Tiểu thuyết “Luật đời và cha con” được nhà xuất bản Hội Nhà văn xuất bản năm 2005, đã được tái bản sáu lần trong hai năm và chuyển thể thành bộ phim truyền hình 26 tập được phát sóng trên VTV1 - Đạo diễn: Mai Hồng Phong.
“Lửa đắng” tiếp theo của “Luật đời và cha con” dày dặn hơn, chín hơn và tiểu thuyết được nhà xuất bản Lao động ấn hành tháng 6-2008.
Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn (phải) trong chuyến du ngoạn sông Hồng.
Cách đây 2 năm, trong một lần ra công tác Hà Nội, tôi đã gặp nhà văn Nguyễn Bắc Sơn. Vừa gặp, ông liền khoe: “Tiểu thuyết đầu tay kể từ sau khi nghỉ hưu của tôi Luật đời và cha con đã được chuyển thể thành phim truyền hình 26 tập có tên: Luật Đời, và được chọn là phim truyền hình hay nhất năm 2007 đấy”.
Mới đây, tôi lại gặp ông trong chuyến du ngoạn sông Hồng. Ông ốm và xanh hơn, hỏi ra mới biết ông vừa nằm viện mấy tháng vì bệnh nặng. Tuy vậy, ông vẫn rất linh hoạt và phấn khởi tuyên bố: “tôi vừa ra tiểu thuyết Lửa đắng. Lửa đắng là câu chuyện tiếp tục của Luật đời và cha con. Một năm rưỡi chuyền qua tay nhiều nhà xuất bản, cuối cùng Lửa đắng của tôi cũng được xuất bản và sắp được làm phim nhựa hoặc phim truyền hình nhiều tập”.
Sóng nước sông Hồng vỗ vào thân tàu nhè nhẹ, gió thu Hà Nội từng cơn phả vào mặt thật sảng khoái. Tôi và ông đứng dựa mạn thuyền, nhìn xa xa… Ông kể về những dự tính sắp tới của mình.
Trong câu chuyện, ông cho biết sự tiếp nối cuốn tiểu thuyết thứ hai của mình thế này: “Nếu như Luật đời và cha con tập trung vào những xung đột và tháo gỡ những xung đột giữa các thế hệ, thì Lửa đắng lại là vấn đề khác, rộng hơn, cao hơn và quyết liệt hơn… đó là vấn đề cải cách hành chính. Khán giả sẽ thấy những nhân vật trong Lửa đắng dường như ở đâu đó xung quanh họ”.
Cả đời suy ngẫm, nhìn nhận những diễn biến xảy ra với ông, với những người xung quanh, thấy quá nhiều điều bất cập, bức xúc, nó thôi thúc phải viết. “Khi về hưu, tôi mới có thời gian viết. Có lẽ cũng chẳng giải quyết được gì, nhưng chí ít tớ cũng giải tỏa được bức xúc của mình và nói hộ được bức xúc của những người xung quanh…” - nhà văn tâm sự.
“Mỗi nhà văn có mỗi đề tài, bản lĩnh riêng nhưng ít có nhà văn nào đặt ra những vấn đề về cơ chế, thể chế, vấn đề cả xã hội quan tâm, để rồi mổ xẻ nó, lý giải nó, dự báo tương lai cho nó” - ông nói tiếp.
Trong hai tiểu thuyết của Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn, vấn đề chính luôn là những bức xúc nhất của xã hội mà bất cứ người dân nào có ý thức công dân, trách nhiệm công dân cũng quan tâm. Ông nói với tôi, tiểu thuyết luận đề chính trị phải phản ánh hiện thực; phải có tính giáo dục; phải mang đến cho người đọc những khoái cảm, khoái cảm trí tuệ, khoái cảm văn hóa xã hội do đó cũng giúp cho người đọc giải trí.
“Nếu có ba điều ước, ông sẽ ước những điều gì?”. Nhà văn Bắc Sơn trầm ngâm và trả lời “Tôi chỉ ước có sức khoẻ tốt, nếu trời cho sống dài dài”.
Cuốn tiểu thuyết đầu tay của Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn Luật đời và cha con, và tập truyện ngắn Người đàn ông quỳ đã có mặt trong thư viện của Đại học Harvard - Mỹ làm ông vui vui và hãnh diện. “Nhờ phim Luật đời mà tác phẩm “Luật đời và cha con” đã được công chúng biết đến nhiều hơn. Bộ phim đã làm tốt gia đình xã hội. Tuy nhiên, bộ phim vẫn chưa mổ xẻ được vấn đề cơ chế. Tôi hy vọng “Lửa đắng” sẽ thể hiện được những ý tưởng chân thực của tác giả”. Nhà văn bộc bạch. Ông cũng cho biết, ông đang ấp ủ đề tài về cuộc sống đô thị nên sẽ theo nó đến khi trời không cho viết nữa.
Là một người mực thước, giàu kinh nghiệm, nên nói chuyện với ông, tôi cảm nhận mình học được nhiều điều, mọi vấn đề với ông đều được nghĩ chí tình, chí lý. Không áp đặt cách nhìn của người đi trước, ngược lại ông vận dụng kinh nghiệm của mình để hướng người trẻ như tôi theo cách nghĩ của mình… Mong rằng ông có được ba điều ước để tiếp tục cho ra đời những tiểu thuyết hay.
Một ngày lênh đênh trên sông Hồng kết thúc, ông bắt tay tôi: Hẹn gặp ở Sài Gòn nhé.
HUỲNH MINH THẢO
