Tiết kiệm nước và tận dụng nước mưa: Thêm một huyền thoại về Singapore

Hệ thống kênh thoát giúp Singapore giải quyết triệt để nạn ngập đường, đồng thời tận dụng được nguồn nước mưa cho sinh hoạt và sản xuất công nghiệp.

Sạch lắm, xanh lắm, kỷ cương lắm, phồn vinh lắm, là một sự thật về Singapore. Nhưng mới đây, trong một tài liệu của cơ quan thuộc Chính phủ Singapore công báo về lượng nước sinh hoạt của công dân Singapore cho thấy: năm 1994, 1 người dân dùng 176 lít/ngày; song đến 2003 (10 năm sau) chỉ còn 165 lít/người/ngày; và mục tiêu đến năm 2012, giảm xuống chỉ còn 155 lít/người/ngày.

Những số liệu trên có vẻ như mâu thuẫn với số liệu của nhiều nhà nghiên cứu về Singapore. Rằng bình quân thu nhập đầu người, phúc lợi xã hội đang đứng hàng đầu châu Á, trong đó có nhiều chỉ số về kinh tế - xã hội không thua Hoa Kỳ và Cộng đồng châu Âu (EC).

Lướt qua “những con số biết nói” đó, thoạt đầu chúng tôi tưởng rằng đời sống của người Singapore “càng ngày càng tụt dốc”, mà bằng chứng là lượng nước sinh hoạt càng ngày càng giảm. Song đi vào tìm hiểu mới ngỡ ra rằng, lượng nước cho sinh hoạt trên thực tế càng ngày càng cao, nhưng số tiền nước của mỗi hộ gia đình phải chi hàng tháng càng ngày càng giảm.

Tiết kiệm là diệu kế

Ở đây hoàn toàn không có chuyện chính phủ trợ giá nước sinh hoạt, mà do từng người dân tiết giảm sự lãng phí nước. Nhà nhà giảm được tiền nước hàng tháng, toàn xã hội dư ra một lượng nước khổng lồ, góp phần đáng kể cho việc nâng cao đời sống cho toàn cộng đồng. Công cuộc vận động toàn dân tiết kiệm nước trong sinh hoạt của Singapore  không chung chung mà rất cụ thể.

Một trong những giải pháp được hướng dẫn là “7 biện pháp tiết kiệm nước”: 1. Kiểm tra hóa đơn tiền nước hàng tháng để có biện pháp tiết giảm; 2. Khi tắm, rút ngắn khoảng cách vòi nước khi xối, mở nước trong thời gian 5 phút, tắt nước trong thời gian chà xà bông; 3. Khi rửa rau, mở nước với lượng vừa đủ; 4. Chỉ chạy máy giặt khi những đồ cần giặt đã vừa đủ công suất máy; 5. Dùng nước xả của máy giặt để rửa bồn cầu, sàn nhà cầu; 6. Không để cho nước rò rỉ ở các van, mối nối dù chỉ một giọt; 7. Chỉ cần dùng 1/2 lượng nước trong bồn toa-lét là có thể làm sạch cầu sau khi đi vệ sinh.

Một khẩu hiệu được cổ súy thường xuyên trên các phương tiện truyền thông đại chúng là “Tiết kiệm nước rất dễ: Khi tắm, nếu bạn tắt vòi nước sớm 1 phút, sẽ dư ra 9 lít. Khi đánh răng, nếu bạn mở nước vào ly để đánh và tắt ngay vòi nước, sẽ tiết kiệm được 11 lít. Khi rửa rau với lượng nước trong thau vừa đủ và chỉ chạy máy giặt khi đã đầy cối, sẽ tiết kiệm được 14 lít”.

Từ năm 2003, khi cuộc vận động được tiến hành sâu rộng trong toàn quốc: “Mỗi người dân giảm lãng phí 5% lượng nước sinh hoạt hàng tháng”, chuyện tưởng chẳng có gì để nói này đang được cả thế giới xem như một diệu kế của Singapore. Bằng chứng là hơn 250.000 hộ dân ở 70 khu vực thực hành tiết kiệm.

