Thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh

Theo Ngân hàng Thế giới, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động nhiều nhất của biến đổi khí hậu (BĐKH). Tác động của BĐKH tại Việt Nam đe dọa nghiêm trọng tới tiến trình xóa đói giảm nghèo, thực hiện mục tiêu Thiên niên kỷ và sự phát triển bền vững của đất nước. Trước những vấn đề trên, Chính phủ đã triển khai Chiến lược quốc gia về BĐKH và cập nhật các kịch bản ứng phó với tình hình BĐKH và nước biển dâng cao, nhấn mạnh vào mối liên hệ giữa BĐKH và sự phát triển bền vững, đồng thời thừa nhận BĐKH là một thách thức chung đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội.

Thời gian qua, Ngân hàng VietinBank đã cấp tín dụng cho các dự án tiết kiệm năng lượng, cải thiện môi trường. Ảnh: Phương Hà

Hoàn thiện thể chế tín dụng phù hợp với tăng trưởng xanh

Hệ thống tài chính ngân hàng, một mắt xích quan trọng trong việc quyết định nguồn vốn đầu tư cho các dự án phát triển kinh tế xã hội, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các khu vực kinh tế hoạch định nhằm phát triển kinh tế bền vững. Ngày 20-3-2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 403/QĐ-TTg  phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014 - 2020 nhằm triển khai thực hiện Chiến lược quốc gia về Tăng trưởng Xanh quy định tại Quyết định 1393/QĐ-TTg. Tại Kế hoạch hành động, Thủ tướng Chính phủ đã giao cho NHNN chủ trì thực hiện: “Rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện thể chế về tài chính và tín dụng cho phù hợp với những mục tiêu tăng trưởng xanh; Tổ chức đào tạo, tập huấn nhằm tăng cường năng lực cho các NHTM và các tổ chức tài chính trong hoạt động tài chính-tín dụng xanh. Xây dựng và phát triển các dịch vụ tài chính-ngân hàng hỗ trợ các DN thực hiện tăng trưởng xanh”. 
Để thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014-2020,  ngày 24-3-2015, Thống đốc NHNN Việt Nam đã ban hành Chỉ thị số 03/CT-NHNN (Chỉ thị 03) về thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng. Bởi thực tế nhiều năm qua, mặc dù đã có luật bảo vệ môi trường nhưng ngành ngân hàng không có quy định nào yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) phải cân nhắc rủi ro môi trường và xã hội khi cho vay các dự án, đặc biệt các dự án quy mô lớn có tác động đáng kể đến môi trường và cộng đồng dân cư xung quanh. Mặc dù trong hồ sơ xin vay vốn của các dự án bao giờ cũng có báo cáo đánh giá tác động môi trường, nhưng các ngân hàng chỉ xem đó như là thủ tục cần chứ không được xem xét cẩn trọng, cân nhắc đầy đủ trong quá trình thẩm định rủi ro tín dụng cũng như ra quyết định cho vay.

Để khắc phục việc này, thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh, Chỉ thị 03 đã quy định rõ ngay từ năm 2015, hoạt động cấp tín dụng của ngành ngân hàng cần chú trọng đến vấn đề bảo vệ môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, năng lượng; cải thiện chất lượng môi trường và bảo vệ sức khỏe con người, đảm bảo phát triển bền vững. Đồng thời, thực hiện rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện thể chế tín dụng cho phù hợp với mục tiêu tăng trưởng xanh; tập trung nguồn lực để cấp tín dụng cho các dự án, phương án sản xuất kinh doanh thân thiện với môi trường và xã hội, góp phần hỗ trợ các DN, qua đó thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Hồ sơ cho vay sẽ xét yếu tố rủi ro môi trường

