Thông tin doanh nghiệp (DN) lại giảm giá mua cá tra nguyên liệu của người nuôi khiến nhiều người bất ngờ. Ai cũng nghĩ, gần như thành thông lệ, cứ mỗi lần giá cá tra bị giảm xuống, người nuôi khốn đốn (có hộ phá sản), diện tích nuôi giảm thì hậu quả là vài tháng sau đến lượt DN lãnh đủ, thiếu nguyên liệu chế biến nên phải nâng giá mua để có nguyên liệu chế biến.
Nhưng lần này, sau khi bị xấc bấc tháng trước, giá cá vừa tăng lên chưa được bao lâu bà con lại nhận thêm thông tin giá mua cá bị giảm xuống. Đợt rớt giá trái “quy luật” này diễn ra ngay trong bối cảnh mọi thứ đều tăng cao trước “cơn bão” giá.
Càng bất hợp lý hơn, khi giá xuất bình quân phi lê cá tra từ năm 2006 về trước đã trên 3 USD/kg, vậy mà đến nay vẫn có DN bán cho khách hàng nước ngoài dưới 3 USD/kg, thậm chí dưới 2 USD/kg, trong khi giá thành nuôi của bà con đã là 3 USD/kg.
Ngay trong lần dự hội chợ thủy sản quốc tế ở Bỉ vừa qua, dù Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) đề nghị thống nhất giá chào bán chung cho các DN, nhưng vẫn có không ít DN xé rào để lấy khách hàng. Tất nhiên, để có thể xuất khẩu với giá này có lời, khi về nước những DN ký giá thấp sẽ ép người nuôi bán cá tra nguyên liệu với giá thấp hơn, thậm chí dưới giá thành nuôi.
Bên cạnh đó, tình trạng hàm lượng nước trong phi lê cá quá cao đang trở thành chuyện khá phổ biến, có thể giết chết ngành xuất khẩu phi lê cá tra Việt Nam sau nhiều lần bị đối tác phàn nàn, Bộ NN-PTNT cảnh báo sẽ rút giấy phép công nhận đạt chất lượng đối với DN vi phạm, nhưng tình trạng này vẫn còn tồn tại, khiến nhiều người tỏ ra nghi ngại quyết định này. Nhưng sẽ còn những biến tướng gì nữa khi mà các DN chế biến vẫn cạnh tranh theo kiểu cá lớn liên kết ép cá bé. Và để tồn tại, cá bé phải lách và ép lại nông dân. Dường như tất cả hậu quả đều đổ lên đầu người nuôi cá mà không cơ quan nào có biện pháp cụ thể, khả thi để bảo vệ họ.
Đăng Lãm
