Tiếng rao báo

Thời hiện đại, tiếng rao hàng cũng được “hai-téc” (high-tech - kỹ thuật cao) nghe đến khủng hoảng cái lỗ nhĩ.

Đang giấc trưa, trong xóm nhỏ, chợt nghe qua tiếng loa phóng thanh cà rọt, cà rẹt: “Keo diệt chuột, keo diệt chuột của công ty công nghệ khoa học…”. Rồi tiếng xe bán kem, âm vang theo một điệu nhạc mà con nít thường hát: “Không có tiền…không có tiền…thì không có kem…”. “Cân sức khỏe, đo huyết áp tự động đây…”. Người bán hàng, thời hiện đại đã dùng kỹ thuật thu âm rồi phát qua loa nên đỡ mệt. Vì vậy họ cứ rao liên tục bằng…máy. Họ không mệt nhưng người nghe rất mệt. Đã qua thời nghe loa phường giờ nghỉ trưa, bây giờ lại phải nghe tiếng rao hàng chát chúa, một giọng rao hàng vô tính, lặp đi lặp lại bên tai. Tôi lẩn thẩn nhớ lại tiếng trao hàng được nghe hồi nhỏ rồi tự hỏi: “Không lẽ, tiếng rao  hàng bây giờ nó vô hồn như vậy sao?”.

Nhớ lại những đêm mưa, trong xóm nghèo, buồn thúi ruột, nghe tiếng rao của chị bán chè: “Ai ăn chè đậu xanh, bún tàu, nước dừa… Ai ăn hột vịt lộn không...” là lòng vui trở lại. Chị bán chè, mỗi lần rao, dù câu chữ thì giống nhau nhưng mỗi lần rao âm điệu lại khác nhau. Có khi vui, có khi buồn. Nghe tiếng rao biết chị hôm nay bán ế hay bán đắt, trong nồi còn chè ít hay nhiều. Trong tiếng rao, chị bán chè hình như gửi cả tâm trạng và tâm hồn mình vào đấy. Khi thì ngân nga như hát cải lương, khi thì đủng đa đủng đỉnh như câu chuyện tình trong truyện dài kỳ nhật báo, khi kéo dài hơi như giọng ca kép cải lương Minh Cảnh. Nghe nhiều riết rồi tôi ghiền nồi chè và tiếng rao của chị đến bây giờ.

Nhưng còn một “thể loại” tiếng rao mà nhà văn Tràng Thiên cho rằng đứng trên tất cả các giọng rao đó là tiếng rao của những đứa trẻ bán báo. Bây giờ, đố ai tìm được một giọng rao báo trên đường phố buổi sáng. Những người phụ nữ nhỏ tuổi, lớn tuổi, trong bộ quần áo bạc màu, đầu đội nón lá sờn cũ, tay ôm chồng báo  lầm lũi đi, lầm lũi mời mọc, lầm lũi bán. Chẳng hề nghe được tiếng rao: “Báo đây… báo mới đây…báo mới ra lò vừa thổi vừa coi đây…”. Qua giọng rao những người bán báo dạo, người nghe tạm biết sơ các “đề mục” ngày hôm đó như: “Hôm nay gần tết hai bên tạm thời ngừng chiến từ ngày…”, “lương công chức được tăng ba phần trăm, giá gạo tăng năm phần trăm”. Nghe tiếng rao hấp dẫn vô cùng và vài người đàn ông trong quán xìa tay ra mua tờ báo.