Có thể nói sự ra đời của Chỉ thị 03 với mục tiêu hướng tới “tín dụng xanh” để “phát triển bền vững” đã gửi một thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm của ngành ngân hàng đối với vấn đề bảo vệ môi trường. Qua đó nâng cao vị thế, vai trò của ngành đối với vấn đề bảo vệ môi trường, một vấn đề đang được Nhà nước quan tâm, chỉ đạo sát sao. Ngoài ra, Chỉ thị 03 cũng bước đầu nâng cao vai trò, trách nhiệm của các TCTD đối với công tác bảo vệ môi trường xã hội thông qua hoạt động cấp tín dụng. Qua đó, các TCTD sẽ ngày càng cải thiện chất lượng danh mục tín dụng; xác định và quản lý hiệu quả rủi ro môi trường và xã hội; kiểm soát tốt hơn rủi ro tín dụng tới từng khoản vay; mở rộng thị phần nhờ sản phẩm/dịch vụ mới thân thiện với môi trường (tài trợ tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo, công nghệ sạch, các thị trường chưa khai thác …); củng cố mạng lưới khách hàng hiện có, thu hút thêm nhiều khách hàng chất lượng tốt; cải thiện danh tiếng và giá trị thương hiệu của tổ chức; thu hút nguồn vốn vay các tổ chức tài chính quốc tế cùng định hướng hỗ trợ các hoạt động về môi trường và xã hội.

Tín dụng xanh đã và đang chứng minh là hướng đi tất yếu của ngành tài chính toàn cầu. Đại diện NHNN cho biết, để tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng (TCTD) triển khai Chỉ thị 03 một cách hiệu quả, NHNN tiếp tục hợp tác với Tổng Công ty Tài chính quốc tế (IFC) trong việc xây dựng những công cụ đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đối với một số ngành kinh tế cụ thể có nguy cơ rủi ro cao. Đây sẽ là công cụ để các TCTD xác định các rủi ro môi trường và xã hội khi thẩm định đơn xin cấp tín dụng cho những dự án, phương án sản xuất kinh doanh trong những ngành có rủi ro cao về môi trường và xã hội và là những ngành mà các TCTD đang cho vay nhiều.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước và IFC phối hợp tổ chức một số lớp đào tạo về sử dụng các công cụ quản lý rủi ro môi trường và xã hội cho cán bộ nòng cốt về quản lý rủi ro môi trường và xã hội và thẩm định tín dụng tại các TCTD; xây dựng một đội ngũ giảng viên có kiến thức, hiểu biết về tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường và xã hội. Hiện NHNN đang tích cực phối hợp với các bộ, ngành, các tổ chức có liên quan để tìm kiếm cơ chế hỗ trợ, tăng cường vốn và năng lực nhằm hỗ trợ các TCTD thực hiện, triển khai các chương trình tín dụng xanh. Ngoài ra, NHNN tiếp tục hợp tác với các tổ chức tài chính phát triển quốc tế có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư bền vững, tín dụng xanh để nâng cao năng lực chuyên môn cho nhân lực ngành ngân hàng trong lĩnh vực còn tương đối mới mẻ này đối với thị trường Việt Nam.

HÀ PHƯƠNG

Các tin, bài viết khác

Xúc tiến công nghiệp thương mại

Linh hoạt thị trường, giữ đà tăng trưởng

Các doanh nghiệp ngành chế biến lương thực - thực phẩm đang thực hiện nhiều giải pháp trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao và sự cạnh tranh hàng ngoại nhập ngày càng gay gắt.

Hợp tác kinh tế và đầu tư

Long An - “Địa chỉ đỏ” thu hút đầu tư

Với chiến lược đầu tư hạ tầng và chính sách hợp lý trong thời gian qua đã giúp tỉnh Long An trở thành điểm sáng, “địa chỉ đỏ” thu hút đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài. Đồng thời, Long An cũng biết cách khai thác các tiềm năng, lợi thế của địa phương mình để vươn lên phát triển trong tốp đầu của khu vực ĐBSCL. 

Phòng cháy chữa cháy

Hiểm họa cháy nổ từ các xưởng chế biến gỗ

Từ đầu năm 2020 đến nay, tại tỉnh Bình Dương và TPHCM đã xảy ra hàng loạt vụ cháy nhà xưởng chế biến gỗ, gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng, gây đình đốn sản xuất, công nhân mất việc, doanh nghiệp (DN) trắng tay… Tình trạng này đang là tiếng chuông cảnh báo về việc tuân thủ pháp luật phòng cháy chữa cháy (PCCC) để giảm thiểu rủi ro cháy nổ.