Tìm lời giải cho việc đấu giá ế

* Không nhất thiết phải đấu giá

Với công khai, minh bạch hoạt động đấu giá được coi là bước thay đổi quan trọng trong việc chống cổ phần hóa khép kín, gây thất thoát tài sản nhà nước. Thế nhưng, thực tế hiện nay không phải lúc nào đấu giá công khai cũng là phương án tối ưu khi DN cổ phần hóa hay bán bớt cổ phần nhà nước.

Theo nhiều chuyên gia, từ cổ phần hóa khép kín (chỉ bán cổ phần trong nội bộ công ty) chuyển sang công khai thông qua hình thức đấu giá là một bước tiến lớn về mặt nhận thức. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, việc đấu giá đã bộc lộ nhiều hạn chế. Bởi khi đấu giá công khai, vào thời điểm thị trường nóng hay lạnh thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đối với phiên đấu giá.

Bà Vũ Thị Kim Liên, Phó Chủ tịch UBCKNN, cho biết đã kiến nghị giao cho ban chỉ đạo cổ phần hóa của DN có thể tổ chức đấu giá hạn chế đối với các NĐT lớn, sau đó bán giá cố định cho các NĐT khác tùy vào tình hình thị trường, song việc này cũng khó, không ai dám quyết định. Thực tế này đã dẫn đến tình trạng có những DN dù đấu giá cổ phần thành công nhưng khi quay lại đàm phán với đối tác chiến lược thì lại gặp khó khăn do các đối tác này không chấp nhận mức giá đó.

Không chỉ hạn chế đối với DN cổ phần hóa, hoạt động đấu giá còn bất cập đối với những DN bán bớt cổ phần nhà nước, phát hành thêm. Lý giải về điều này, ông Trần Văn Dũng, Giám đốc HASTC, cho rằng tình hình thị trường thì có biến động lên xuống, trong khi phương án phát hành, đấu giá được công bố trước đó khá lâu và việc xây dựng giá khởi điểm cũng được tiến hành từ trước. Do vậy, nếu đấu giá vào thời điểm thị trường xuống, thì giá khởi điểm có thể đã tương đương với giá trên sàn, thậm chí thấp hơn. Như vậy, trong bối cảnh đó, cuộc đấu giá khó mà thành công vì không hấp dẫn NĐT.

Một quan chức của UBCKNN phân tích: Khi cổ phần hóa theo Nghị định 109, bên cạnh hình thức đấu giá còn có các hình thức khác như bảo lãnh phát hành, thỏa thuận trực tiếp. Đối với những DN bán bớt phần vốn nhà nước, DN cũng hoàn toàn có thể lựa chọn phát hành theo các hình thức khác. Thế nhưng trên thực tế, hầu như DN nào cũng chọn phương thức đấu giá như một phương án duy nhất, và hệ quả là xảy ra nhiều bất cập như nêu trên. Cũng theo ông, sở dĩ nhiều DN khi bán bớt cổ phần nhà nước, phát hành thêm cổ phần không dám chọn hình thức khác mà chọn hình thức đấu giá là vì phương thức này an toàn nhất; nếu chọn hình thức khác, sẽ có nhiều câu hỏi được đặt ra là tại sao không đấu giá, khả năng thất thoát tài sản nhà nước… và sẽ bị quy trách nhiệm. “Tôi cho rằng, đối với những DN cổ phần hóa, nên có sự thay đổi phương thức phát hành, thay vì chỉ đấu giá như hiện nay, và có ưu tiên nhất định đối với NĐT chiến lược - vì sự góp mặt của họ sẽ làm tăng giá trị DN. Đối với việc bán bớt cổ phần nhà nước cũng không nhất thiết phải đấu giá mà có thể chọn hình thức khác. Để làm được điều này thì vai trò của các tổ chức tư vấn là rất quan trọng” - quan chức này nói.

Hà My

Các tin, bài viết khác