Kết quả, lượng nước mà các hộ gia đình phải trả tiền giảm từ 162 lít/người/ngày (năm 2004) xuống 160 lít/người/ngày vào năm 2005. Một người tránh lãng phí được 2 lít nước/ngày, nhân với hơn 4 triệu người, rõ là một ngày Singapore tiết kiệm được hơn 8 triệu lít. Một con số đáng để suy nghĩ.

Singapore, cùng với huyền thoại về giảm thiểu lãng phí nước trong sinh hoạt trong mỗi gia đình ở tầm “vi mô”, là huyền thoại Chương trình nước mưa của chính phủ ở tầm vĩ mô.

“Vấn nạn: Nước. Cách hóa giải: Nước mưa”, “Nước cho tất cả: Giữ gìn, coi trọng , được thụ hưởng”, cùng nhiều khẩu hiệu tương tự khác, liên tục trong những năm qua được các phương tiện truyền thông đại chúng của Singapore cổ súy với tần suất rất dày. Điều ít ai ngờ rằng, hiện 80% lượng nước sinh hoạt của sân bay quốc tế Changi, Singapore có nguồn từ nước mưa.

“Bốn vòi nước quốc gia”

Singapore hiện đã xây dựng được 4 nguồn cung cấp nước, mà các phương tiện truyền thông của nước này gọi dí dỏm là “Bốn vòi nước quốc gia”. Trong đó, tận dụng nguồn nước tại chỗ (chủ yếu là nước ở các suối nhỏ), nhập khẩu nước từ Malaysia (theo Hiệp định từ 1961, nguồn này cung ứng khoảng 155 triệu lít/ngày), lọc nước biển (công suất khoảng 140 triệu lít/ngày) là 3 nguồn nước truyền thống của Singapore.

Nguồn thứ 4, hiện có công suất lớn nhất (khoảng 200 triệu lít/ngày), với tên thương hiệu là “Nước mới” (Newater). Nguồn nước mới được tận dụng từ nước mưa và nước thải, để tái sinh thành nước sinh hoạt và phục vụ sản xuất công nghiệp. Singapore tận thu nguồn nước mưa theo quy trình công nghiệp hiện đại: mưa xuống, quản lý nguồn nước thu được, cho chảy vào những kênh thoát và hồ tự nhiên, xử lý thành nước uống và cung cấp cho sinh hoạt và sản xuất công nghiệp.

Tiếp theo là thu gom nước đã qua sử dụng vào các kênh, xử lý nước thải, cho thoát ra biển, bốc hơi tạo nên những trận mưa. Nước từ công đoạn xử lý nước thải, có thể chuyển đến trạm phân loại nước đã qua sử dụng, chuyển vào bổ sung cho nguồn nước sinh hoạt.

Phát kiến “nhất cử lưỡng tiện này” đã giúp Singapore có thêm một nguồn nước mới, rẻ hơn rất nhiều so với 3 nguồn truyền thống, đồng thời giải quyết triệt để nạn ngập nước vào mùa mưa, thường xuyên xảy ra hàng năm ở đảo quốc này 20 năm trước.

Và mới đây, ngoài hai nguồn lợi trên, dây chuyền sản xuất nguồn nước mới của Singapore đã nhân thêm nguồn lợi thứ ba, đó là đưa vào khai thác các tour du lịch “Khám phá vòng luân hồi của nước mới”.

Tưởng thưởng cho những nỗ lực của toàn dân trong nhiều chục năm kiên trì thực hiện quốc kế nước sạch, từ ngày 23 đến 27-6-2008, Singapore sẽ tổ chức “Tuần lễ Quốc tế về nước”, với giải thưởng trị giá 300.000 đô-la Singapore, mang tên “Giải thưởng Lý Quang Diệu về nước 2008”.

Làm sạch các dòng sông vào những năm 1980, và sau đó xây dựng hệ thống hồ nước do Thủ tướng Lý Quang Diệu lần đầu tiên khởi xướng, sau 20 năm trải nghiệm, đến nay đã được người Singapore tôn vinh là một diệu kế.

