Đạo diễn Đinh Đức Liêm:

Tôi chỉ sợ bị khán giả bỏ rơi

Đạo diễn Đinh Đức Liêm không còn là “người xa lạ” với những người làm phim và khán giả màn ảnh nhỏ khi thời gian qua nhiều bộ phim của TFS do anh thực hiện “đã có chuyện để coi và bàn luận” như Giã từ dĩ vãng, Đồng tiền xương máu, Người đàn bà yếu đuối, Công ty thời trang, Vai diễn đầu đời, Miền đất phúc…

- PV: Thưa đạo diễn Đinh Đức Liêm, anh cũng từng là một thầy giáo trước khi chuyển sang làm… ông đạo diễn?

- Đạo diễn ĐINH ĐỨC LIÊM: Vâng, do tôi rất mê văn chương nghệ thuật, thích đàn, hát từ bé. Cho nên khi tốt nghiệp khoa Kinh tế Chính trị Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội rồi đi dạy ở một trường quân sự, tôi tìm đến sáng tác. Đầu tiên tôi đã viết kịch bản gửi về Hãng Phim truyện Việt Nam. Đạo diễn Trần Đắc lúc đó đã đọc và gọi tôi đến bảo “kịch bản của Liêm rất có triển vọng”. Sau đó, tuy kịch bản không có điều kiện thực hiện, đạo diễn Trần Đắc đã trò chuyện nhiều lần và khuyên tôi học nghề đạo diễn. Từ ước mơ tuổi nhỏ cộng với lời động viên này, tôi đã thi vào Trường Đại học Điện ảnh Hà Nội và đỗ cùng khóa với Lưu Trọng Ninh (1983-1988).

- Anh có vẻ chú trọng khai thác đề tài xã hội đương đại trong phim?

- Tôi thích mảng đề tài này một phần cũng vì từng học và dạy bộ môn Kinh tế. Từ cái nhìn kinh tế, xã hội, tôi liên hệ đến con người trong nhiều lĩnh vực hoạt động của xã hội. Mỗi con người bình thường đều có cuộc đời riêng, số phận riêng. Họ thất bại hoặc thành đạt cũng có nhiều nguyên nhân, lý lẽ của cuộc đời, nhưng trên hết, những nhân vật nhiều trăn trở này đều là những con người tốt, có nghị lực, tích cực.

Họ mang dáng dấp đa dạng của những con người trong xã hội thời kỳ đổi mới. Có khi là những người lao động chân chính trong Giã từ dĩ vãng; những người bứt thoát khó khăn, làm kinh tế, ăn nên làm ra từ sự năng động của trí tuệ và sức lao động của mình trong Đồng tiền xương máu; hoặc với hướng đi hơi táo bạo và có khi luồn lách cơ chế để sản xuất của một người làm nghề gốm trong Miền đất phúc cũng là câu chuyện về những con người thật trong cuộc mưu sinh, tìm hướng phát triển kinh tế cho một nghề truyền thống của gia đình và xã hội ở vùng đất Bình Dương…

- Phim anh thường mang tính chính luận, thế nhưng khi thể hiện thế giới nhân vật lại có kiểu riêng, thích đi vào cái bi, hài của cuộc đời?

- Vâng, đó cũng là cái “tạng” của tôi. Tôi nghĩ cuộc đời con người luôn có cái bi, hài đan xen. Trong phim cũng thế. Nghệ thuật luôn hấp dẫn công chúng từ hai yếu tố này. Hơn nữa, bi hài ví như những góc khuất và điểm sáng cuộc đời. Chính những góc khuất với nhiều trăn trở và cái hài bên ngoài cùng với những điểm sáng của con người mới tạo nên sự phong phú của tâm hồn và làm nên xương thịt, thần sắc cho một bộ phim. Điều này phần lớn còn nằm ở tài năng của diễn viên.

- Anh có thể cho biết thêm về cách thức chọn diễn viên. Một số diễn viên bắt đầu có tên tuổi qua phim của anh?

- Khi đi tìm diễn viên cho nhân vật của mình, tôi vẫn chú ý tố chất và năng khiếu của người đóng nhiều hơn hình thức (tất nhiên hình thức vẫn rất quan trọng). Thường chúng tôi có khuynh hướng đi tìm diễn viên từ các trường đào tạo. Nhưng không phải lúc nào mình cũng gặp đúng gương mặt, dáng nét, cách thể hiện nhân vật như nội dung phim yêu cầu. Phải tìm nhiều nguồn, nhiều nơi khác nữa. Tôi muốn nói đến cái duyên điện ảnh là thế này: khi tìm nữ diễn viên chính cho phim Người đàn bà yếu đuối, mãi đến sắp bấm máy, tôi mới bắt gặp được Kim Ngân. Phát hiện một số nét thích hợp nhân vật, tôi đề nghị Kim Ngân tham gia đóng phim bằng cách “sống” với nhân vật. Đó là cách diễn tốt nhất. Kim Ngân đã làm được điều này và càng ngày càng phát triển tốt hơn, thể hiện được tính cách nhân vật. Diễn viên Trương Minh Quốc Thái cũng vậy, khi giao vai và suốt quá trình diễn, Quốc Thái đã chứng minh được nét riêng của nhân vật khá thành công. Đó cũng là vai tạo được dấu ấn sâu đậm đầu tiên của anh trong giai đoạn vào nghề.

