kinh phí 16 tỷ đồng cũng đã góp phần, dù nhỏ, để cải thiện chỗ ở cho CN. Nhưng, rất đáng buồn, là những điểm sáng như thế không nhiều.

Ông Nguyễn Xuân Nga phân tích, ngay từ đầu, các doanh nghiệp đã không quy hoạch vấn đề nhà ở cho CN, vì thế đã không để dành quỹ đất. Sau này, khi đi vào hoạt động, doanh nghiệp thấy cần phải xây nhà cho CN thì không đủ sức lo được. Nguyên nhân là muốn xây thì phải lấy đất ngoài KCN, mà lúc đó giá đất ngoài KCN đã lên rất cao, doanh nghiệp không thể đủ tiền để giải phóng mặt bằng. Hệ quả là doanh nghiệp bó tay.

Cần đột phá

Từ thực tế trên, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã kiến nghị nhiều giải pháp về nhà ở cho CN, trong đó có khá nhiều kiến nghị mang tính đột phá nhằm thu hút doanh nghiệp vào cuộc. Theo ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, để tạo quỹ đất xây nhà cho CN và hạ giá thành, Chính phủ cần có quỹ đất cho doanh nghiệp, hoặc lấy từ quỹ đất công, hoặc hỗ trợ kinh phí để doanh nghiệp đền bù giải phóng mặt bằng.

Nguồn đất này Chính phủ không cấp hoặc giao cho doanh nghiệp, mà cho các doanh nghiệp thuê với mức ưu đãi (thậm chí ưu đãi bằng 0), thời gian thuê từ 20 năm trở lên và đặc biệt, phải quy định khi doanh nghiệp phá sản thì nhà nước sẽ thu hồi lại đất.

Đối với hộ kinh doanh nhà ở CN được xây dựng trên nền đất nông nghiệp (hiện nay rất nhiều nhà trọ được làm tạm trên đất vườn, đất nông nghiệp chưa chuyển đổi mục đích sử dụng), Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng kiến nghị Chính phủ chuyển đổi mục đích sử dụng đất thành nhà ở và áp dụng hình thức cho thuê với mức bằng 0%, 0,1% hoặc 0,2%. Ngoài ra, Chính phủ cần có chính sách ưu đãi tín dụng để khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng nhà ở với thời hạn từ 15-20 năm và lãi suất ưu đãi 6%-8%/năm. 

PHAN THẢO

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thành ủy TPHCM ra chỉ thị tăng cường biện pháp thực hiện Chỉ thị 16  ​

Thành ủy TPHCM ra chỉ thị tăng cường biện pháp thực hiện Chỉ thị 16 ​

Để thực hiện bằng được mục tiêu bảo vệ tính mạng, sức khỏe của nhân dân, hạn chế tối đa trường hợp tử vong, bảo vệ hệ thống y tế và khả năng điều trị, cứu chữa bệnh nhân, Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM chỉ đạo tăng cường một số biện pháp quyết tâm thực hiện Chỉ thị 16 trên địa bàn TPHCM.

Bút Sài Gòn

Đua sức bền

- Khi dịch diễn biến phức tạp cũng là cơ hội làm ăn của các sàn thương mại điện tử. Lượng thực phẩm tươi sống, rau củ được đặt hàng qua các sàn này liên tục nhích lên. Ai cũng kiếm thêm phần, tức các sàn thương mại điện tử tăng doanh số mà lại bớt phải chi tiền khuyến mãi để cạnh tranh?

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Cần quy hoạch đồng bộ cho khu đô thị mới

Những thập niên trước, nhiều dự án khu đô thị mới (KĐTM) hình thành đã mang lại diện mạo khác biệt cho sự phát triển của TPHCM. Bên cạnh sự thành công còn là những bài học bổ ích, nhất là khi sắp tới TPHCM tiếp tục dành dư địa cho sự phát triển loại hình này.

Tin buồn