Khoảng đầu những năm 1980, trong xóm tôi có anh Tư chuyên nghề bán báo dạo ở bến xe. Lúc ấy, báo chính thống rất khó bán vì làm báo theo kiểu bao cấp thế mà ngày nào anh cũng bán hết báo. Người viết báo được người bán báo mời đi nhậu mỗi chiều bên chai bia Sài Gòn (lúc đó là sang lắm). Anh Tư khề khà nói: “Tụi mình đều làm báo, ông viết báo, tui bán báo. Ông viết báo không ra tiền chớ tui bán báo bến xe đỡ vã lắm”. “Người ta bán báo ế nhệ, sao anh bán được hay vậy?”. “Có gì đâu, chịu khó rao một chút. Leo lên xe, lựa cái tựa báo nào hấp dẫn một chút như du đãng giết hai người bị trời đánh, danh hài X chết vì ung thư gan do uống rượu Cây Lý… Người ta muốn mua báo vì nó gợi cho người ta sự tò mò, hấp dẫn…”.

Bây giờ, tôi nghĩ cái chuyện không còn tiếng rao báo nữa biết đâu được đó cũng là điều hay. Vì nếu còn những tiếng rao báo như anh Tư thì ta sẽ chịu sao nổi khi hàng ngày phải nghe: Gia đình nghèo chết vì bệnh ung thư; tỉnh X xây trụ sở ngàn tỷ; học sinh xỉu vì không tiền ăn sáng, đại gia ngân hàng chi xài riêng 18 ngàn tỷ…”. Thật là chán mớ đời!

LÊ VĂN NGHĨA

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đề xuất lễ hội Đô thị Nước Mặn là di sản quốc gia

Đề xuất lễ hội Đô thị Nước Mặn là di sản quốc gia

Giám đốc Sở VH-TT tỉnh Bình Định Tạ Xuân Chánh cho biết, sở đang hoàn thiện các hồ sơ để tham mưu cho UBND tỉnh kiến nghị Bộ VH-TT-DL xem xét, đưa Lễ hội Đô thị Nước Mặn vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Dự kiến, hồ sơ sẽ được trình lên trong tháng 3-2021.

Phim

Âm nhạc

BTS - Nghệ sĩ thu âm toàn cầu năm 2020

Sau những thành công rực rỡ trong năm qua, nhất là 2 ca khúc gây tiếng vang lớn là Dynamite và Life Goes On, nhóm nhạc BTS của Hàn Quốc (ảnh) vừa được vinh danh là Nghệ sĩ thu âm toàn cầu của năm 2020. 

Sân khấu

Nỗ lực sáng đèn sàn diễn

Khi TPHCM cho phép hoạt động trở lại các sân khấu, nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc phòng dịch, các nghệ sĩ, nhân viên... nhiều đơn vị nghệ thuật vui mừng vì sắp được làm nghề, sau một tháng sân khấu tắt đèn.

Sách và cuộc sống

Thêm một cánh cửa bước vào Truyện Kiều

Hàng trăm năm qua, kể từ khi Truyện Kiều hiện diện trong đời sống xã hội, đến nay, tác phẩm đã được dịch ra hơn 70 thứ tiếng và vẫn luôn là chất liệu hấp dẫn cho hậu thế sáng tạo. Truyện Kiều tự kể (NXB Kim Đồng) của nhà văn trẻ Cao Nguyệt Nguyên được xuất bản gần đây là một tác phẩm như vậy. 

Sáng tác

Đứa bé

1. Vừa đi tới, cô gái đã trông thấy thằng bé cởi trần mặc quần cụt, xách cái cuốc chạy lăng xăng trên bờ kinh. Con kinh nhỏ vắt qua một cánh đồng rộng lớn. 

Mỹ thuật

Sài Gòn tương giao

Triển lãm “Sài Gòn tương giao” trưng bày hơn 20 tác phẩm của sinh viên năm cuối ngành Thiết kế ứng dụng sáng tạo - Đại học RMIT tại Bảo tàng TPHCM. Những câu chuyện đời thường của người dân TP được kể lại theo một cách mới, chân thật và sinh động, thể hiện nhiều góc nhìn khác nhau của giới trẻ về một Sài Gòn - TPHCM năng động, sáng tạo nhưng cũng rất gần gũi, thân thương.