Tịch thu xe khi người điều khiển có nồng độ cồn: Vướng về pháp lý

Xét ở góc độ pháp lý, đề xuất của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia về việc xử lý người điều khiển xe có nồng độ cồn trên 80mg/100ml hoặc vượt quá 0,4mg/l khí thở, xung đột với các văn bản pháp luật khác cũng như cách thức xử lý vẫn còn mơ hồ.

Điều 26 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 có quy định về việc tịch thu phương tiện như sau: Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là việc sung vào ngân sách nhà nước vật, tiền, hàng hóa, phương tiện có liên quan trực tiếp đến vi phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng do lỗi cố ý của cá nhân, tổ chức. Như vậy, đây là căn cứ để đưa ra đề xuất tịch thu phương tiện. Tuy nhiên, cần phải làm rõ hơn các khái niệm về “phương tiện”, “vi phạm nghiêm trọng” để tránh việc diễn giải pháp luật theo các hướng chủ quan khác nhau, gây ra sự thiếu đồng bộ trong việc quản lý.

Ngoài ra, cần phải chú trọng việc xung đột pháp luật với Hiến pháp và pháp luật dân sự, theo đó, quyền sở hữu hợp pháp đối với tài sản được pháp luật công nhận và bảo hộ. Một hành vi vi phạm hành chính (chưa xác định được mức độ nghiêm trọng vì chưa gây ra thiệt hại thực tế) lại ngay lập tức dẫn đến sự triệt tiêu quyền sở hữu tài sản của một người, liệu có phải là một sự dễ dãi của bộ máy quản lý, làm lu mờ các chế định về quyền sở hữu và bảo hộ quyền sở hữu hay không?

Một hành vi vi phạm hành chính khi chưa gây ra bất cứ thiệt hại tổn thất nào thì liệu có thể quy kết là “vi phạm nghiêm trọng” một cách vội vàng không? Trong trường hợp người vi phạm sử dụng phương tiện mượn, thuê, đang thế chấp, xe thuộc sở hữu chung… thì sẽ xuất hiện nhiều hệ lụy khi áp dụng biện pháp tịch thu.

Theo đề xuất, phương tiện sẽ được hoàn trả cho người chủ sở hữu và người vi phạm sẽ phải đóng phạt số tiền tương đương giá trị phương tiện, từ đây người chủ sở hữu sẽ phải tham gia vào giai đoạn chứng minh quyền sở hữu, phát sinh nhiều hệ lụy, như vấn đề hoàn trả phương tiện, xử lý người vi phạm ra sao… Càng bối rối hơn khi xử lý phương tiện vi phạm là xe cơ quan nhà nước, quân đội, xe cấp cứu, xe chuyên dùng…, đối với các trường hợp này, phương tiện là từ tiền thuế nhân dân đóng góp, tịch thu phương tiện thì ai sẽ bồi thường và vô hình trung tài sản nhân dân này lại trở thành tài sản nhà nước.

Một vấn đề khúc mắc nữa là về thẩm quyền ra quyết định tịch thu của cơ quan xử lý vi phạm hành chính. Theo từng mức xử phạt sẽ có cấp thẩm quyền tương ứng ra quyết định xử phạt. Như vậy, nếu một chiếc xe giá vài chục tỷ đồng thì dựa vào văn bản nào để có thể xác định được cơ quan hay người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt?

Luật pháp tạo ra nhằm xác lập và giữ vững trật tự xã hội, cùng với đó pháp luật cũng phải luôn song hành với điều kiện thực tế của xã hội, từ đó có sự điều chỉnh cho phù hợp với hoàn cảnh. Việc đề xuất một phương án nhằm giảm thiểu tai nạn giao thông do bia rượu rất đáng được hoan nghênh, tuy nhiên cần phải đánh giá trên nhiều góc nhìn để có thể đưa ra một quy định hợp tình hợp lý và tương đồng với hệ thống pháp luật.

Nhiều ý kiến đang được đề đạt hiện nay như tăng mức phạt về thời hạn tạm giữ phương tiện, tăng mức phạt tiền, tổ chức các lớp học bắt buộc cho tài xế vi phạm, thậm chí tiến hành tịch thu phương tiện nếu tái phạm nhiều lần… cũng đáng được quan tâm xem xét.

Luật sư PHAN VŨ TUẤN
(Văn phòng luật sư PHANS)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cảnh báo tội phạm gia tăng dịp tết

Cảnh báo tội phạm gia tăng dịp tết

Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 cận kề, cũng là thời điểm đối tượng phạm tội gia tăng hoạt động, đặc biệt là tội phạm xâm phạm sở hữu như cướp, cướp giật, trộm cắp tài sản… Đối tượng phạm tội hoạt động bất chấp ngày đêm, với phương thức chuyên nghiệp, thủ đoạn tinh vi, liều lĩnh.

Bạn đọc viết

Chủ động trả lại quà, có được miễn trách nhiệm hình sự?

Liên quan đến vụ Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Bình Phước xin trả lại quà đã nhận của Công ty Việt Á, Sở Y tế tỉnh này cho biết sẽ tổ chức hội đồng để làm rõ giá trị của món quà này. Dư luận rất muốn biết việc trả lại quà đã nhận có được miễn trách nhiệm hình sự về tội “nhận hối lộ”?

Cơ quan trả lời

Sẽ cưỡng chế trong tháng 12-2021

Chuyên mục “Đường dây nóng”, Trang Bạn đọc, Báo SGGP ngày 4-12-2021 có bài viết “Chậm xử lý vi phạm về đất đai”. Nội dung bài viết phản ánh một công trình xây dựng trái phép trên đất công, vi phạm quy hoạch tại Tổ dân phố 11, khu phố 6 (TDP 11, KP 6), phường Thạnh Xuân, quận 12, TPHCM.

Từ thư bạn đọc

Vùng xanh vẫn còn rào chắn

Vừa qua, nhiều bạn đọc ở hẻm 80 Trần Quý, phường 6, quận 11 điện thoại đến Đường dây nóng Báo SGGP phản ánh rào chắn ở đầu hẻm tồn tại quá lâu, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và đi lại của người dân trong hẻm. 

Ý kiến

Chưa được thanh toán chi phí mai táng

Mấy ngày qua, Đường dây nóng Báo SGGP đã nhận được khá nhiều cuộc gọi về việc thanh toán chi phí mai táng người bị mắc Covid-19.