Trong vô số các hình thức quảng cáo thì có lẽ quảng cáo trên truyền hình là hiệu quả hơn cả, bởi thế chi phí cho loại hình quảng cáo này xem ra cũng rất cao. Nghe đâu mỗi một lần phát sóng (30 giây) có giá thấp nhất là 600 ngàn đồng và mức cao từ 30 – 40 triệu đồng, tùy theo thời gian, chương trình và kể cả từng đài truyền hình. Tuy nhiên, điều chúng tôi muốn đề cập ở đây không phải là hình thức mà chính là nội dung của một số mẫu quảng cáo.
Nói một cách khái quát, quảng cáo là sản phẩm văn hóa, sản phẩm của trí tuệ và cái sản phẩm văn hóa trí tuệ ấy phải gắn liền đời sống văn hóa, thuần phong mỹ tục của dân tộc.
Không ít quảng cáo trên truyền hình từng vấp phải phản ứng từ khán giả. Trong số đó có thể kể đến quảng cáo “Tỉnh lại đi kưng!” của một thương hiệu cà phê với giọng ngáp có giai điệu hẳn hòi không mấy ai có thể dễ bắt chước! Một quảng cáo khác của một hãng cung cấp dịch vụ điện thoại di động: Khuyến mãi chỉ một khoản nhỏ mà “diễn viên” mừng quá, nhảy cẫng lên giữa công sở, giữa phố phường.
Một quảng cáo khác của cây… lăn nách, theo một công ty nghiên cứu thị trường chuyên thu thập ý kiến về các quảng cáo, thì bị xem là khá vô duyên khi đề cập tới những hình ảnh “bốc mùi” thiếu tế nhị.
Ngoài ra, chúng ta còn thấy có không ít những mẫu quảng cáo vô hình trung đã hướng cho công chúng (nhất là lớp trẻ) đến những giá trị phù phiếm, xa hoa, thậm chí còn chối bỏ cả nguồn cội của mình. Có những hình ảnh như một cô gái vẻ mặt đầy tự mãn khi được sử dụng loại băng vệ sinh nào đó làm cho bao chàng trai đắm đuối nhìn mình khi xuất hiện nơi công cộng (?).
Hay như quảng cáo một sản phẩm làm trắng da, một cô gái được chàng trai chú ý, mời đi dạo và cưới làm vợ chỉ vì cô ta có làn da quá sức… trắng!?.
Trước đây ít lâu còn có mẫu quảng cáo với hình ảnh phát đi phát lại nhiều lần một em bé với tính cách đành hanh, hỗn hào, khi nhà viết quảng cáo cố ý cho em dùng lối ngoa ngôn: “…Sao lúc nào con trai cũng được làm anh? Ai chẳng biết sữa từ con bò sữa...”. Thêm vào đó là cách giằng lấy cốc sữa rồi tư thế nằm uống trong khi mẹ và người anh trai đứng nhìn! Cũng hãy lưu ý rằng điều đáng lo ngại nhất của các bậc phụ huynh là trẻ con thường “học”, “hiểu” cũng như bắt chước rất nhanh từ quảng cáo.
Những lời ca, những câu thoại, hình ảnh, hành vi rất dễ được trẻ nhập tâm, trẻ sẽ học theo cách đó và ứng xử theo cách đó! Ví dụ như hình ảnh mẫu quảng cáo một em bé dùng sơn cọ vẽ đầy tường để cho mẹ… lau vì nhà có sử dụng loại nước sơn tường “quá xịn” hay những em bé tha hồ nghịch nước bẩn, chơi đá banh trên những mảnh vườn đầy bùn sình mà phụ huynh cũng không phải lo sợ gì cả vì đã có “xà phòng diệt khuẩn” (?).
Với những kiểu quảng cáo phản cảm, đã có khoảng 25% số người được chúng tôi hỏi thử đã đưa ra ý kiến “không muốn xem lại mẫu quảng cáo ấy thêm một lần thứ hai” và khoảng 15% bày tỏ ý định không muốn sử dụng sản phẩm mang hình thức quảng cáo đó! Một phim quảng cáo, muốn thành công, đòi hỏi sự kết hợp của rất nhiều yếu tố.
Và yếu tố quan trọng cuối cùng, và cũng là quan trọng nhất quyết định sự thành-bại của phim quảng cáo chính là sự sáng tạo. Đành rằng quảng cáo thì đương nhiên có cái hay cái dở nhưng để cái dở trở thành những hạt sạn, va chạm cả đến văn hóa là điều khó chấp nhận.
Các doanh nghiệp muốn có một chương trình quảng cáo tốt cần phải có một chiến lược cụ thể, họ phải biết được đối tượng quảng cáo của mình là những ai, nội dung mà họ muốn giới thiệu tới khách hàng là gì và cuối cùng, họ phải có một tầm nhìn lâu dài cho việc thực hiện quảng cáo của công ty cũng như phải tôn trọng khách hàng của họ.
NGUYỄN SINH (TP Hồ Chí Minh)
Tham gia Diễn đàn văn hóa xin gửi về Báo SGGP, 438 Nguyễn Thị Minh Khai Q3 - hay email: ngulongsggp@yahoo.com.vn
