Trường đại học đầu tiên của Việt Nam

Sau bao chờ đợi, cuối cùng Ủy ban quốc tế UNESCO đã công nhận 82 tấm bia đá tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội) là Di sản Tư liệu thế giới. Đó là quần thể bia đá duy nhất ở Việt Nam và thế giới có các bài ký ghi lịch sử các khoa thi và triết lý của triều đại về nền giáo dục và đào tạo, sử dụng nhân tài. Tính hiếm có và không thể thay thế nằm ở nội dung, cách thức và điều kiện dựng bia, ở những giá trị về lịch sử, mỹ thuật, ảnh hưởng xã hội của tấm bia...

Trải qua gần 1.000 năm lịch sử, với 3 triều đại phong kiến lớn của dân tộc là Lý, Trần, Lê suốt gần 800 năm trị vì trên vùng đất kinh kỳ Thăng Long - Hà Nội đã tạo dựng nên rất nhiều công trình văn hóa to lớn. Và có lẽ nổi tiếng nhất trong số đó là Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư: “Năm Canh Tuất niên hiệu Thần Vũ thứ 2 (1070) đời Lý Thánh Tông, mùa Thu, trung tâm dựng Văn Miếu, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công và Tứ Phối, vẽ tượng Thất Thập Nhị Hiền, bốn mùa cúng tế. Hoàng Thái Tử đến học ở đó...”. Đây được xem là trường đại học đầu tiên của Việt Nam, là hành trình truyền thống tôn sư trọng đạo và lòng hiếu học của dân tộc Việt Nam.

Trải qua nhiều thăng trầm và biến cố lịch sử trong gần 1.000 năm qua, nơi này được trùng tu, sửa chữa nhiều lần nhưng Văn Miếu vẫn được bảo tồn và gần với nguyên trạng ban đầu, được bảo quản tốt nhất trong các di tích lịch sử trên địa bàn Hà Nội.

2 tấm bia Hạ Mã dựng trong hai nhà bia nhỏ là mốc danh giới chiều ngang phía trước mặt Văn Miếu. Xưa kia dù công hầu hay khanh tướng, đi bằng võng lọng hay ngựa, hễ đi qua Văn Miếu đều phải xuống đi bộ ít nhất từ tấm bia “Hạ Mã” bên này sang tấm bia “Hạ Mã” bên kia mới được lên xe, lên ngựa tiếp tục hành trình. Thế mới thấy, Văn Miếu có vị trí tôn nghiêm tới chừng nào. Khuê Văn Các với kiến trúc giản dị, tao nhã nhưng đầy phóng khoáng, được tạo dựng giữa những cây cổ thụ xanh tốt, cạnh giếng Thiên Quang đầy nước, được xem là viên ngọc trong khu di tích kiến trúc Văn Miếu này.

Với tư cách là trường đại học đầu tiên của Việt Nam, Văn Miếu - Quốc Tử Giám luôn được du khách quốc tế quan tâm. Nhờ hiện trạng cũng như công tác bảo tồn, tôn tạo khá tốt nên hầu hết khách du lịch nước ngoài đều rất thích thú khi đến tham quan khu vực này. Đây là niềm tự hào lớn lao của người Việt Nam đối với quốc tế, khi chúng ta có một ngôi trường gần cả ngàn năm tuổi (ngôi trường đại học nhiều tuổi nhất ở châu Âu cũng mới chỉ hơn 700 tuổi).

Văn Miếu cũng được xem là nơi hội tụ tinh hoa giáo dục của dân tộc, nơi khắc ghi những người đỗ đạt, thành danh qua đường học vấn nên mỗi độ xuân về, tết đến hoặc đầu mùa thi cử, những thanh thiếu niên từ mọi miền đất nước có dịp về Hà Nội đều đến đây để dâng hương với tấm lòng thành trước di sản lớn lao mà cha ông đã tạo dựng. Truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo đó vẫn luôn hiện hữu, rạng ngời ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám từ ngàn năm nay...

Lưu Quảng

  • Thông tin liên quan:

- Bia đá tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám được công nhận là di sản tư liệu thế giới

lưu quảng

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Âm nhạc

Sân khấu

Nhà hát truyền hình: Giải pháp đồng hành sân khấu

Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD), Bộ VH-TT-DL cho biết, đã lựa chọn nhiều tác phẩm nghệ thuật sân khấu chất lượng để ghi hình và phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cùng một số đài địa phương. Đây được cho là giải pháp đồng hành với sân khấu trong thời điểm hiện tại.

Sách và cuộc sống

Đừng để ảnh hưởng kép

Mặc dù NXB Hội Nhà văn đã có văn bản thu hồi quyết định xuất bản ấn phẩm Bố già của tác giả Mario Puzo, dịch giả Ngọc Thứ Lang (Công ty TNHH sách Hương Giang liên kết với NXB Hội Nhà văn ấn hành) từ tháng 9-2019, nhưng không hiểu sao đến nay ấn phẩm này vẫn được rao bán công khai trên mạng xã hội. 

Sáng tác

Cho mùa xanh hy vọng

Giữa đám đàn ông con trai đen nhẻm cục mịch, Phương nổi lên như một hoàng tử với dáng dong dỏng và nước da trắng. Cùng mọi người phơi nắng trên công trường bụi đỏ khi cao điểm, Ngân mang cơm, bao bọc kín mít cũng bị ám nắng đen nhẻm, thì Phương chỉ đỏ au một, hai ngày rồi trắng như cũ. Mấy anh công nhân đùa: “Trắng như thằng Phương mới thấy bẩn cần tắm, tụi anh đen vầy dơ chẳng ai hay, tắm phí nước”.

Mỹ thuật

Triển lãm Art Moments Jakarta trở lại

Sau 1 năm bị hoãn do dịch Covid-19, triển lãm nghệ thuật độc đáo Art Moments Jakarta đã mở cửa trở lại ở Indonesia, để đưa du khách và các nhà sưu tập “du hành xuyên thời gian”.