Miền Trung

Trời làm mất, bắt... đất nhả bù

Liên tiếp 5 trận lụt kinh hoàng diễn ra trong vòng một tháng đã nhấn chìm dải đất miền Trung. Ở những nơi ngập lụt, nhà cửa, hoa màu... mất trắng, khó khăn chồng chất lên đôi vai người nông dân vốn đã gánh bao nhọc nhằn, vất vả. Hơn một tháng bị ngâm nước, thứ gì cũng thiếu...

Tất bật vào mùa

Trên cánh đồng xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh (Quảng Ngãi), mặt trời chưa kịp ló rạng, xa xa, tiếng nổ của máy cày đã rền vang. Anh nông dân Nguyễn Tiến, 46 tuổi, chăm chú theo từng đường cày, uốn theo từng vòng mỗi khi đất được lật lên. Chẳng mấy chốc, thửa ruộng hơn 1,2 sào đã được cày xong. Tiếng máy tắt, ngồi bệt nơi bờ ruộng, cầm chai nước lên dốc ừng ực, anh nói: Tranh thủ nước lũ vừa rút, phải làm nhanh, ngâm đất cho gốc rạ phân hủy để gieo sạ. Không được như anh Tiến, vợ chồng anh Lê Công, xã Bình Dương, huyện Bình Sơn, vợ cầm cuốc phát bờ, chồng đi sau con trâu, thỉnh thoảng lại tắc qua, tắc lại cho trâu đi đúng đường cày...

Cha con ông Ngô Yến, thôn Mỹ Liên, xã Đại Nghĩa, huyện Đại Lộc (tỉnh Quảng Nam) cũng hì hục xúc cát từ những thửa đất của mình khiêng ra sông đổ. Ông Yến có 4 sào đất màu, trận lũ vừa qua, tất cả đều bị cát bồi lấp gần 1,5 mét. Lũ vừa rút, nước còn xăm xắp bờ ruộng, ông Đỗ Văn Lợi, thôn An Hòa, xã Tam An (huyện Phú Ninh) đã vác cày, dắt trâu ra đồng. Nhà ông có 2,5 sào đất lúa, nhưng vì bận đi làm ăn xa nên chưa cày được thửa nào. Đợt này về chống lũ, nhân tiện cày luôn cho xong. Trong khi đó, anh Lê Hữu Quý ở thôn Phú Đông (Tam Xuân 1- Núi Thành) thì không lo chuyện cày ải nữa vì anh đã “lật đất” xong ngay sau khi gặt vụ trước...

Rảo qua một số làng quê ở Điện Bàn, Đại Lộc, Quế Sơn, thấy bà con lục tục kéo ra đồng, kẻ cày ruộng, be bờ, người lúi húi gom rơm rạ, cỏ rác ủ phân với khí thế tất bật ngày vào mùa, chúng tôi cũng vui lây và hy vọng vào một mùa vụ bội thu đến với bà con sau những gì trời vừa lấy mất... Thời điểm xuống giống cho vụ đông xuân 2007-2008 đã đến gần, nhưng vì muốn giữ lại phù sa cho ruộng nên bà con nông dân rủ nhau đi be bờ. Giọng nói Huế không lẫn đi đâu được, lão nông Trần Thời, xã Hương Thủy, huyện Hương Trà (Huế) đau đáu ra thửa ruộng phất phơ những ngọn cỏ, lá lúa non trên gốc rạ vừa kịp bật lên sau lũ, than: Hai vợ chồng già, con cháu đi làm ăn xa, cũng chẳng nhiều chi, có hơn 2 sào đất. Mọi năm được mùa, còn bán lúa lấy tiền thuê cày cấy, năm ni trời ác quá, nhà thì ngập, lúa giống bị vô nước nảy mầm, hỏng hết, làm răng chừ? Rồi cũng phải thuê cày, cấy, ghi nợ khi mô có lọ (lúa) thì trả.

Bộn bề lo toan!

Về các địa phương miền Trung mùa này, đi đâu cũng nghe kêu thiếu giống, thiếu nước, còn phân bón, thuốc trừ sâu, công cày cấy... tăng giá vùn vụt như đang đè nặng trĩu hơn lên đôi vai họ. Một cán bộ Phòng Kinh tế huyện Điện Bàn (Quảng Nam) cho hay: Trận lũ vừa qua cả huyện có hơn 200 tấn phân bón, chủ yếu là phân hóa học, bị rữa trôi; hàng trăm hộ không có khả năng mua phân bón đợt đầu trong vụ sản xuất đông xuân tới. Ông chép miệng, nông dân đã gần như trắng tay qua các đợt lũ, ấy vậy mà chưa vào vụ sản xuất, thì “bão giá” về phân bón đã bắt đầu.

Nông dân Đặng Đình Hùng, xã Tịnh Khê (huyện Sơn Tịnh, Quảng Ngãi), nhẩm tính: vụ trước, lãi khoảng 200 ngàn đồng/sào, chưa kể công lao động. Năm nay, giá phân bón tăng, nếu được mùa thì cũng chỉ lãi chưa tới 100 ngàn đồng/sào. Trước đây nếu đầu tư chăm bón tốt, bình quân mỗi ha lúa có thể thu hoạch được 5-6 tấn, thu lãi 4-5 triệu đồng/vụ. Nhưng bây giờ giá phân bón tăng, giá nhân công cũng tăng, e rằng khó có thể lãi được 2 triệu đồng/ha/vụ. Thậm chí, nếu hộ nào không có nhân công, phải thuê mướn nhiều thì thua lỗ là chuyện có thể xảy ra”...

Trong khi đó, tại Quảng Ngãi, theo kế hoạch, ngày 9-12, Công ty Khai thác Công trình thủy lợi Quảng Ngãi sẽ mở nước trên kênh chính Thạch Nham để bà con bắt đầu xuống giống đại trà chính vụ nhưng hầu hết các huyện, thành phố vẫn chưa triển khai tu bổ, sửa chữa, nạo vét kênh mương do hư hỏng quá nặng nề.

Được biết, UBND tỉnh đã cho phép ứng trước 1 tỷ đồng để khắc phục tạm thời, nhằm kịp thời dẫn nước phục vụ cho vụ sản xuất, nhưng công việc vẫn chưa thể thực hiện do phân khai kinh phí chậm. Nằm chung trong tình trạng đó, tại Thừa Thiên-Huế, hiện thiếu khoảng 1.600 tấn lúa giống cung cấp cho bà con nông dân; 85 công trình như hồ chứa, đập dâng nhỏ; trên 427km hệ thống đê bao, kênh mương nội đồng xây dựng tạm ở các xã miền núi bị sạt lở bồi lấp...

Để cho bà con xuống giống đúng lịch thời vụ, ông Hoàng Hữu Hè, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Thừa Thiên-Huế, cho biết: UBND tỉnh đã đồng ý cấp miễn phí 30 tấn ngô giống, 2 tấn giống rau; trợ giá 1.400 tấn lúa giống (2.000 đồng/kg); hỗ trợ lạc giống thông qua chương trình khuyến nông; chuyển đổi 30 tấn giống lúa trung ương hỗ trợ sang giống lúa phù hợp điều kiện gieo trồng của từng địa phương trong vụ sản xuất đông-xuân. 

HÀ MINH

Các tin, bài viết khác