Ngày 5-9-2006, UBND TPHCM ban hành Quyết định 132/2006/QĐ-UB về quy định tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo trên địa bàn TPHCM (có hiệu lực thi hành sau khi công bố Quyết định 10 ngày). Quyết định này thay cho Quyết định 84/2001/QĐ-UB-QLĐT ngày 21-9-2001 của UBNDTP trước đây. Theo yêu cầu của bạn đọc, chúng tôi đã trao đổi vấn đề này với ông Hoàng Đức Long, Phó Chánh thanh tra TPHCM.
Ông Hoàng Đức Long
- PV: Người dân sẽ được thuận lợi gì khi UBNDTP thực hiện Quyết định 132, thưa ông?
- Ông HOÀNG ĐỨC LONG: Điều 17 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo ngày 29-11-2005 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-6-2006 quy định: Người khiếu nại có các quyền sau đây: Tự mình khiếu nại; trường hợp người khiếu nại là người chưa thành niên, người bị bệnh tâm thần hoặc mắc các bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì người đại diện theo pháp luật của họ thực hiện việc khiếu nại; trường hợp người khiếu nại ốm đau, già yếu, có nhược điểm về thể chất hoặc vì lý do khách quan khác mà không thể tự mình khiếu nại thì được ủy quyền cho cha mẹ, vợ, chồng, anh, chị, em ruột, con đã thành niên hoặc người khác để khiếu nại (điểm a, khoản 1) hoặc nhờ luật sư giúp đỡ về pháp luật trong quá trình khiếu nại… (điểm b, khoản 1).
Trong lúc Chính phủ chưa có Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo trên thì Quyết định 132 quy định về thủ tục, trình tự và vai trò tham gia của luật sư để thuận lợi cho người dân khi ủy quyền cho luật sư hoặc nhờ luật sư trợ giúp pháp lý trong khiếu nại, tố cáo.
- Như vậy việc giải quyết tranh chấp, khiếu nại chắc có điểm mới?
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo quy định: “Trong quá trình giải quyết khiếu nại lần đầu, người giải quyết khiếu nại phải gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với người khiếu nại, người bị khiếu nại…” (Điều 37) “Trong quá trình giải quyết khiếu nại lần hai, người giải quyết khiếu nại có thể gặp gỡ , đối thoại trực tiếp với người khiếu nại, người bị khiếu nại…” (Điều 45).
Nhằm đảm bảo quyền lợi của người dân trong khiếu nại, tố cáo, Quyết định 132 có một chương quy định về quy trình tổ chức gặp gỡ, đối thoại trực tiếp; trong đó quy định rõ trình tự, thủ tục đối thoại; các loại việc cần thiết phải đối thoại.
Mặt khác, Quyết định 132 có một chương quy định quy trình tổ chức thực hiện quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại có hiệu lực pháp luật vì trước đây có tình trạng quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại có hiệu lực pháp luật không được thực hiện nghiêm túc. Chương này nhằm đảm bảo hiệu lực quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại có hiệu lực pháp luật phải được thực hiện nghiêm chỉnh; cũng nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của người dân được thực hiện đến nơi, đến chốn.
- Đối với những trường hợp mà người có thẩm quyền không thụ lý giải quyết thì người dân phải làm sao?
- Khoản 2 Điều 36 và khoản 2 Điều 43 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo quy định: -Trong thời hạn quy định tại khoản 1 điều này mà người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại không giải quyết thì phải bị xem xét xử lý kỷ luật. Người khiếu nại có quyền kiến nghị với cấp trên trực tiếp của người không giải quyết khiếu nại để xem xét xử lý kỷ luật người đó”.
- Việc kiểm tra thực hiện các quyết định có hiệu lực phải thi hành ra sao?
- Theo khoản 6 Điều 39 Quyết định 132: “Chánh Thanh tra TP chịu trách nhiệm: theo dõi, kiểm tra, đôn đốc UBND quận- huyện và các cơ quan, đơn vị có liên quan về thực hiện quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại của bộ ngành trung ương và của UBNDTP đã có hiệu lực pháp luật; thực hiện báo cáo đột xuất và báo cáo định kỳ (hàng tháng, quý, sáu tháng, năm) đến Chủ tịch UBNDTP; đề xuất Chủ tịch UBNDTP áp dụng các biện pháp xử lý theo thẩm quyền đối với những người có trách nhiệm nhưng cố ý trì hoãn hoặc không tổ chức thi hành quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại có hiệu lực pháp luật”.
Theo đó, Thanh tra TP là cơ quan có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật. Thanh tra TP có bộ phận kiểm tra việc thực hiện quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại có hiệu lực pháp luật (thuộc Phòng Thanh tra - Xét khiếu tố).
Qua kiểm tra, nếu quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại là đúng đắn thì Thanh tra TP yêu cầu cá nhân, cơ quan có liên quan phải thực hiện quyết định; nếu quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại được ban hành từ nhiều năm trước nay không còn phù hợp thì Thanh tra TP kiến nghị cơ quan ban hành sửa đổi, bổ sung quyết định cho phù hợp.
QUỲNH HƯƠNG thực hiện
