Trung Quốc: Ngưng xây đập thủy điện trên sông Dương Tử

Trung Quốc vừa quyết định ngưng xây dựng đập thủy điện gây nhiều tranh cãi trên sông Dương Tử ở tỉnh Vân Nam. Dự án này bị cho là sẽ nhấn chìm các khu du lịch nổi tiếng và buộc 100.000 dân phải di dời.

Các nhà môi trường chiến thắng

Một góc khu vực dự kiến xây đập Hổ Dược tại tỉnh Vân Nam

Quyết định ngưng xây dựng đập Hổ Dược ở thượng lưu sông Dương Tử do hội đồng tỉnh Vân Nam đưa ra là một thắng lợi cho các nhà vận động bảo vệ môi trường. Mặc dù vậy, chưa biết có dự án nào khác trên sông này sẽ ra đời hay không vì các quan chức Trung Quốc cho biết, họ sẽ chuyển các dự án lên phía trên nữa với mục đích sản xuất điện bán sang các nước láng giềng như Việt Nam và Myanmar.

Yu Xiaogang, một nhà vận động thuộc tổ chức “Lưu vực Xanh”, cho rằng, những đập thủy điện như vậy chỉ mang lại lợi nhuận cho các công ty điện chứ không có lợi cho phát triển kinh tế tỉnh Vân Nam.

Những người ủng hộ đập này lại cho rằng, các dự án thủy điện ở thượng nguồn sông Dương Tử nhằm ngăn chặn những tác động của các chất thải công nghiệp xả xuống hạ lưu. Tuy nhiên, những con đập này cũng có thể ngăn chặn phù sa và gây ảnh hưởng việc lưu thông của tàu bè, đặc biệt là ảnh hưởng cả đập Tam Hiệp.

Năm 2005, Thủ tướng Ôn Gia Bảo từng can thiệp để ngăn chặn một kế hoạch xây dựng 13 đập thủy điện trên sông Nu, một di sản UNESCO tại tỉnh Vân Nam.

Bài toán năng lượng hóc búa

Dường như những cảnh báo của các nhà khoa học về tác hại của đập Tam Hiệp chưa đủ sức ngăn chặn các dự án gây hại môi trường khác. Nhiều nhà báo nước ngoài xem đập Tam Hiệp là “con yêu quái” trên sông Dương Tử khi gây ra nhiều hệ lụy về môi trường và buộc hơn 1,13 triệu người phải di dời khỏi nơi cư trú.

Thời kỳ thiếu điện 2004-2005, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã quyết định mở rộng chương trình tận dụng các nguồn tài nguyên nước. Bên cạnh giải pháp dùng than đá (chiếm 70% nguồn cung cấp năng lượng của Trung Quốc) là phát triển thủy điện trên các con sông ở khu vực Tây Nam. Sản lượng điện của Trung Quốc nhờ đó đã tăng hơn 700 gigawatt trong vòng 6 năm qua và từ năm 2005, mỗi năm tăng 100 gigawatt.

Thực ra, các dự án xây dựng đập thủy điện tại tỉnh Vân Nam đã được xúc tiến từ những năm 1970. Đến năm 2001, Trung Quốc đã xây dựng tới 14 con đập bậc thềm trên thượng nguồn nhiều sông tại tỉnh này, đó là chưa kể các con đập khác ở các phụ lưu và trên dòng Hồng Hà. Các hồ chứa nước tại Vân Nam đã giữ lại nhiều phù sa và nước ngọt làm ảnh hưởng đến khu vực hạ lưu.

4 dự án xây đập thủy điện tại hạ lưu sông Dương Tử dự kiến sẽ có tổng công suất 32 triệu kilowatt, vượt xa đập Tam Hiệp chỉ có 18,2 triệu kilowatt. Các đập này nằm trên sông Kim Sa, phần hạ lưu sông Dương Tử.

Quốc Minh
theo Guardian, Shanghai Daily

Các tin, bài viết khác