- Một chút suy nghĩ riêng của anh về tình hình xã hội hóa làm phim truyền hình?

- Theo tôi cũng là điều tất yếu. Đương nhiên khởi đầu dễ vướng mắc và làm trăn trở nhiều người. Nhưng, nhìn vào thực trạng làm phim, rõ ràng các hãng phim truyền hình hiện nay chưa đủ sức kham nổi lượng phim phát sóng. Các hãng phim nhà đài dẫu tăng tốc cách mấy cũng không đủ lực. Thiếu đủ thứ! Từ kịch bản, đội ngũ diễn viên, phim trường hiện đại… mà kinh phí thì có giới hạn! Khi các hãng phim tư nhân vào cuộc theo chủ trương xã hội hóa có thể là cơ hội mà cũng là thách thức đối với những người làm phim kể cả phim nhà nước hay phim tư nhân. Làm phim phải đầu tư, phải có chất lượng tốt mới kéo được sự say mê nồng nhiệt của khán giả ngồi trước màn ảnh nhỏ. Cho nên, về mặt nào đó khán giả dù xuất phát từ ý nghĩ xem phim để giải trí, để thư giãn sau một ngày làm việc nhọc mệt đi chăng nữa, họ cũng khá tinh nhạy và khó lòng chấp nhận một bộ phim quá dễ dãi, xuề xòa.

- Làn sóng phim Hàn Quốc xuất hiện nhiều ở Việt Nam và cả dạng phim Việt mang hơi hướng phim Hàn, theo anh có là điều đáng ngại?

- Theo tôi cái gì cũng có quy luật. Khán giả mình bắt đầu quá chán những mô típ như công thức, nhân vật, tình tiết trong các phim cứ y chang, na ná. Nhưng nếu nhìn góc độ cụ thể hơn sẽ thấy có sự đóng góp của các thế hệ diễn viên Hàn Quốc. Sức hút từ vẻ đẹp của các sao đã đành, điều đáng nói là nghệ thuật diễn xuất ở họ. Họ diễn như nhân vật đã sống trong phim. Rất đời. Phim Việt bắt chước phim Hàn nếu làm không hay thì có lúc khán giả sẽ quay lưng. Chỉ ngại là phim Việt Nam mình cứ giậm chân tại chỗ và tôi chỉ sợ bị khán giả bỏ rơi!

- Thế còn vấn đề hội nhập…?

- Theo tôi, quá trình hội nhập đã mang lại một không khí tương đối mới mẻ, cởi mở hơn về cách nghĩ, cách làm của người quản lý. Điều này cũng sẽ đồng bộ với sự đổi mới ở nhiều khâu khác từ việc xây dựng kịch bản, duyệt phim, phương thức, chương trình phát sóng v.v… Hy vọng, hội nhập cũng là tiền đề, là cơ sở thúc đẩy điện ảnh, truyền hình nước nhà phát triển nhanh, mạnh và có chất lượng hơn.

- Cảm ơn đạo diễn Đinh Đức Liêm.

KIM ỬNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim Beauty and the Beast phiên bản 2017

Phiên bản mới Beauty and the Beast trên Disney+

Phim hoạt hình kinh điển của Disney, Beauty and the Beast (Người đẹp và Quái vật), đang được chuyển thể thành loạt phim ca nhạc người thật đóng, dài 8 tập, phát trên kênh trực  tuyến Disney+.

Phim

Phim phát trực tuyến hút người xem

Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, thị trường giải trí trực tuyến trong nước vẫn sôi động với mức tăng trưởng ấn tượng.

Âm nhạc

Sân khấu

Kịch truyền hình “Làm mẹ trên mạng“

Lúc 14 giờ 20 ngày 24-6, Đài Truyền hình TPHCM - HTV7 phát sóng chuyên mục Chuyện bốn mùa vở kịch Làm mẹ trên mạng (kịch bản: Phong Linh, biên tập: Nguyễn Minh Hải, đạo diễn dàn dựng: Hoàng Duẩn, đạo diễn truyền hình: NSƯT Lê Cường) mang thông điệp ý nghĩa về việc giáo dục con cái trong thời buổi công nghệ 4.0, xuất phát từ thực tế cuộc sống.

Sách và cuộc sống

Những đầu sách hữu ích nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21-6-2021, nhiều đơn vị đã giới thiệu đến độc giả nhiều ấn phẩm hữu ích, được xem là tài liệu quý dành cho những người làm trong ngành nghề báo chí, truyền thông cũng như rất phù hợp với các sinh viên đang theo học các ngành báo chí, truyền thông.

Sáng tác

Vợ chồng già

Hai tối nay, không nghe bố đòi uống rượu, bàn ăn đủ người là bố bưng bát lặng lẽ ăn, ăn xong đặt đũa xuống là bố về phòng sớm, chỉ dặn: Linh lát chở con về đi cẩn thận, đầu hẻm mới có cái ổ gà. Lúc chị ghé mắt nhìn thì nghe tiếng tivi nho nhỏ, bố ngồi bó gối trên giường đã mắc mùng. Mẹ bĩu môi, kệ ông ấy đi! Lại giở chứng giở quẻ gì đấy mà!

Mỹ thuật