Tránh rủi ro trong kinh doanh: Phải tạo sự khác biệt

Khủng hoảng tài chính thường kéo theo sự gia tăng các hoạt động lừa đảo hay bội tín. Hiện có hàng ngàn nhóm người đang đi lừa đảo DN… Đây là những thông tin từ hội thảo “Giải pháp vượt qua suy thoái và phòng chống rủi ro, lừa đảo trong kinh doanh” do Báo Người Lao động và Trung tâm Hỗ trợ phát triển HTX, DN vừa và nhỏ miền Nam tổ chức ngày 2-4 với sự tham gia của hơn 200 DN.

Nhận diện thủ đoạn

Theo TS Lê Xuân Nghĩa, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, hiện có hàng ngàn nhóm người chuyên đi lừa đảo DN. Họ dựng chuyện rằng có nguồn vốn này, nguồn vốn kia vay rất rẻ, rất dễ.

Ông cho biết vừa tiếp nhận khoảng 2.000 bộ hồ sơ cho vay vốn, thoạt xem qua thấy rất thuyết phục, song điều tra kỹ thì đều là lừa đảo.

Vì thế, ông đề nghị các DN phải tỉnh táo để không bị sập bẫy. Trong lĩnh vực quan hệ thương mại quốc tế, TS Phạm Văn Chắt, trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế VN cho rằng, số lượng các DNVN bị các đối tác nước ngoài lừa đảo ngày càng tăng. Nguyên nhân chính là do DNVN thường thiếu nghiêm trọng đội ngũ cán bộ có trình độ quốc tế, nhất là quản trị DN… Đây chính là “tử huyệt” để các DN nước ngoài lợi dụng lừa đảo.

Từ thực tiễn, ông Chắt đưa ra 7 loại hành vi lừa đảo từ phía nước ngoài, gồm: lừa đảo bằng cách đánh vào lòng tham DN; chào bán hàng tốt nhưng đánh tráo hàng khi giao; chọn phương thức thanh toán đơn giản khi mua hàng của DNVN; giao dịch bằng thư điện tử; soạn thảo hợp đồng, thông qua đó cài bẫy DN; khai thác sự non kém về pháp luật quốc tế của DNVN và sử dụng nhiều trung gian trong đàm phán, giao kết hợp đồng.

Trong đó, hành vi lừa đảo đánh vào lòng tham của DN là dạng lừa đảo phổ biến nhất trong thời gian qua. Để thực hiện, công ty nước ngoài sẽ cấu kết với các hãng tàu “ma” để lập chứng từ giao hàng giả và thu tiền.

Còn chuyện lừa đảo giữa các DN trong nước, TS Lê Thành Dương, Viện trưởng Viện Kiểm sát Xét xử phúc thẩm tối cao tại TPHCM cho biết, do DN yếu kém và thiếu kiến thức pháp lý; thiếu thẩm định đối tác do choáng ngợp trước những đối tác được “đánh bóng thổi phồng”; do lợi dụng mối quan hệ lừa đảo; cả tin, thiếu cảnh giác.

Đây là những nguyên nhân dẫn đến hàng chục vụ lừa đảo nổi cộm trong thời gian gần đây như vụ Nguyễn Đức Chi lừa Công ty Lương thực Trà Vinh số tiền 5 triệu USD; Nguyễn Lâm Thái cùng đồng bọn lừa hàng loạt công ty ngành bưu điện; vụ Trần Văn Giao lừa nhiều cá nhân và công ty trong việc mua bán các lô đất…

Phòng tránh - cách nào?

GS Hà Tôn Vinh, Tổng giám đốc Tổ hợp giáo dục và đào tạo Stellar Management thừa nhận, ông đã từng kinh doanh rất thành công tại Mỹ nhưng chỉ vì thiếu cảnh giác nên đã bị phá sản. Phải mất đến 6 năm ông mới có thể gượng dây được.

Bà Lại Thu Trúc, Giám đốc tài chính và đầu tư doanh thương Mỹ Á băn khoăn: “DN không chỉ bị lừa đảo từ bên ngoài mà ngay trong bản thân các DN cũng đang tự lừa đảo nhau. Đó là việc đề ra chỉ tiêu để cả bộ máy phải chạy theo, rồi báo cáo thành tích nhưng đó lại là thành tích ảo!”.

DN phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của pháp luật. Khi ký hợp đồng, phải tự tin ở mình và thận trọng, kỹ lưỡng trước các đối tác dù lớn hay nhỏ.

Khép lại hội thảo, GS Hà Tôn Vinh đã trao đổi với các đại biểu những thông tin thú vị bằng phương pháp tư duy về quản trị kinh doanh hiện đại.

Theo lời khuyên của ông Vinh: “DNVN phải đi trước đối thủ một bước. Không nên kinh doanh theo tâm lý bầy đàn vì thường mang lại rủi ro rất lớn. Phải tạo sự khác biệt để nâng cao lợi thế cạnh tranh”.

Thúy Hải