Không chỉ có hơn 4 triệu dân, hàng năm Singapore còn đón từ 3 đến 4 triệu du khách, nhưng vẫn đảm bảo lượng nước cho sinh hoạt và sản xuất ở mức cung luôn vượt cầu (hiện tổng công suất của 4 nguồn đạt 1.520 triệu lít/ngày).

Qua câu chuyện về nước ở Singapore, người viết cũng mạo muội thêm đôi dòng gọi là lời bình...

Một là, lượng mưa trung bình hàng năm của Singapore khoảng 2.400mm. Nếu tính tổng lượng nước mưa trên diện tích, rõ là “trời cho không được mấy”. Song, Singapore vẫn triệt để tận dụng nguồn tài nguyên này một cách khoa học nhất, kinh tế nhất.

Hai là, dẫu lượng tiêu thụ nước hàng ngày đã ở mức “hơn người”, nhưng người Singapore không tính nước bằng mét khối, mà vẫn lấy đơn vị lít làm đại lượng. Theo thiển nghĩ của chúng tôi, ở đây không phải là chuyện số học thuần túy, 1m3 bằng 1.000 lít.

Việc lấy đơn vị tính bằng mét khối sẽ thuận tiện hơn cho công tác kế toán, nhưng sẽ tạo ra cảm giác “chẳng đáng là bao” cho người tiêu dùng. Nửa khối, cảm giác thật nhỏ nhoi, nhưng cũng lượng ấy, khi tính thành 500 lít, thì người tiêu thụ không thể không tiết kiệm.

Ba là, với vị trí địa lý như thế, với tiềm lực kinh tế như thế, trong bối cảnh quan hệ kinh tế quốc tế đang được cổ súy toàn cầu hóa và khu vực hóa, việc giải quyết nguồn nước theo hướng thiên về nhập khẩu là chính, thiết nghĩ cũng là chuyện chấp nhận được đối với Singapore. Song Singapore không làm như thế, mà vẫn theo quốc sách giảm thiểu việc phụ thuộc vào bên ngoài. Đây là điều đáng để suy nghĩ.

Đến Singapore mục sở thị chuyện dùng nước, chúng tôi nghĩ rằng, sự phồn vinh của con rồng châu Á này, do nhiều nguyên nhân, nhưng chính yếu vẫn là đi lên từ nội lực. Khi điều kiện sống đã ở mức “hơn người”, từng người dân vẫn cần kiệm từng giọt nước, thực sự là một huyền thoại Singapore.

Phan Trọng Hải

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Tính đến 18 giờ ngày 5-12-2020 đã có 66.340.855 ca xác nhận mắc Covid-19, có 1.526.870 ca tử vong trên thế giới (Mỹ: 14.774.167 ca mắc, 285.656 tử vong; Ấn Độ: 9.608.418 ca mắc, 139.736 ca tử vong; Brazil: 6.534.951 ca mắc, 175.981 ca tử vong; Nga: 2.402.949 ca mắc, 42.176 ca tử vong). Tại Việt Nam, có 1.365 trường hợp mắc bệnh, trong đó có 1.220 ca đã được chữa khỏi, 35 ca tử vong.

Chuyện đó đây

Giải thưởng Giáo viên toàn cầu 2020 vinh danh thầy giáo Ấn Độ

Giải thưởng Giáo viên toàn cầu năm 2020 - một giải thưởng cao quý nhằm vinh danh những giáo viên xuất sắc trên thế giới - đã thuộc về thầy giáo người Ấn Độ Ranjitsinh Disale vì những nỗ lực giúp đỡ trẻ em gái ở một ngôi làng xa xôi hẻo lánh. 

Chính trường thế giới

Cạnh tranh sát nút trong bầu cử thượng viện Mỹ

Hôm 29-11 (giờ Washington), trong cuộc phỏng vấn đầu tiên trên truyền hình kể từ sau ngày bầu cử 3-11, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định, ông sẽ không bao giờ nhượng bộ ông Joe Biden và từ bỏ thuyết âm mưu của mình về gian lận phiếu bầu hàng loạt.